Bình luận
0
Từ trước thập niên đầu của thế kỷ XX, con đường thiên lý từ Bắc vào Nam qua đoạn đèo Ba Dội không phải là con đường quốc lộ đi qua Dốc Xây hiện nay.
Khi xưa, đèo Ba Dội chạy vòng qua thung lũng ở phía Đông dãy núi Dốc Xây và phải trèo qua 3 ngọn đèo mà bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương đã tả: “Một đèo, một đèo lại một đèo...”.
Thủa xa xưa, con đường thiên lý Bắc-Nam qua đèo Ba Dội giáp danh giữa tỉnh Ninh Bình và tỉnh Thanh Hóa được xem là khó khăn, vất vả, tốn thời gian nhất. Ảnh: Tư liệu.
Vì vậy đèo có tên là đèo Ba Dội, viết theo chữ Hán là Tam Điệp. Theo Thượng Kinh ký sự của Lê Quý Đôn thì thời gian để trèo đèo Ba Dội là phải: “Bắt đầu trèo từ lúc gà gáy tàn canh mãi cho đến khi mặt trời lặn mới xuống đến khỏi núi”.
Đoạn đường thiên lý đi qua đèo Ba Dội hiểm trở, có dạng thắt cổ bầu, uốn lượn, len lỏi qua những khe núi vách đá dựng đứng là một địa thế chiến lược vô cùng lợi hại, đó chính là phòng tuyến Ba Dội.
Cách đây 230 năm (1789) khi 29 vạn quân Thanh ồ ạt tràn vào phía Bắc nước ta, các tướng Ngô Văn Sở, Ngô Thì Nhậm theo lệnh của Quang Trung Nguyễn Huệ đã lui quân về giữ lấy phòng tuyến để vừa khống chế đường liên lạc Bắc - Nam, vừa liên hệ hai đường thủy bộ qua cửa Thần Phù - Biện Sơn để đợi đại quân của Nguyễn Huệ từ Phú Xuân ra khơi chiến.
Ngày 25/1/1789, sau khi mở tiệc khao binh sỹ, Nguyễn Huệ cùng quân Tây Sơn thần tốc tiến thẳng ra Thăng Long tiêu diệt 29 vạn quân Thanh, lập nên chiến công hiển hách trong lịch sử thống nhất sơn hà, lập lại nền độc lập tự chủ cho dân tộc.
Từ tuyến phòng thủ Ba Dội đi về phía huyện Hà Trung rẽ hướng Tây sẽ gặp bến quân là nơi Quang Trung Nguyễn Huệ đã tập hợp quân sỹ để bàn kế phá giặc, xuôi phía Đông đến xã Hà Lan, xưa là phủ Điền Đoài, còn có tên Kẻ Gạo (nay là Làng Gạo) là nơi đặt kho lương của nghĩa quân Tây Sơn.
Ở Bỉm Sơn còn có các di tích Đồi Ông, Gò Bia, Gò Cấm Quân là nơi đóng quân và tập luyện quân sỹ, có Thung Voi, nơi đồn trú của đội voi chiến, có Khe Phượng là bến tắm của quân sỹ sau khi tập luyện.
Dưới chân đèo thứ nhất của đèo Ba Dội từ phía Hà Trung đi ra Bắc có đền Sùng Trân tức đền Sòng Sơn hay đền Sùng Sơn được dựng vào thời Cảnh Hưng triều vua Lê Hiển Tông (1740 - 1786) để thờ nữ thần Vân Hương tức Liễu Hạnh công chúa.
Công chúa Liễu Hạnh là tiên nữ Quỳnh Hương trên trời, do làm vỡ chén ngọc nên bị Ngọc Hoàng đầy xuống trần gian đầu thai vào nhà Lê Thái Công ở thôn Văn Cát, huyện Thiên Bản, tỉnh Nam Định.
Ở cõi trần, Liễu Hạnh kết duyên cùng Đào Long sinh được một trai, một gái. Hết hạn ở trần, nàng về trời khi mới 21 tuổi. Quyến luyến trần gian, nàng thường xuyên hiện về thăm chồng con.
Nàng thường xuất hiện trên các nẻo đường dốc đèo Ba Dội. Lúc là cô bán hàng trên đỉnh đèo xướng họa thơ văn cùng khách văn thơ, lúc là khách bộ hành trên dốc đèo heo hút. Để vừa giúp đỡ khách đi đường có hoàn cảnh gieo neo vất vả, vừa trừng phạt những kẻ phàm phu tục tử, háo sắc.
Hằng năm, vào dịp tháng 2 âm lịch, thị xã Bỉm Sơn (tỉnh Thanh Hóa) lại tổ chức lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội, trong đó có lễ rước bóng Mẫu Liễu Hạnh từ đền Sòng Sơn lên đèo Ba Dội.
Đời vua Lê Huyền Tông (1663 - 1671) niên hiệu Cảnh Trị, nhà vua đã cầm quân tiễu trừ quân giặc, khi qua đền Sòng, nhà vua đã thắp hương cầu xin được phù hộ. Quả nhiên lần ấy vua thắng giặc.
Khi trở về vua đã sắc phong cho Liễu Hạnh công chúa là “Hộ quốc binh nhung”.
Đời Lê Hiển Tông (1740 - 1786) chúa Tỉnh Đô Vương Trịnh Sâm cũng đã từng đến đền Sòng Sơn cầu xin cho Tuyên phi Đặng Thị Huệ sinh con trai nối nghiệp chúa. Liễu Hạnh công chúa đã được nhân dân liệt vào một trong Tứ bất tử.
Đèo Ba Dội có độ cao hơn 110m so với mặt nước biển, trên đỉnh đèo có tấm bia đá khắc bài thơ của vua Thiệu Trị khi đi kinh lý qua đây (1842) và đắm say với cảnh đẹp kỳ thú này. Nội dung bài thơ đó như sau:
“Giữa lối xanh um núi chất chồng
Tâng tầng phóng bước cõi Cầu Long
Chẵng như Vương ốc chừa lối tắt
Còn giống La Phù biệt lối thông
Đón gặp thần xa xuôi một ngọn
Vươn cao trùng điệp biết bao vòng
Thanh, Ninh hai trấn đây ranh giới
Đức diệu kỳ quan lượn khắp vòng”.
Cũng nơi đây, hơn hai trăm năm trước nữ sỹ Hồ Xuân Hương đã từng đến và để lại bài thơ độc đáo: Bài thơi “Đèo Ba Dội”:
Một đèo một đèo lại một đèo
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo
Cửa son đỏ loét tùm hum nóc
Bậc đá xanh rì lún phún rêu
Léo lắt cành thông cơn gió thốc
Đầm đìa lá liễu giọt thông gieo
Hiền nhân quân tử ai mà chẳng
Mỏi gối chùn chân vẫn muốn trèo.
Từ đèo Ba Dội du khách có thể quan sát được thành phố Tam Điệp và khu Công nghiệp Tam Điệp (tỉnh Ninh Bình) khởi sắc cùng với Thị xã Bỉm Sơn (Thanh Hóa) nơi có 2 Nhà máy Xi măng Bỉm Sơn, Long Sơn có công suất 9 triệu tấn/năm, với trữ lượng gần 20 tỷ tấn đá vôi làm nguyên liệu bao gồm sa thạch và đá phiến sét cùng những chất phụ gia khác.
Bỉm Sơn có các nhà máy ;à một trong những cơ sở sản xuất xi măng lớn nhất trong cả nước, 3 nhà máy gạch tuynen sản xuất trên 200 triệu viên/ năm, và nhiều doanh nghiệp đá, vôi cùng các loại vật liệu khác, đảm bảo quy hoạch, đáp ứng nhu cầu và công tác bảo vệ môi trường chung.
Thị xã Bỉm Sơn có tất cả 9 di tích lịch sử cấp Quốc gia, 6 di tích cấp tỉnh gồm: Đền Sòng Sơn, đền Chín Giếng, động Cửa Buồng, Đền Cây Vải, Đồi Ông Đùng, Đình Làng Gạo, đường Thiên lý, Nhà Bia đèo Ba Dội, Hồ Cánh Chim, Đền Bát Hải Long Vương, khu mộ cổ Trạch Lâm, đền thờ tướng quân Nguyễn Thiện, đền Đặng Quang, động Từ Thức, chùa Khánh Quang đã và đang trở thành điểm đến hấp dẫn của khách du lịch trong và ngoài tỉnh.
Ở mùa giải thứ 2 tại V.League, CLB Công an TP.HCM cho thấy tham vọng lớn khi đầu tư nhiều "sao số" trong đội hình. Nhưng họ sẽ gặp phải đối thủ già rơ là Hà Nội FC ngay trận khai màn V.League 2026/2027.
Chia sẻ
Sau 8 tháng, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Thủ đô Hà Nội đạt 529.377 tỷ đồng, bằng 81,4% dự toán và tăng 10,6% so với cùng kỳ. Riêng thu nội địa đạt 495.658 tỷ đồng, bằng 81,3% dự toán, tăng 9,3%.
Chia sẻ
Quá trình mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đang gặp khó khăn về mặt bằng, có nguy cơ tác động đến tiến độ một số công trình phục vụ APEC 2027. Trong bối cảnh lượng khách được dự báo có thể tăng đột biến, cơ quan thẩm định yêu cầu khẩn trương hoàn thiện điều chỉnh quy hoạch sân bay, từ nhà ga, giao thông kết nối đến điện, nước và hệ thống thoát nước.
Chia sẻ
Báo cáo tài chính (BCTC) hợp nhất giữa niên độ 2026 của Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) cho thấy doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm. Nguyên nhân chính là biên lợi nhuận bị thu hẹp mạnh và các khoản dự phòng lớn liên quan đến chính sách thu đổi hàng hóa, trong bối cảnh chịu tác động từ sự kiện kim cương.
Chia sẻ
Mỗi năm, cứ đến dịp khai giảng, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, lại rộn ràng với nhiều cảm xúc và kỷ niệm về những mùa tựu trường thời thơ ấu.
Chia sẻ
Không ít học sinh từng đứng trước nguy cơ phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình, nhưng sáng 5/9, các em đã có mặt tại Trường Văn hóa CAND II (Đắk Lắk), hân hoan đón ngày khai trường và viết tiếp ước mơ học tập.
Chia sẻ
Khi những chiếc xe chở thi thể 3 mẹ con trong vụ thảm án ở Đồng Nai dừng lại, tiếng khóc xé lòng vang vọng khắp vùng quê ở xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An. Người thân không thể tin vào sự thật khi nỗi đau quá lớn.
Chia sẻ
Giữa lúc phương thức xuất khẩu truyền thống đối diện nhiều khó khăn, thách thức về logistics, chi phí trung gian và rào cản gia nhập thị trường, xuất khẩu trực tuyến (thương mại điện tử xuyên biên giới) đang nổi lên như một hướng đi chiến lược. Giải pháp này không chỉ tháo gỡ các nút thắt kinh điển mà còn mở ra không gian tăng trưởng đột phá cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Chia sẻ
Ghi nhận của phóng viên Dân Việt, qua thời gian thực hiện tuyên truyền, xử lý lái xe không giữ khoảng cách an toàn trên một số tuyến đường cao tốc, đa phần lái xe tham đã có ý thức giữ khoảng cách an toàn với xe liền trước.
Chia sẻ
Sáng 5/9, Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và Lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền đã diễn ra thống nhất, đồng loạt trên phạm vi cả nước, kết nối 34 điểm cầu từ miền xuôi đến vùng cao biên giới. Hòa chung không khí náo nức của ngày hội tựu trường, Agribank tiếp tục khẳng định vai trò người bạn đồng hành bền bỉ của ngành giáo dục, cùng thắp sáng niềm tin tri thức qua chuỗi hoạt động an sinh xã hội giàu ý nghĩa trải dài khắp mọi miền Tổ quốc.
Chia sẻ
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, chiều ngày 4/9/2026, Tổng thống Cộng hòa Liên bang Myanmar Min Aung Hlaing cùng Đoàn đại biểu cấp cao Myanmar đã đến thăm và làm việc tại Tổ hợp Nhà máy sản xuất ô tô VinFast Hải Phòng, trực tiếp tìm hiểu về câu chuyện phát triển thần tốc của thương hiệu ô tô Việt Nam.
Chia sẻ
Thấy lửa bùng lên tại dãy ki-ốt buôn bán ở phường Đông Hưng Thuận, người con gái kịp kéo người mẹ bị bỏng nặng ra ngoài, riêng người cha kẹt bên trong tử vong, rạng sáng 5/9.
Chia sẻ
Thủ tướng Chính phủ quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức Buộc thôi việc đối với ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường do đã có những vi phạm, khuyết điểm trong công tác và Ban Bí thư đã thi hành kỷ luật Đảng.
Chia sẻ
Sáng 5/9, trong không khí hân hoan của ngày hội toàn dân đưa trẻ đến trường, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông đã đến dự, tặng hoa và chia vui cùng thầy trò Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ, phường Hòa Bình nhân dịp Lễ khai giảng năm học mới 2026-2027.
Chia sẻ
Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế để các cơ sở công lập và viên chức được thành lập, tham gia góp vốn, quản lý doanh nghiệp nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Chia sẻ
Từ những giờ sàng hạt nhọc nhằn, anh Nguyễn Tấn Sang (xã Hòa Khánh, tỉnh Tây Ninh) mày mò chế máy sàng hạt rau má, giúp nông dân giảm sức người, tăng năng suất.
Chia sẻ
Công thức kho cá cũng được tối giản không mì chính, không hạt nêm, giảm đường nhờ mật mía để có nồi cá kho keo rục hấp dẫn.
Chia sẻ
Thị trường nhà ở TP.HCM dự kiến đón thêm hơn 800 căn nhà ở xã hội trong quý IV/2026, với mức giá tạm tính 19,8 triệu đồng/m2. Căn nhỏ nhất khoảng 774 triệu đồng, bổ sung nguồn cung nhà ở vừa túi tiền trong bối cảnh thành phố đang đẩy nhanh hàng loạt dự án nhà ở xã hội.
Chia sẻ
IBTimes, báo kinh tế, tài chính uy tín của Anh, vừa có bài viết chuyên sâu phân tích cách Vinhomes viết lại chuẩn mực xanh cho những đại đô thị của kỷ nguyên mới. Tờ báo đánh giá cao cách Vinhomes mở rộng đáng kể biên độ của ESG, biến đây thành hệ quy chiếu xuyên suốt quá trình kiến tạo và nâng cấp hệ sinh thái đô thị, tạo ra lợi thế cạnh tranh độc nhất trên thế giới.
Chia sẻ
Đón mùa thu vàng cùng ngày đôi 9/9, Vietjet dành tặng khách hàng 3 ngày vàng khuyến mãi giá vé Eco chỉ từ 0 đồng (chưa bao gồm thuế, phí), vé Deluxe giảm 22%, giúp người dân và du khách dễ dàng lên kế hoạch cho những hành trình bay mới.
Chia sẻ
Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Phát triển đô thị, với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kỳ vọng trở thành trụ cột phát triển đột phá cho đô thị đặc biệt như TP.HCM.
Chia sẻ
Gọi Hà Nội FC là “CLB hưu trí” đương nhiên có phần châm biếm. Nhưng nhìn vào cấu trúc đội hình hiện tại, biệt danh ấy không hoàn toàn vô căn cứ.
Chia sẻ
Thực hiện Nghị quyết số 15 của HĐND tỉnh Bắc Ninh về chính sách hỗ trợ xây dựng đường xã, đường phố, đường trục thôn, liên thôn, ngõ, ngách trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 (gọi tắt là Nghị quyết số 15), nhiều địa phương đã rà soát, đăng ký các tuyến, chuẩn bị các điều kiện và sẵn sàng triển khai.
Chia sẻ
Phường Sơn Tây (Hà Nội) tiếp tục ban hành 2 quyết định thu hồi tổng cộng 416,7m² đất nông nghiệp của 2 hộ dân để thực hiện dự án nâng cấp tuyến đê hữu Hồng kết hợp làm đường giao thông. Trước đó, đơn vị này đã có thông báo thu hồi đất của hơn 40 trường hợp với tổng diện tích hơn 10.000m².
Chia sẻ
Sau cao điểm Quốc khánh 2/9, sân bay Tân Sơn Nhất ghi nhận hơn 725.500 lượt hành khách trong 6 ngày, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Sức tăng của hành khách, đặc biệt ở thị trường nội địa, tiếp tục cho thấy áp lực khai thác lớn tại cửa ngõ hàng không lớn nhất phía Nam.
Chia sẻ
Những ngôi trường với lớp học, bàn ghế từng xuống cấp, cũ kỹ nay đã được thay thế bằng những dãy nhà tầng khang trang, trang thiết bị đồng bộ, hiện đại. Diện mạo mới của trường lớp mang đến niềm vui gấp bội cho thầy và trò tại nhiều xã vùng biên, hải đảo của Quảng Ngãi trong ngày khai giảng năm học 2026–2027.
Chia sẻ
Nhân dịp năm học mới 2026–2027, Tập đoàn Mavin triển khai chương trình “Nâng bước em đến trường”, trao tặng 1.035 suất quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sơn La, Hưng Yên, Nghệ An, Gia Lai và Đồng Tháp.
Chia sẻ
Phương Tây, vốn từng đoàn kết nay chia thành hai phe, vẫn tiếp tục hỗ trợ Ukraine, nhưng cuộc xung đột kéo dài và bế tắc trong việc giải quyết nó đang dần làm gia tăng sự khó chịu - theo bình luận của RIA Novosti.
Chia sẻ
Nơi đây từng là trung tâm giao thương lớn và quan trọng bậc nhất của nước Đại Việt, hình thành nên thương cảng đầu tiên của nước ta.
Chia sẻ
Sáng 5/9/2026, tại Hà Nội, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đã chủ trì Lễ đón trọng thể Tổng thống Cộng hòa Liên bang Myanmar Min Aung Hlaing và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Văn Tước (Cổng TTĐT TX Bỉm Sơn)
