Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026: 9 phiên thảo luận chuyên sâu tìm lời giải cho tương lai báo chí trong kỷ nguyên AI

Trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2026 diễn ra tại Hải Phòng, Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ 3 chính thức khai mạc với sự tham gia của đông đảo lãnh đạo cơ quan báo chí, chuyên gia truyền thông, nhà quản lý và đội ngũ người làm báo trên cả nước.

Điểm nhấn của diễn đàn năm nay là 9 phiên thảo luận chuyên đề xoay quanh các vấn đề nóng, có tác động trực tiếp đến sự phát triển của nền báo chí cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới.

Nội dung các phiên thảo luận không chỉ tập trung vào những thách thức hiện hữu mà còn hướng tới việc tìm kiếm các mô hình phát triển mới, phù hợp với bối cảnh công nghệ số và AI đang ngày càng hiện diện sâu rộng trong mọi công đoạn sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin.

Nhiều chủ đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của đại biểu như phát huy vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; xây dựng mối quan hệ đồng hành giữa báo chí và doanh nghiệp; đổi mới nội dung, phương thức tiếp cận độc giả nhằm phát triển kinh tế báo chí; bảo vệ bản quyền tác phẩm báo chí trong thời đại AI; quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số.

Theo các chuyên gia, những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn không chỉ phản ánh thực tiễn hoạt động báo chí hiện nay mà còn gắn liền với yêu cầu đổi mới tư duy làm báo trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt. Khi độc giả chuyển dịch mạnh sang các nền tảng số, báo chí cần nhanh chóng thích ứng để vừa giữ vững giá trị cốt lõi, vừa tạo ra các sản phẩm phù hợp với nhu cầu tiếp nhận thông tin hiện đại.

Trong phiên khai mạc, ông Lê Quốc Minh - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - đã trình bày tham luận về phát triển báo chí trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Bài trình bày tập trung vào những vấn đề then chốt như chiến lược làm chủ AI, tái thiết công nghệ, đổi mới nội dung và nhân sự, xây dựng mô hình tòa soạn tương lai cũng như định hướng phát triển bền vững cho các cơ quan báo chí.

Theo ông Lê Quốc Minh, AI đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành báo chí. Công nghệ này có thể hỗ trợ tự động hóa các công việc lặp lại, giúp giải phóng sức lao động của phóng viên và biên tập viên; tối ưu hóa trải nghiệm người dùng thông qua phân tích hành vi độc giả để gợi ý nội dung phù hợp; đồng thời hỗ trợ phân tích xu hướng theo thời gian thực, dự báo khả năng đăng ký thuê bao và phát hiện các hành vi vi phạm bản quyền.

Tuy nhiên, AI không phải là công cụ thay thế con người mà là động lực buộc báo chí phải thay đổi để thích ứng. Để làm chủ công nghệ mới, ông Lê Quốc Minh đề xuất chiến lược phát triển dựa trên 4 trụ cột.

Trụ cột đầu tiên là tái cấu trúc hoạt động tòa soạn, trong đó AI đảm nhận các tác vụ lặp đi lặp lại, còn con người tập trung vào tư duy phản biện, điều tra, phân tích và những trải nghiệm thực tế mà máy móc không thể thay thế.

Trụ cột thứ hai là phát triển mô hình "nội dung dạng lỏng" (liquid content). Từ một nguồn thông tin gốc, cơ quan báo chí có thể sản xuất nhiều định dạng khác nhau như bài viết chuyên sâu, longform, video ngắn, podcast hay infographic để tiếp cận đa dạng nhóm độc giả trên nhiều nền tảng.

Trụ cột thứ ba là bản địa hóa dữ liệu và bảo vệ ngôn ngữ Việt thông qua việc xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn trong nước, được huấn luyện trên nguồn dữ liệu báo chí, văn học và lịch sử đã được kiểm chứng.

Trụ cột cuối cùng là thiết lập "màng lọc đạo đức" trong quá trình ứng dụng AI. Theo đó, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, gợi ý tiêu đề hoặc góc tiếp cận nội dung, trong khi quyết định cuối cùng vẫn thuộc về biên tập viên. Bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và sự nhạy bén của người làm báo tiếp tục là yếu tố quyết định để bảo đảm tính chính xác, khách quan của thông tin.

Bên cạnh các tham luận chuyên sâu, vấn đề ứng dụng và kiểm soát AI trong các cơ quan báo chí Việt Nam cũng được nhiều đại biểu quan tâm và sẽ tiếp tục được thảo luận, làm rõ trong các phiên chuyên đề diễn ra trong ngày 20/6.

Đáng chú ý, Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 có sự đồng hành, tham gia điều phối của nhiều cơ quan báo chí chủ lực như Báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam cùng Hội Nhà báo TP Hải Phòng. Sự tham gia này được kỳ vọng mang đến nhiều góc nhìn đa chiều, những câu chuyện thực tiễn sinh động về nghề báo trong thời đại số.

Tiếp nối thành công của các kỳ diễn đàn trước, Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ 3 được kỳ vọng sẽ trở thành không gian kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm giải pháp cho những thách thức đặt ra đối với báo chí Việt Nam, góp phần xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại trong giai đoạn phát triển mới.

×