Con động vật này hễ trời lụt là leo lên nền nhà, anh em rọi đèn bắt, đem xuống bếp nướng than chấm muối ăn

Hang dế cơm bên ngoài bị ngập, chúng tìm lối thoát, và cái nền nhà chính là chỗ để chúng trú thân. Anh em tôi cứ rọi đèn soi từng ngóc ngách, thấy con nào bắt con đó. Chỉ quanh cái nền nhà thôi mà vui nhớ đời. 

Được vài con hai anh em xuống bếp nướng chấm muối. Dế cơm là cách gọi của người dân Quảng, loại dế mèn này con to nhất bằng ngón tay cái người lớn. 

Mình dế màu nâu bóng. Những chú dế non có đôi cánh ngắn cũn để lộ thân hình tròn vo.

Ngày mưa tạnh bọn trẻ chúng tôi lại rủ nhau tìm hang dế cơm để bắt. Bắt dế cơm dưới hang vui không chi bằng, mỗi đứa mang theo cái ấm đựng đầy nước, thấy hang dế mèn là trút nước xuống, dế bị ngợp nước phải trồi đầu lên, chỉ chờ có vậy là ra tay bắt ngay. 

Dế bắt được cho vào cái thùng nhựa miệng nhỏ hoặc cái chai, được chừng mươi con là xúm nhau vào bếp nướng, dế cơm nướng cháy xèo xèo bốc mùi thơm phức, nghe thôi đã chảy nước miếng thèm.

Ở Bình Thuận dế cơm không nhiều như miền Trung. Vùng có nhiều dế chủ yếu huyện Đức Linh, huyện Tánh Linh, nhất là những cánh đồng, gò đất hai bên sông La Ngà. Bắt dế cơm ở Bình Thuận chủ yếu thú vui của tuổi thơ, người lớn cũng có nhưng rất ít.

Năm nào nước sông Thu Bồn chậm về là người Lệ Bắc, xã Duy Châu huyện Duy Xuyên (Quảng Nam)thấy “buồn”, thấy “nhớ”. 

Không có lụt là đất không có phù sa, chuột bọ, sâu bệnh sẽ xuất hiện nhiều và những cánh đồng ớt, đậu phộng… sẽ kém năng suất. 

“Nhớ” lụt, người Lệ Bắc còn có nỗi nhớ rất tuổi thơ, nhớ mùa dế cơm “trốn lũ”.

Những đêm mưa dầm, nước Thu Bồn dâng trắng bờ trắng bãi, ấy là thời điểm lũ đầu mùa từ trên nguồn đổ về. 

Dọn dẹp đồ đạc nhà cửa đâu vào đấy, trai gái, trẻ già trong thôn đổ ra đồng đi bắt dế. Đuốc, đèn sáng trưng, người lội nước, kẻ bơi xuồng, tiếng bì bõm trong đêm hòa với tiếng nói tiếng cười giống như đêm hội hoa đăng.