Bình luận
0
Nguyễn Đăng Cảo tự là Bá Thành, hiệu Tùng Tiên, sinh năm Kỷ Mùi (1619). Năm 28 tuổi, ông thi đỗ Hội nguyên, Đình nguyên, Thám hoa. Năm sau ông lại thi đỗ khoa Đông các đại học sĩ, ra làm quan chưa đầy 3 năm thì bị bãi chức do tính cương trực thẳng thắn nên không được triều đình trọng dụng. Nhưng do trí thông minh, tài ứng đối siêu nhân nên mỗi khi có sứ nhà Thanh sang hạch sách, vua Lê đều vời ông ra tiếp đãi, ứng đối. Tài năng đối đáp, văn chương sắc bén của ông đã làm cho sứ nhà Thanh phải kính nể.
Từ nhỏ, Nguyễn Đăng Cảo đã rất thông minh học giỏi. 13 tuổi đọc sách một lượt là thuộc hết, mọi người suy tôn là thần đồng. Vốn là người ưa tự do phóng khoáng, ông thường đi du ngoạn và giao thiệp rộng rãi với mọi người, sớm thể hiện tính cách sắc sảo. Năm 16 tuổi, một hôm đi chơi gặp một thuyền buôn, ông hỏi người chủ cho xem tấm vải gấm và hỏi giá bán. Ông chủ thuyền vốn là người hay chữ nên ra một vế đối thử tài Nguyễn Đăng Cảo: Hữu nhất thuần cẩm, thượng cầm hạ thú, sắc nhiều toàn thuyền, khang ninh phúc thọ. Nghĩa là: Có một tấm gấm quý, trên con cầm, dưới con thú, màu huyền sắc đẹp, mạnh khỏe, giàu sang, sống lâu.
Anh minh hoạ. Báo Bình Phước.
Khi ấy, Nguyễn Đăng Cảo có đồng tiền đúc mang theo và nghĩ ngay ra vế đối lại: Hữu nhất văn tiền, nội phương ngoại viên, diện đế tứ tự, thông bảo khai nguyên. Nghĩa là: Có một đồng tiền, trong thì vuông, ngoài thì tròn, mặt đề bốn chữ, thông bảo khai nguyên. Người chủ hàng nghe xong rất cảm phục liền biếu tặng Đăng Cảo tấm vải gấm quý đó.
Nguyễn Đăng Cảo đi thi 3 kỳ ở huyện đều đứng đầu. Khi về tỉnh dự thi vấn đáp, quan trường thi thấy Nguyễn Đăng Cảo vào không quỳ lạy mà chỉ chào, tỏ vẻ không hài lòng nên đã dùng những câu hỏi hiểm hóc của kinh lễ đưa ra những câu khó nhất để hỏi, ông đều trả lời trôi chảy. Nhưng quan Tả Tham chính còn chất vấn thêm. Nguyễn Đăng Cảo bèn nói: Theo điều lệ của triều đình, chỉ được hỏi 6 câu, nay các ông đã hỏi tôi đến 12 câu rồi, tôi biết nhưng không trả lời nữa. Quan Hiến sát thấy vậy bèn nói nhỏ với viên quan Tham chính rằng: Đây là một nhân tài lớn. Khoa này Nguyễn Đăng Cảo đỗ giải Nguyên (đỗ đầu Hương Cống), khi ấy mới 24 tuổi.
Trước khi vào thi Hội và thi Đình ông đã tiên đoán trước kết quả đỗ đạt. Khoa thi năm 1646, ngày thi đến nơi, Đăng Minh lo lắng cho rằng khoa này có nhiều người giỏi, chưa chắc hai anh em đã đỗ, Nguyễn Đăng Cảo liền nói rằng: Chú cứ yên tâm, khoa này triều đình lấy nhất giáp chắc là về phần ta, thứ hai về ông bạn người Thanh Hóa, thứ ba là đệ tam giáp về phần chú. Kết quả kỳ thi đúng như dự đoán của Nguyễn Đăng Cảo: Ông đỗ đệ nhất giáp, còn Đăng Minh đỗ đệ tam giáp tiến sĩ. Ngày vào điện nhà vua thi, Nguyễn Đăng Cảo sức học uyên thâm, văn lý hùng hồn đáng bậc trạng nguyên, nhưng vì triều thần thấy ông là người ương ngạnh, ngang tàng nên chỉ chấm đỗ đến Thám hoa.
Về tài ứng đối với sứ thần nhà Thanh, một lần Nguyễn Đăng Cảo nhận mệnh nhà vua mang lễ vật lên biên giới gặp sứ nhà Thanh để tìm cách sao cho quân Thanh không kéo về Thăng Long. Đến Lạng Sơn, sứ thần nhà Thanh ra câu đối rằng: Điểu nhập phong, thực tận trùng nhi hoá phượng? Nghĩa là, chim vào gió ăn sâu mà hóa phượng. Cái khó ở vế đối này là chữ "phượng" do chữ "Điểu" viết trong lòng chữ "phong" mà thành.
Nguyễn Đăng Cảo liền đối rằng: Nhân cư nham, đả thi thạch chĩ thành tiên. Nghĩa là, người ở cạnh núi, đẽo đá để thành tiên. Chữ "nhân" đứng bên cạnh chữ "nham", bỏ chữ "thạch" thành chữ "tiên". Đến cửa ải, sau một tuần mưa dầm, bỗng nhiên trời hửng nắng, sứ nhà Thanh mang sách ra phơi, Nguyễn Đăng Cảo cũng kê gối trải chiếu rồi nằm phơi bụng mình ra. Sứ Tàu ngạc nhiên lắm hỏi: Sao ông làm như vậy? Ông trả lời: Sứ thần Thượng quốc phơi sách, tôi phơi bụng (ý nói có sách ở trong bụng). Sứ Tàu thán phục, nhưng vẫn thử tài thêm rằng:
- Sách "Đại học" bản chính bị đốt mất rồi, phiền ngài viết lại cho thì tốt quá? Đăng Cảo nhận lời và ngồi viết ngay lại từ chính vận đến chú giải lớn, nhỏ y như bản gốc, sứ Tàu hết sức kinh ngạc. Sau đó, vua Thanh liền cho vời ông tới bảo làm bài phú giải thích cho chư hầu về việc róc tóc. Đăng Cảo làm xong sớm liền trình lên vua Thanh. Xem xong vua Thanh phê rằng: Lời gọn, ý tận và sâu sắc, phong thêm cho Nguyễn Đăng Cảo làm Khôi nguyên Bắc triều... rồi liền ra lệnh bãi binh.
Theo sử sách còn lưu lại đến ngày nay, quê của Nguyễn Đăng Cảo ở làng Bịu có tên chữ là Hoài Bão, nay thuộc xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Vào thời Lê Trung Hưng đây là ngôi làng nổi danh bởi dòng họ Nguyễn Đăng có tới 5 vị đỗ đại khoa, trong đó 2 vị đỗ Đình nguyên, Thám hoa là Nguyễn Đăng Cảo và người cháu ruột gọi ông bằng bác Đình nguyên Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo. Và ở đời xưa nay vẫn vậy, những người có tài thường hay có tật. Ví như cụ Nguyễn Đăng Cảo ngày xưa, tài năng hiếm ai bằng, nhưng chỉ vì sự ương ngạnh, ngang tàng mà không được trọng dụng khiến tài năng bị bỏ phí.
Phía sau sự thành công của một người đàn ông bao giờ cũng có bóng dáng của một người phụ nữ. Điều đó không chỉ đúng với xã hội thời hiện đại mà ngay cả trong thời phong kiến Việt Nam. Và điều này đã trở thành một biểu tượng đẹp của các trạng nguyên Việt Nam khi vinh quy bái tổ với hình ảnh "kiệu anh đi trước, võng nàng theo sau". Tuy nhiên, trong các giai thoại về những danh nhân thời xưa không hề thấy có bóng dáng của người vợ, người mẹ. Thế mới biết sự bất công trong tư tưởng trọng nam khinh nữ này.
Các đại sứ EU đã nhất trí về khoản vay cho Kiev và các biện pháp hạn chế mới đối với Moscow - Reuters đưa tin, dẫn lời phủ tổng thống Síp.
Chia sẻ
Ở cuộc đụng độ tại vòng bán kết giải U17 Đông Nam Á 2026, U17 Việt Nam xuất sắc lội ngược dòng giành chiến thắng với tỷ số 2-1 trước U17 Australia để thẳng tiến vào trận chung kết.
Chia sẻ
Bộ Công Thương vừa ban hành thêm chính sách ưu đãi cho Nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ. Theo đó, các nhà máy điện tái tạo sẽ được hưởng quy định mới về áp dụng biểu giá chi phí tránh được.
Chia sẻ
Công an xã Giáp Trung, tỉnh Tuyên Quang vừa phối hợp với lực lượng an ninh trật tự cơ sở kịp thời tìm thấy và đưa một cháu bé 6 tuổi đi lạc trở về an toàn với gia đình.
Chia sẻ
Người phụ nữ ở Hà Nội bị cáo buộc do mâu thuẫn làm ăn đã thuê hai người từ Hải Phòng với giá 300 triệu đồng để bắn đối thủ, gây thương tích. Sau nhiều năm lẩn trốn, nghi phạm vừa ra đầu thú.
Chia sẻ
Chiều 22/4, sau khi hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cùng Đoàn đại biểu cấp cao hai nước đã chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước Việt Nam – Hàn Quốc, trong đó có các bản ghi nhớ về nghiên cứu hợp tác phát triển nhà máy điện hạt nhân.
Chia sẻ
Hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Lee Jae Myung cho biết Hàn Quốc sẵn sàng chia sẻ công nghệ trong các ngành công nghiệp tương lai như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch, đào tạo nguồn nhân lực, góp phần hỗ trợ công cuộc hiện đại hóa đất nước và phát triển khoa học công nghệ tiên tiến của Việt Nam.
Chia sẻ
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 204/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành) giai đoạn 1.
Chia sẻ
Chiều 22/4, Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, Công ty Cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao tổ chức họp báo Giải bóng chuyền Cúp Hùng Vương 2026, khởi tranh từ ngày 23-26/4 tại tỉnh Phú Thọ.
Chia sẻ
“Muốn người dân tin và làm theo thì mình phải làm trước, hướng dẫn tận tay. Chuyển đổi số không phải điều gì xa vời, mà bắt đầu từ những việc rất nhỏ, rất gần với cuộc sống hằng ngày của bà con” - Anh Lê Mạnh Hùng, Bí thư chi bộ thôn Sơn Hà, xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai cho biết.
Chia sẻ
Dẫn dắt Ninh Bình FC, HLV Chu Đình Nghiêm nhận khoản tiền lót tay "khủng?; U17 Malaysia thắng đậm U17 Lào; Ronaldo sắp được thi đấu cùng con trai; Chelsea tốn 24 triệu bảng nếu sa thải HLV Rosenior; hé lộ mục tiêu số một của Barcelona.
Chia sẻ
Trước áp lực chi phí vật tư nông nghiệp tăng cao, giống lúa thuần chất lượng cao VNR98 của Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) đang trở thành "điểm tựa" tin cậy, giúp nông dân Đồng bằng sông Cửu Long tối ưu hóa lợi nhuận bền vững.
Chia sẻ
Lực lượng phòng vệ Ukraine vừa tiến hành một loạt cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu quân sự của Nga tại Crimea cũng như sâu bên trong lãnh thổ Nga trong đêm 21/4 và rạng sáng 22/4, theo thông báo từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine.
Chia sẻ
Chiều 22/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Chia sẻ
Hai đối tượng điều khiển xe máy che biển số, mang theo kiếm katana phóng tốc độ cao qua nhiều tuyến phố ở Đà Nẵng, gây hoang mang cho người đi đường và tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự, đã bị công an nhanh chóng truy xét, triệu tập làm rõ.
Chia sẻ
Ngày 22/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ về thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và các kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ.
Chia sẻ
Dòng tiền rút mạnh khỏi nhóm cổ phiếu công nghệ trong phiên 22/4, với giá trị bán áp đảo gần 750 tỷ đồng, khiến chỉ số ngành giảm 1,31%. Áp lực chốt lời lan rộng, trong khi lực mua yếu và thiếu bền vững.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, con giáp tuổi Hợi sẽ mang lại may mắn này cho gia đình, lấp đầy ngôi nhà bằng tiếng cười và đảm bảo công việc kinh doanh gia đình phát đạt.
Chia sẻ
Năm nay tôi 15 tuổi – cái tuổi mà bạn bè xung quanh bắt đầu mộng mơ về những bộ váy xinh xắn hay những chuyến du lịch xa, tôi lại chỉ chung thủy với một hình ảnh duy nhất: Bộ cảnh phục xanh cảnh sát.
Chia sẻ
Liên quan đến "đất vàng" Lý Thường Kiệt, Chủ tịch SHB cho biết, theo quy hoạch được TP. Hà Nội chấp thuận, công trình sẽ được xây dựng với quy mô 14 tầng nổi và 5 tầng hầm, định hướng trở thành điểm nhấn kiến trúc tại khu vực trung tâm tài chính - ngân hàng của Thủ đô.
Chia sẻ
Lễ hội đền Chợ Cháy là một trong những lễ hội lớn ở khu vực Thanh Hà, Hải Phòng (địa phận xã Cẩm Chế, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương trước đây), thu hút đông đảo du khách thập phương. Theo sử sách ghi chép, vào năm Tân Mão (1171) vua Lý Anh Tông vương triều nhà Lý đi kinh lý miền duyên hải, qua vùng đất Cẩm Chế thấy một vùng non nước hữu tình, ngài bách bộ khắp đó đây thì nghe tiếng hát vô cùng xúc động...
Chia sẻ
Sau hơn 60 cuộc họp của Tổ công tác 1645, TP.HCM đã tháo gỡ vướng mắc cho hàng trăm dự án bất động sản, giúp hơn 33.000 căn nhà đủ điều kiện cấp sổ hồng. Động thái này không chỉ giải tỏa tâm lý người mua mà còn góp phần kích hoạt lại dòng vốn và thanh khoản thị trường.
Chia sẻ
Ca sĩ Trung Quân Idol gặp mặt trực tiếp bác sĩ Nguyễn Linh Thùy và đăng clip nói lời xin lỗi. Trước đó một ngày, ca sĩ nói tạm dừng hoạt động sau ồn ào xô xát.
Chia sẻ
Hải quân Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bắt giữ 2 tàu và đưa về bờ biển Iran, đồng thời tuyên bố rằng “việc làm gián đoạn trật tự và an toàn tại eo biển Hormuz được xem là lằn ranh đỏ đối với Iran” - theo thông báo của IRCG.
Chia sẻ
Ở tuổi 31 và không còn được trọng dụng thường xuyên tại Hà Nội FC, thủ môn Nguyễn Văn Hoàng đã tính đường tương lai cho mình. Theo đó, anh đã tranh thủ đi học lấy bằng HLV.
Chia sẻ
Đảng ủy UBND tỉnh Hưng Yên vừa công bố quyết định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên về công tác cán bộ. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền được chỉ định làm Bí thư Đảng ủy UBND tỉnh.
Chia sẻ
Người dân đã vô cùng kinh ngạc khi tận mắt chứng kiến cảnh một con cá măng khổng lồ nặng 100kg được bày bán trên chiếc xe máy.
Chia sẻ
Chiều 22/4, tại Hà Nội, Đoàn Kiểm tra số 26 của Bộ Chính trị do ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương làm Trưởng đoàn đã công bố Quyết định kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Đợt 2 năm 2026 đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương.
Chia sẻ
Khối lượng công việc tại thôn, tổ dân phố tăng nhanh sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong khi chế độ đãi ngộ gần như “đứng yên”.
Chia sẻ
Tin dự báo thời tiết mới nhất, các chuyên gia khí tượng cảnh báo, từ tối nay (22/4) đến ngày 24/4, miền Bắc và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế có nguy cơ xảy ra tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh do tranh chấp giữa khối không khí lạnh và khối không khí nóng ẩm.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
N.V
