KĐT du lịch lấn biển gần 3.000 ha tại Cần Giờ do Vingroup triển khai: Làm sao hài hòa sinh thái với siêu đô thị?

Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ - Vinhomes Green Paradise (huyện Cần Giờ, TP. HCM) có tổng diện tích 2.870 ha. Dự án nằm tại vùng cửa sông phía Đông Nam TP. HCM, kéo dài từ mũi Đồng Tranh đến mũi Cần Thạnh.

Siêu đô thị được xây dựng tại nơi có khu dự trữ sinh quyển thế giới đã được UNESCO công nhận. Huyện Cần Giờ lâu nay được mệnh danh là “lá phổi xanh” của thành phố với những khu rừng ngập mặn đặc trưng.

Việc một khu đô thị du lịch lấn biển rộng gần 3.000 ha được xây dựng tại đây đặt ra vấn đề: Hài hoà giữa phát triển đô thị, kinh tế với bảo tồn tự nhiên.

GS. Đặng Hùng Võ - Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đánh giá, việc chọn Cần Giờ làm cửa ngõ ra biển là một quyết định chiến lược mang tầm nhìn dài hạn. Đây không chỉ là một vùng sinh thái đặc hữu với rừng ngập mặn được UNESCO công nhận, mà còn là điểm tựa để TP. HCM thực hiện một bước nhảy vọt về tư duy phát triển đô thị từ đất liền ra biển, từ truyền thống sang hiện đại, từ tách rời sang tích hợp.

Dự án thành phố biển tại Cần Giờ, nếu được quy hoạch khoa học và triển khai đúng hướng, không chỉ là một công trình đầu tư, mà là biểu tượng cho khát vọng hội nhập biển lớn.

Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ và câu chuyện hài hòa sinh thái

TS. Vũ Ngọc Long, nguyên Viện trưởng viện sinh thái học Miền Nam, cho rằng Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ không tác động trực tiếp đến khu dự trữ sinh quyển, vì có vị trí xa khu này, nhưng có thể có tác động gián tiếp.

Những vấn đề đa dạng sinh học có thể bị ảnh hưởng bởi dự án này chủ yếu gồm: Chim di cư, cá di cư, hệ thủy sinh vật đáy, dòng chảy, vùng cửa sông...

Đối với cá di cư, TS. Long cho biết, khu vực này có sự xuất hiện của một quần thể cá heo Minh Hải - một loài đang có nguy cơ tuyệt chủng. Tuy nhiên, báo cáo kỹ thuật môi trường của dự án cũng đưa ra các giải pháp về giáo dục môi trường; hệ thống cảnh báo tàu; nghiên cứu tập tính sinh sản của loài này… Tựu chung mục đích giảm thiểu tối đa tác động đến loài cá heo Minh Hải này.

Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ - Vinhomes Green Paradise sẽ thành lập 2 trạm quan trắc môi trường độc lập nằm ở vùng cửa sông. Các đơn vị này làm nhiệm vụ đo đạc, đánh giá 3 tháng một lần những vấn đề liên quan đến: Chất lượng nước, đa dạng sinh học.

“Ví dụ, họ sẽ đo tần suất xuất hiện cá heo bây giờ như thế nào và 3 tháng sau như thế nào. Họ theo dõi 5 năm liên tục, cứ mỗi một năm sẽ có báo cáo giám sát để cập nhật và giảm thiểu ngay khi thấy tác động tiêu cực”, TS. Long nói về cách thức hoạt động của các trạm này.

Giữ rừng, giữ sinh thái để vươn ra biển lớn

Trước lo ngại ảnh hưởng tới dòng chảy và vùng cửa sông, TS. Lê Anh Tuấn, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Đại học Cần Thơ, cho biết đặc điểm là phù sa vùng cửa sông Cần Giờ khác với phù sa vùng ĐBSCL. Phù sa ở Cần Giờ là trầm tích tại chỗ còn tại ĐBSCL phù sa được đưa ra biển, sau đó biển mới đẩy về bán đảo Cà Mau và hình thành rừng ngập mặn.

“Rừng ngập mặn bán đảo Cà Mau đi dần ra biển. Rừng ngập mặn ở Cần Giờ phát triển tại chỗ và đi lùi vào trong đất liền. Nên khi mình phát triển tiến ra biển thì cũng không ảnh hưởng rừng ngập mặn này nhiều”, TS. Tuấn cho biết.

Đối với những lo ngại về khu rừng ngập mặn, TS. Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, hệ thống rừng ngập mặn sẽ là tài nguyên quý báu mà dự án này phải trân trọng và bảo vệ. “Cứ tưởng tượng có một cái nhà, mặt nhìn ra biển, lưng tựa rừng xanh thì sao lại phá huỷ rừng xanh thay vì bảo vệ để tăng gia trị ngôi nhà lên”, TS. Tuấn nói.

TS. Long tiếp tục đặt vấn đề: “Chúng ta không sợ sự phát triển mà chỉ sợ các biện pháp giảm thiểu tác động có hiệu quả không, đảm bảo tiêu chuẩn phát triển bền vững; cân bằng giữa bảo tồn và phát triển hay không”.

Ngoài vấn đề đa dạng sinh học, Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ cũng tính tới vấn đề giải quyết sinh kế cho người dân xung quanh dự án.

“Chúng ta xây dựng một đô thị thông minh, đô thị xanh, sạch và hiện đại, như là một công trình thế kỷ. Tôi chỉ mong hãy bảo vệ được khu rừng ngập mặn này, bảo vệ được vành đai xanh. Đồng thời, hỗ trợ những người yếu thế, những người đánh cá, mưu sinh ven biển chuyển đổi nghề nghiệp, có công ăn việc làm ổn định”, TS. Long tâm tư.

Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ khởi công ngày 19/4 vừa qua, dự kiến tiến độ triển khai trong 11 năm, hoạt động 50 năm. Sau khi hoàn thành, khu đô thị được kỳ vọng giải quyết hàng chục nghìn việc làm.

Đây là công trình lấn biển có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam với tổng diện tích 2.870 ha; quy mô dân số 230.000 người. Dự án này có tầm nhìn trở thành đô thị ESG (môi trường - xã hội - quản trị) hàng đầu thế giới.

UBND TP. HCM đang đề xuất Thủ tướng bổ sung tuyến metro kết nối trung tâm TP với huyện Cần Giờ (tuyến số 12) vào danh mục dự án kèm theo Nghị quyết 188. Đồng thời, áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để đẩy nhanh triển khai.

Tuyến này đã được xác định là tuyến tiềm năng trong quy hoạch TP. HCM giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050, và cập nhật trong đồ án điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn 2060.

Theo đề xuất của Vingroup, tuyến metro dài 48,5 km, đi trên cao, bắt đầu từ đường Nguyễn Văn Linh (quận 7) qua Nhà Bè, vượt sông Soài Rạp, và kết thúc tại Cần Giờ. Tuyến có 2 ga chính, 2 khu depot và được thiết kế tốc độ tối đa 250 km/giờ. Tổng vốn đầu tư khoảng 102.370 tỷ đồng (tương đương 4,09 tỷ USD).

×