Nông dân 9X Hưng Yên chia sẻ bí quyết đưa chiếu cói truyền thống thành sản phẩm OCOP 3 sao, doanh thu 10 tỷ/năm

Bản thân anh Nguyễn Văn Quý là thành viên Câu lạc bộ nông dân xuất sắc tỉnh Thái Bình (cũ) nay là tỉnh Hưng Yên, tích cực phổ biến kiến thức, hỗ trợ kinh nghiệm sản xuất cho 15 hộ cùng làm nghề; ủng hộ phong trào xây dựng nông thôn mới của địa phương hàng chục triệu đồng và được công nhận là hộ sản xuất, kinh doanh giỏi, được UBND tỉnh tặng bằng khen.

Chìa khóa OCOP 3 sao: kết hợp tinh hoa làng nghề và kỹ thuật hiện đại

Thưa anh Nguyễn Văn Quý, nói tới chiếu cói Thân Vui, sản phẩm đã được công nhận là OCOP 3 sao. Anh có thể chia sẻ cách làm cũng như đâu là những tiêu chí quan trọng để sản phẩm đạt được danh hiệu này?

- Làng An Vũ ngày xưa có đến 800/1.000 hộ gia đình làm nghề dệt chiếu cói. Dù mang giá trị văn hóa lớn, làng nghề An Vũ từng phải đối diện với giai đoạn vô cùng khó khăn.

Cũng như bao người dân ở làng nghề An Vũ, nghề dệt chiếu cói là nghề truyền thống của gia đình chúng tôi. Chiếc chiếu cói đối với chúng tôi không chỉ là sản phẩm, đó là văn hóa, là ký ức tuổi thơ.

Để sản phẩm chiếu cói Thân Vui của chúng tôi đạt được OCOP 3 sao, chúng tôi xác định nguyên tắc cốt lõi là sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố thiên nhiên, khoa học kỹ thuật và giữ gìn văn hóa. Cụ thể, sản phẩm phải thân thiện với môi trường khi sử dụng 100% cói tự nhiên, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dùng.

Bên cạnh đó, chúng tôi áp dụng máy móc hiện đại vào sản xuất, đồng thời liên tục đào tạo tay nghề cho đội ngũ công nhân viên để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Mục tiêu lớn nhất là phải giữ gìn được nét văn hóa, đặc trưng bản sắc của làng nghề sản xuất chiếu cói tại quê hương.

Chúng tôi không chỉ làm ra một chiếc chiếu mà còn gói ghém trong đó cả hồn cốt của nghề truyền thống. Việc đạt chuẩn OCOP là sự bảo chứng cho cam kết chất lượng, giúp thương hiệu Thân Vui có được niềm tin vững chắc trên thị trường.

Vậy công ty đã kiểm soát nguyên liệu đầu vào và quy trình dệt chiếu như thế nào để tạo nên thương hiệu OCOP Chiếu cói Thân Vui?

- Chúng tôi quan tâm và chú trọng nhất đến vấn đề chất lượng, kiểm soát chặt chẽ từng khâu, từng công đoạn kỹ thuật một. Về nguyên liệu đầu vào, chúng tôi rất nghiêm khắc trong việc tuyển chọn cói, bởi cói là linh hồn của sản phẩm.

Cây cói nhập về phải đạt đủ 3 tiêu chuẩn: Thứ nhất là đủ chiều dài; rhứ hai là đồng đều về cây; và thứ ba là về màu sắc phải trắng đều, không có đốm nốt hay bị sẫm màu. Chúng tôi phải thu mua tới khoảng 5.000 tấn nguyên liệu cói mỗi năm để đảm bảo nguồn cung và chất lượng.

Chúng tôi đầu tư máy móc hiện đại ngay từ khâu sơ chế như máy để đánh bóng cói, giúp cói sáng và đẹp hơn, sau đó mới dệt. Đặc biệt, sau khi dệt và may viền, sản phẩm sẽ được đưa vào hệ thống nồi hấp điện với công suất lớn để rút hết độ ẩm ở trong chiếu ra.

Đây là một bí quyết quan trọng để khắc phục triệt để tình trạng chiếu bị sơ, bị nhăn, bị mốc hoặc bị mủn mà nhiều loại chiếu thủ công khác thường gặp phải. Hấp xong, chiếu được đóng gói ngay vào túi ni-lông để bảo quản tốt hơn, đảm bảo chất lượng ổn định ngay cả khi gặp thời tiết nồm ẩm kéo dài.

Chúng tôi hiểu rằng, nếu không kiểm soát nghiêm ngặt từ nguyên liệu cho đến thành phẩm thì không thể nào giữ được thương hiệu OCOP. Trên từng sản phẩm của chúng tôi đều có gắn tem mác và logo của công ty để khách hàng dễ dàng nhận diện và tin tưởng vào chất lượng đã được chứng nhận.

Hướng đến sản phẩm chiếu cói xuất khẩu sang các nước châu Âu

Sản phẩm Chiếu cói Thân Vui hiện nay có mẫu mã khá đa dạng, khác hẳn với tư duy sản xuất truyền thống chỉ dệt chiếu trải giường thông thường. Anh có thể giới thiệu kỹ hơn về những sản phẩm sáng tạo này?

- Đúng vậy, với sức trẻ và sự sáng tạo, chúng tôi không chỉ dừng lại ở chiếu trải giường thông thường. Chúng tôi đã đa dạng hóa sản phẩm để phù hợp với nhiều tiện ích sinh hoạt khác nhau, hoàn toàn khác biệt với tư duy sản xuất thủ công truyền thống.

Chúng tôi đã sáng tạo ra các sản phẩm như ví cói hoặc chiếu trẻ em. Chiếu trẻ em rất được ưa chuộng vì đặc tính thân thiện với da, không gây dị ứng, đặc biệt là khả năng thấm hút mồ hôi tốt, giúp trẻ đỡ bị viêm phổi.

Đặc biệt, chúng tôi tập trung phát triển dòng chiếu du lịch bãi biển – một sản phẩm hoàn toàn mới. Đây là sản phẩm mà chúng tôi đang đặt trọng tâm để xuất khẩu sang các nước châu Âu.

Để đáp ứng sự đa dạng này, chúng tôi phải đầu tư rất nhiều vào hệ thống máy móc hiện đại, bởi nhu cầu của khách hàng hiện nay rất phong phú. Không chỉ làm được chiếu ngắn, chiếu dài, chúng tôi có thể làm được các loại chiếu đặt theo kích thước yêu cầu của khách hàng, kể cả những chiếc chiếu dài tới 2-3 mét, phục vụ cho những hội trường hoặc những gia đình có không gian lớn.

Sự thay đổi mẫu mã và kích thước linh hoạt này chính là cách chúng tôi tạo ra lợi thế cạnh tranh và không ngừng nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

Hành trình khởi nghiệp từ làng nghề, đổi mới hình thức sản xuất

Có thể nói câu chuyện của Công ty TNHH Thân Vui không chỉ là về sản phẩm mà còn là về việc gìn giữ và phát triển làng nghề. Được biết, người sáng lập công ty là ông Nguyễn Văn Thân. Anh có thể chia sẻ về lịch sử hình thành và những bước chuyển đổi quan trọng này?

- Bố tôi, ông Nguyễn Văn Thân, là người sinh ra và lớn lên trong làng nghề dệt chiếu cói. Ông luôn mong muốn làm giàu từ chính nghề này. Sau khi rời quân ngũ trở về quê hương vào năm 2000, ông đã mạnh dạn sang nước bạn để tìm hiểu và đầu tư mua máy dệt chiếu về địa phương.

Ban đầu, chúng tôi chỉ có 3 máy dệt, còn lại vẫn là khung dệt thủ công. Mô hình này được xây dựng với mục tiêu kép: một là mọi người có công ăn việc làm, hai là gia đình cũng có nguồn thu nhập. Đến năm 2007, cơ sở chiếu cói Thân Vui đã đầu tư được 12 máy dệt, hiệu suất tăng gấp bốn lần so với dệt thủ công, và diện tích nhà xưởng mở rộng lên 2.000 m².

Thời gian đầu, bố con tôi đã phải thay đổi tới khoảng 80% hình thức và mẫu mã. Từ việc phải ghim kết bằng tay, chúng tôi chuyển đổi sang sử dụng hệ thống dao cắt mép và đưa vào máy viền để tạo ra sản phẩm hoàn thiện, có thương hiệu rõ ràng hơn trên thị trường.

Đến năm 2022, cơ sở sản xuất chính thức đổi thành Công ty TNHH Thân Vui, đánh dấu sự chuyên nghiệp hóa và chuẩn bị cho chiến lược phát triển OCOP và xuất khẩu.

Là một thanh niên trẻ sinh ra và lớn lên trong làng nghề truyền thống, đâu là động lực thôi thúc anh lựa chọn con đường lập thân lập nghiệp từ chính nghề này?

- Tôi lớn lên cùng với nghề dệt chiếu cói của quê hương. Sau khi đi học về, tôi cùng anh em trong gia đình nhận thấy tiềm năng phát triển to lớn của làng nghề, và nhận thấy sản phẩm chiếu cói vẫn được nhiều người ưa chuộng vì tính tự nhiên, gần gũi. Vì vậy, tôi quyết định về quê lập nghiệp với tiêu chí tạo ra sản phẩm chất lượng tốt, đa dạng mẫu mã và mang lại sự trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng. Đây là một tình yêu từ làng nghề, từ truyền thống của chính gia đình và quê hương mình.

Việc phát triển thương hiệu OCOP 3 sao và đầu tư công nghệ đã mang lại những lợi ích kinh tế - xã hội cụ thể nào cho địa phương và người lao động?

- Việc đầu tư vào công nghệ và chất lượng để đạt OCOP đã giúp công ty tăng trưởng mạnh mẽ, tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực. Hiện tại, Công ty TNHH Thân Vui có tổng cộng 17 máy dệt và thực hiện bao tiêu cho 13 máy dệt khác. Chúng tôi cũng đã đầu tư 4 máy bay chiếu, 4 bản in màu và 2 lò hấp điện công suất lớn.

Hiện nay, doanh số sản phẩm chiếu cói đã tăng vọt lên 250.000 sản phẩm/năm, nhờ đó doanh thu của cơ sở “Chiếu cói Thân Vui” đạt 10 tỷ đồng/năm, vượt xa thời kỳ chỉ làm gia công hay bán buôn truyền thống.

Quan trọng nhất, chúng tôi tạo công ăn việc làm ổn định cho hơn 150 lao động tại địa phương với mức lương từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi tháng. Điều này góp phần tích cực vào việc giữ gìn và phát triển nghề truyền thống, đồng thời nâng cao đời sống, an sinh xã hội cho bà con nông dân.

Việc phát triển thương hiệu OCOP không chỉ là câu chuyện của riêng công ty mà còn là sự phát triển của cả làng nghề, giúp bảo tồn và nâng tầm giá trị lao động truyền thống trong bối cảnh nông thôn mới.

“Về thị trường, chúng tôi muốn mở rộng xuất khẩu. Hiện nay, một số đơn vị nước ngoài đã quan tâm đến chiếu cói Việt Nam. Chúng tôi muốn đưa chiếu cói Việt Nam ra thế giới, nhưng vẫn phải giữ trọn vẹn giá trị thủ công và văn hóa. Chúng tôi không chỉ bán chiếu, mà còn đang bán cả câu chuyện, văn hoá làng nghề”- anh Nguyễn Văn Quý khẳng định.

Xin cảm ơn anh!

×