Không điều chuyển chức năng đăng ký đất đai xuống cấp xã

Giữ nguyên mô hình văn phòng đăng ký đất đai

Bộ Nông nghiệp và Môi trường mới đây đã ban hành văn bản hợp nhất các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai. Trong đó, làm rõ vị trí pháp lý, chức năng và phạm vi hoạt động của hệ thống văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh trực thuộc.

Theo quy định, văn phòng đăng ký đất đai là đơn vị sự nghiệp công lập, trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, có chức năng tổ chức thực hiện đăng ký đất đai trên địa bàn. Mô hình tổ chức của hệ thống này tiếp tục được duy trì ổn định, không thay đổi so với hiện nay.

Văn phòng đăng ký đất đai được giao đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ then chốt, bao gồm: Thực hiện đăng ký đất đai; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; đo đạc, chỉnh lý hồ sơ địa chính; xây dựng, quản lý bản đồ địa chính. Đồng thời, đơn vị này chịu trách nhiệm vận hành, khai thác hệ thống thông tin đất đai và cung cấp các dịch vụ công về đất đai trên phạm vi toàn tỉnh.

Về cơ cấu tổ chức, văn phòng đăng ký đất đai được bố trí các phòng chuyên môn cùng hệ thống chi nhánh trực thuộc tại địa phương. Theo đó, mô hình văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh vẫn được giữ nguyên, thay vì chuyển chức năng này về UBND cấp xã.

Cả văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh đều có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản theo quy định và thực hiện chế độ hạch toán theo quyết định của UBND cấp tỉnh, phù hợp với mô hình đơn vị sự nghiệp công lập.

Hoạt động chuyên môn của các đơn vị này bao phủ toàn bộ quy trình xử lý hồ sơ nhà, đất, từ đăng ký đất do Nhà nước giao quản lý, đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, cho đến giải quyết các thủ tục đăng ký biến động sau cấp giấy chứng nhận như mua bán, chuyển nhượng, tặng cho.

Bên cạnh đó, văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh còn thực hiện nhiều nhiệm vụ kỹ thuật chuyên ngành, như đo đạc, chỉnh lý và trích lục bản đồ địa chính; cấp mới, đính chính, thu hồi hoặc hủy giấy chứng nhận; hủy kết quả đăng ký biến động; kiểm tra mảnh trích đo địa chính; xác nhận sơ đồ tài sản do tổ chức, cá nhân cung cấp; thực hiện đăng ký biện pháp bảo đảm theo quy định của pháp luật.

Trước đó, dư luận từng xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh đề xuất chuyển hơn 700 chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã quản lý. Liên quan vấn đề này, Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP. HCM đã có văn bản gửi Thường trực Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kiến nghị tiếp tục duy trì mô hình chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai như hiện nay.

Theo phân tích của Viện, trong bối cảnh chính quyền địa phương tổ chức theo mô hình 2 cấp, nhiều địa phương vẫn đang gặp không ít khó khăn do đội ngũ cán bộ chưa thực sự quen với các chính sách mới. Mô hình tổ chức mới dù đã đi vào vận hành nhưng vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện, bảo đảm sự đồng bộ với các quy định của hệ thống pháp luật liên quan.

Đáng chú ý, Luật Đất đai 2024 đã đặt ra yêu cầu đẩy mạnh số hóa dữ liệu đất đai. Hiện nay, các địa phương đang triển khai thống kê, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trong thời hạn 90 ngày, theo kế hoạch thống nhất giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Trong bối cảnh đó, nếu chấm dứt hoạt động của các chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai từ ngày 15/10/2025 để chuyển toàn bộ nhiệm vụ về cấp xã thực hiện cơ chế “một cửa” trong giải quyết thủ tục đất đai cho người dân, có thể phát sinh nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình tổ chức thực hiện.

×