Lời kể rúng động của chỉ huy đại đội Ukraine phải chiến đấu 343 ngày liên tục ở tiền tuyến

Những câu chuyện về việc lính bộ binh Ukraine phải bám trụ dài ngày tại tiền tuyến giờ đây không còn hiếm dù về bản chất điều này là sai trái và không nên xảy ra. Việc triển khai chiến đấu quá dài làm giảm hiệu quả chiến đấu của binh sĩ, gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe của họ và có thể dẫn đến hậu quả xấu cho cả cá nhân lẫn sự ổn định của toàn mặt trận. Nguyên nhân chính của việc phải bám trụ dài ngày là tình trạng thiếu hụt bộ binh trầm trọng.

Theo hãng tin Pravda của Ukraine, lính bộ binh là lực lượng phải gánh vác phần việc nặng nề nhất của chiến tranh và đang “cõng” cả Ukraine trên vai – và việc kể lại câu chuyện của họ là hoàn toàn xứng đáng.

Oleksii, 37 tuổi, đang phục vụ trong Tiểu đoàn Tấn công Sơn cước số 3 thuộc Lữ đoàn Tấn công Sơn cước độc lập Zakarpattia số 128, hiểu rõ điều này từ chính trải nghiệm của mình. Anh đã trải qua gần trọn một năm – 343 ngày – tại tiền tuyến mà không hề được nghỉ. Đây là một trong những thời gian bám trụ chiến đấu dài nhất từng được ghi nhận trong quân đội Ukraine.

“Văn phòng tuyển quân mời tôi đi uống cà phê để ‘trao đổi công việc’ rồi đưa luôn giấy gọi nhập ngũ”

Trường hợp của Oleksii không chỉ đặc biệt vì thời gian bám trụ dài, mà còn bởi anh là một sĩ quan – cấp bậc đại úy và là đại đội trưởng một đơn vị tấn công sơn cước. Các đại đội trưởng giỏi thường có mặt tại tuyến đầu, nhưng hiếm khi ở đó quá lâu, vì họ còn nhiều trách nhiệm khác ngoài chiến đấu.

Oleksii có thời gian ở tiền tuyến lâu hơn bất kỳ ai: anh đến vị trí chiến đấu ngày 1/4/2025 và rời đi ngày 8/3/2026, theo Pravda. Ngày anh rời vị trí là Ngày Quốc tế Phụ nữ, và anh lập tức được nghỉ phép để về dự sinh nhật 10 tuổi của con gái. Ý nghĩa của ngày 1/4 cũng trở nên "đặc biệt" khi anh kể lại cách mình gia nhập quân đội.

Oleksii là một dân thường ở tỉnh Lugansk nhưng làm việc quê vợ - tỉnh Cherkasy. Công việc của Oleksii là tư vấn hướng nghiệp cho quân đội Ukraine, tức là hỗ trợ tuyển lính hợp đồng và thường xuyên làm việc với các trung tâm tuyển quân.

Cuối cùng, “nghiệp” này vận vào chính anh. Cuối năm 2020, nhân viên văn phòng tuyển quân mời anh đi uống cà phê để “trao đổi công việc” – và trao luôn cho anh giấy gọi nhập ngũ phục vụ 18 tháng với tư cách sĩ quan dự bị.

“Họ nói: 18 tháng sẽ trôi qua rất nhanh. Anh sẽ phục vụ trong một lữ đoàn, có cấp bậc đàng hoàng, mọi thứ sẽ ổn", Oleksii kể.

Về lý thuyết, Oleksii có thể né tránh “lời đề nghị hấp dẫn” này – nhưng anh đã đồng ý.

“Tôi quyết định giải quyết dứt điểm chuyện này, không trốn tránh, phục vụ đủ 18 tháng rồi trở về và có thể nhìn thẳng vào mắt mọi người", anh nói.

Oleksii được phân về Lữ đoàn Tấn công Sơn cước 128, trở thành trung đội trưởng đơn vị súng phun lửa thuộc đại đội phòng hóa – sinh – hạt nhân (chuyên xử lý các mối đe dọa hóa học, sinh học và hạt nhân). Khi đó lữ đoàn đang phòng thủ tại Mariupol, nhưng các sĩ quan dự bị chưa được điều ra chiến trường. Sau sáu tháng, anh được thuyết phục ký hợp đồng một năm để tham gia luân phiên chiến đấu và được công nhận là cựu chiến binh.

“Tôi đồng ý. Hợp đồng một năm dự kiến kết thúc tháng 6/2022, trùng với thời hạn huy động của tôi, nên rất hợp lý. Nhưng đến tháng 2 thì chiến tranh toàn diện nổ ra", Oleksii cho biết.

Những tháng đầu, Oleksii ở căn cứ tại Zakarpattia, sau đó cùng đơn vị ra chiến trường.

Đại đội phòng hóa thường hoạt động phía sau, ngoại trừ trung đội súng phun lửa – đơn vị trực tiếp chiến đấu. Dù không trực tiếp sử dụng súng phun lửa, Oleksii vẫn thường xuyên có mặt tại vị trí chiến đấu. Với ngoại hình trí thức – đặc biệt là cặp kính – anh được đặt biệt danh “Botanik” (mọt sách), và cái tên này gắn với anh từ đó.

Sau này, đơn vị súng phun lửa được điều sang bộ binh, và Oleksii ở lại với tiểu đoàn. Ban đầu anh là phó đại đội trưởng, sau đó anh lên làm đại đội trưởng vào tháng 6/2025 – khi đang ở trong đợt bám trụ dài nhất của mình.

“Nhiều lúc lính Nga nhảy vào chiến hào của chúng tôi”

Vị trí của đại đội nằm trên hướng Orikhiv, tỉnh Zaporizhzhia, trong các khu rừng giữa các khu dân cư.

“Phía sau vị trí của chúng tôi là một ngôi làng gần như bị phá hủy hoàn toàn”, anh Oleksii kể.

“Tại tiền tuyến có lúc yên ắng, có lúc ác liệt. Phụ thuộc vào thời tiết: thời tiết càng xấu cho drone của ta, đối phương càng tấn công nhiều. Ngoài ra còn phụ thuộc vào các ngày mang tính biểu tượng của Nga – Ngày Chiến thắng, Ngày Quân đội… Chúng tôi biết phải cầm cự qua những thời điểm đó", vị đại đội trưởng Ukraine nói.

Ngay cả khi “yên ắng”, trên trời vẫn đầy drone. Nhưng những khoảng lặng hiếm hoi này vẫn dễ chịu hơn cho bộ binh. Ngược lại, sự đơn điệu, điều kiện sống khắc nghiệt, thiếu ăn và không gian không đổi tạo áp lực tâm lý lớn.

“Tôi cố gắng xoay vòng vị trí cho lính để giảm căng thẳng – và điều đó có tác dụng”, anh nói.

Nga thường xuyên tìm cách đột phá bằng xe chiến đấu bộ binh, xe máy, ATV hoặc đi bộ.

“Đã có nhiều tình huống nguy cấp khi lính đối phương nhảy vào chiến hào của chúng tôi. Nhưng lần nào họ cũng bị tiêu diệt. Hàng rào dây thép gai phía trước giúp làm chậm họ, tạo thời gian cho xạ thủ máy và drone phản ứng", Oleksii cho hay.

Một số binh sĩ Ukraine bị thương hoặc thiệt mạng, nhưng đều được sơ tán.

“Tôi có những tài xế rất giỏi. Khi có người bị thương nặng, chúng tôi bật toàn bộ hệ thống gây nhiễu, yểm trợ hỏa lực và gọi họ đến. Họ lao vào, đưa người bị thương đi chỉ trong vài giây. Họ chưa bao giờ từ chối", anh nói thêm.

Việc luân chuyển vẫn diễn ra, nhưng hiếm ai ở tiền tuyến dưới ba tháng. Áp lực kéo dài khiến nhiều người mắc bệnh dạ dày, loét, hoặc bị “bàn chân chiến hào”.

Hai binh sĩ Ukraine đã tử vong vì ngừng tim – một ngay tại vị trí, một sau khi rời chiến trường. Cả hai đều trên 50 tuổi. Những cái chết này được xếp loại “tự nhiên”, nên gia đình không được bồi thường như tử trận – một bất công khác của chiến tranh.

“Không có ai trong đại đội tôi là lính chuyên nghiệp – tất cả đều là dân thường”

“Tôi cố gắng giúp lính chịu đựng được thời gian ở tiền tuyến. Tôi đảm bảo họ có thể liên lạc với gia đình mỗi ngày. Khi Starlink bị gián đoạn, chúng tôi dùng bộ đàm và truyền tin qua điện thoại", Oleksii nói.

Anh nói chuyện với con gái mỗi ngày nếu có thể. “Điều đó giúp bạn tiếp tục".

Không ai trong đại đội của anh là lính chuyên nghiệp được đào tạo bài bản – tất cả đều là dân thường. Nhưng kể từ khi triển khai tại Orikhiv, họ đã đẩy lùi mọi đợt tấn công của Nga.

“Tôi hiểu cái giá phải trả. Nguyên nhân chính của việc bám trụ dài ngày là thiếu người. Đại đội tôi thiếu quân, và một nửa trong số đó trên 50 tuổi. Không có người – không thể xoay vòng. Nếu đủ quân, ít nhất chúng tôi có thể luân chuyển mỗi tháng", Oleksii nhấn mạnh.

Theo anh, lý tưởng là một tháng chiến đấu, một tháng nghỉ. Nhưng hiện tại điều đó là không thể.

Sau 343 ngày, Oleksii được nghỉ phép 15 ngày. Anh về dự sinh nhật con gái, tặng con một chiếc xe đạp và dạy con tập đi – rồi quay lại đơn vị.

“Tôi coi nhiệm vụ chính của mình là giảm thiểu thương vong – lý tưởng là không có ai chết. Nhưng chiến tranh, đặc biệt là bộ binh, thì không thể tránh khỏi. Động lực của tôi rất đơn giản: tôi không muốn người thân, con gái tôi phải nhìn thấy những gì tôi thấy – bom đạn, làng mạc bị phá hủy, cái chết. Đó là lý do tôi ở đây", đại đội trưởng Ukraine nói.

×