Khuyến nông Việt Nam trước yêu cầu mới: Tổ chức lại bộ máy, dẫn dắt nông dân sản xuất chuyên nghiệp

Mới đây, tại phường Hà Giang 1, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tổ chức Hội nghị nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Dự và chủ trì buổi Toạ đàm có Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam cùng đại diện các sở, ngành và lực lượng khuyến nông của tỉnh Tuyên Quang; đại biểu các tỉnh lân cận như Phú Thọ, Thái Nguyên, Lào Cai, Lai Châu.

Khuyến nông đổi mới để dẫn dắt phát triển nông nghiệp bền vững

Trước yêu cầu phải tổ chức lại bộ máy để thích ứng với cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ mới và nâng cao năng lực, đồng hành cùng nông dân, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Bộ Nội vụ, Đảng ủy Chính phủ ban hành Thông tư 60/2025/TT-BNNMT phê duyệt Chiến lược phát triển khuyến nông đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, mục tiêu là đổi mới hoạt động khuyến nông trong tình hình mới.

Theo thông tư, hệ thống khuyến nông được tổ chức thành hai cấp: Khuyến nông cấp tỉnh và khuyến nông cấp xã. Khuyến nông cấp tỉnh là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở NN&MT. Nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch khuyến nông địa phương; tổ chức đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng, thông tin tuyên truyền nâng cao năng lực cho đội ngũ khuyến nông cấp xã, cộng tác viên khuyến nông, nông dân.

Cùng với đó là xây dựng mô hình trình diễn áp dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và chuyển giao ra diện rộng; thực hiện các nhiệm vụ phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, bảo vệ môi trường, phục vụ các mục tiêu chính trị của địa phương.

Đối với hệ thống khuyến nông cấp xã, là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã, phường, đặc khu, được giao thực hiện nhiệm vụ sự nghiệp khuyến nông.

Nhiệm vụ trọng tâm của khuyến nông xã là hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, phát triển cộng đồng, du lịch nông thôn, sản phẩm OCOP; định hướng, tổ chức và điều hành các hoạt động của đội ngũ cộng tác viên khuyến nông, tổ khuyến nông cộng đồng để hỗ trợ người dân trên địa bàn, đưa tri thức nông nghiệp đến tận bờ ruộng, bờ ao.

Bên cạnh đó, khuyến nông xã có trách nhiệm thông tin, tuyên truyền chủ trương, tiến bộ khoa học, công nghệ, nhu cầu thị trường, mô hình sản xuất giỏi; tổ chức bồi dưỡng, tập huấn, đào tạo, dạy nghề cho nông dân.

Các tỉnh, thành phố quan tâm duy trì, phát huy đội ngũ cộng tác viên khuyến nông là các trưởng thôn, trưởng bản, cán bộ phong trào, đoàn thể tại địa phương. Đây là cánh tay nối dài của ngành nông nghiệp ở cơ sở, tham gia phòng chống thiên tai, dịch bệnh, nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân và tiếp nhận thông tin phản hồi về cơ chế, chính sách của Nhà nước.

Tham gia tập huấn, các đại biểu được quán triệt các chuyên đề: Những yêu cầu mới đối với tổ chức mạng lưới khuyến nông cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp; chức năng, nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông các cấp khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; kế hoạch hành động triển khai chiến lược phát triển khuyến nông đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050; tổ chức và vận hành tổ khuyến nông cộng đồng trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong đó, các nội dung tập huấn tập trung vào 2 chủ đề lớn: Quán triệt và triển khai kịp thời các định hướng lớn về tổ chức bộ máy và hoạt động khuyến nông theo Quyết định số 4296/QĐ-BNNMT ngày 16/10/2025 của Bộ NN&MT về Chiến lược phát triển khuyến nông đến 2030, tầm nhìn 2050; Thông tư số 60/2025/TT-BNNMT ngày 14/10/2025 hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện khuyến nông cấp tỉnh và cấp xã.

Đề xuất các mô hình tổ chức, phương pháp hoạt động, cơ chế phối hợp và giải pháp nâng cao hiệu quả khuyến nông cơ sở trong điều kiện mới, phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp và yêu cầu chuyển đổi số ngành nông nghiệp.

Đẩy mạnh công nghệ số trong quản lý, triển khai các mô hình khuyến nông

Về các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đổi mới hệ thống khuyến nông, Trung tâm Khuyến nông quốc gia cho biết sẽ tập trung rà soát, đề xuất xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách, pháp luật liên quan về phát triển khuyến nông.

Xây dựng chính sách xã hội hóa, hợp tác với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để thu hút các nguồn lực phục vụ phát triển khuyến nông.

Một nhiệm vụ mang tính đột phá, đó là phát triển nguồn nhân lực khuyến nông thông qua việc tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng để chuẩn hoá năng lực đội ngũ cán bộ khuyến nông theo Thông tư 18/2020/TT-BNNPTNT; Củng cố, kiện toàn lực lượng cộng tác viên khuyến nông, tổ khuyến nông cộng đồng theo chính quyền mới.

Phát triển lực lượng cộng tác viên khuyến nông ở các hợp tác xã, doanh nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội; khuyến khích, thu hút các chuyên gia, nhà khoa học, nghệ nhân, nông dân giỏi tham gia hoạt động khuyến nông, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp.

Đồng thời bổ sung chuyên ngành khuyến nông vào chương trình đào tạo các ngành, lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam đánh giá cao vai trò của hệ thống khuyến nông trong phát triển nông nghiệp, nâng cao đời sống nông dân và xây dựng nông thôn mới.

Ông Nam đề nghị tiếp tục kiện toàn hệ thống khuyến nông theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đảm bảo tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; tăng cường xã hội hóa, hợp tác công – tư; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ khuyến nông và tổ khuyến nông cộng đồng. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo cùng doanh nghiệp để hỗ trợ nông dân tiếp cận công nghệ, thị trường và phương thức sản xuất bền vững.

Theo Trung tâm Khuyến nông quốc gia, một nhiệm vụ quan trọng của lực lượng này là đào tạo nông dân về quy trình, kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu. Hướng dẫn nông dân tổ chức lại sản xuất, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu, sản xuất có chứng nhận… Thông tin, truyền thông nâng cao nhận thức cho nông dân về sản xuất an toàn, chất lượng, tăng trưởng xanh, giảm phát thải, bảo vệ môi trường…

×