Ông Trump gay gắt cảnh báo châu Âu về việc mua dầu Nga, muốn đâm thủng túi tiền chiến tranh của Moscow

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang hướng mũi chỉ trích về phía châu Âu, trong bối cảnh nỗ lực chấm dứt chiến tranh ở Ukraine rơi vào tình trạng đình trệ chỉ ba tuần sau hội nghị thượng đỉnh Alaska đầy ồn ào nhưng ít hiệu quả.

Theo CNN, quan điểm của ông Trump một lần nữa giống với Tổng thống Nga Vladimir Putin. 

Theo đó, trong một cuộc điện đàm với các lãnh đạo khu vực, ông Trump đã kêu gọi các nước châu Âu hành động nhiều hơn – dù rằng hiện nay, các hoạt động ngoại giao hiếm hoi liên quan đến cuộc chiến chủ yếu vẫn do các đồng minh xuyên Đại Tây Dương của Washington thúc đẩy, khi họ tìm cách xây dựng các cam kết an ninh bảo vệ Ukraine sau bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.

Ông Trump hôm 4/9 đã tham gia cuộc họp trực tuyến của “Liên minh tự nguyện” (Coalition of the Willing), do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì tại Paris. Cuộc họp tập trung vào vấn đề đảm bảo an ninh cho Kiev trong trường hợp đạt được một thỏa thuận hòa bình với Nga.

Theo quan chức này, ông Trump đã thể hiện thái độ cứng rắn trong bối cảnh tiến trình ngoại giao chấm dứt xung đột đang tiến triển chậm chạp. Ông nhấn mạnh rằng châu Âu phải ngừng việc mua dầu Nga – nguồn thu mà Moscow đang sử dụng để tài trợ cho chiến tranh, khi chỉ riêng trong một năm, Nga đã thu về 1,1 tỷ euro từ các hợp đồng bán nhiên liệu cho Liên minh châu Âu (EU).

Ủy ban châu Âu hiện đã đề xuất lộ trình loại bỏ hoàn toàn việc nhập khẩu dầu khí Nga trước ngày 1/1/2028. Đây là nỗ lực của Brussels nhằm cắt đứt quan hệ năng lượng đã kéo dài hàng thập kỷ với Moscow, sau khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra năm 2022.

Phần lớn các quốc gia châu Âu đã ngừng nhập khẩu dầu thô Nga từ năm 2022 và dừng mua nhiên liệu tinh chế từ năm 2023. Tuy nhiên, chưa rõ ông Trump ám chỉ đến việc nhập khẩu dầu thô trực tiếp của Hungary và Slovakia – hai nước vẫn tiếp tục duy trì, hay việc nhập khẩu nhiên liệu được tinh chế từ dầu thô Nga tại các nước thứ ba như Ấn Độ.

Ngoải ra, ông Trump cũng nói trong cuộc gọi rằng: “Các nhà lãnh đạo châu Âu phải gây sức ép kinh tế với Trung Quốc vì nước này đang tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Nga”, quan chức Nhà Trắng cho biết.

Trump tỏ ra thất vọng trước việc ông không thể chấm dứt giao tranh ở Ukraine, sau khi từng dự đoán rằng có thể nhanh chóng kết thúc chiến tranh ngay khi nhậm chức hồi tháng 1.

Ông đã không áp đặt thêm lệnh trừng phạt mới đối với Nga và Trung Quốc – quốc gia mua dầu lớn hàng đầu của Nga. Tuy nhiên, ông Trump lại tăng mạnh thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ, một khách hàng năng lượng lớn khác của Nga.

Tổng thống Mỹ cũng tiếp tục thúc ép châu Âu phải gánh vác nhiều hơn chi phí quốc phòng, trong khi bản thân ông tỏ ra do dự trong việc cam kết tăng thêm hỗ trợ của Washington cho một cuộc chiến mà ông muốn kết thúc.

Theo quan chức Nhà Trắng, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng tham gia cuộc điện đàm.

Quan chức này cho biết: “Cuộc họp của ‘Liên minh tự nguyện’ tập trung vào các bảo đảm an ninh cho Ukraine. Tổng thống Trump đã đặt câu hỏi về mức độ nghiêm túc của họ khi mà họ vẫn tiếp tục nuôi dưỡng nền kinh tế và cỗ máy chiến tranh của Nga. Tổng thống khẳng định rõ rằng đây không phải là cuộc chiến của ông, và châu Âu phải tự gánh vác nhiều hơn".

Quan chức Nhà Trắng không tiết lộ chi tiết cuộc thảo luận về vấn đề bảo đảm an ninh, nhưng trước đó ông Trump từng bày tỏ sự ủng hộ đối với Ukraine mà không đưa ra cam kết cụ thể nào. Tổng thống Macron hôm thứ Năm cho biết có 26 quốc gia cam kết hỗ trợ Ukraine sau chiến tranh, bao gồm triển khai lực lượng quốc tế trên bộ, trên biển và trên không.

Theo CNN, việc ông Trump gia tăng sức ép để châu Âu chấm dứt mua dầu Nga khó có thể tạo bước ngoặt. Châu Âu vốn đã triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga kể từ khi chiến sự bùng nổ.

Trước đây, Nga là nhà cung cấp dầu lớn nhất cho EU, nhưng các nước thành viên đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu dầu thô bằng đường biển và các sản phẩm dầu tinh chế. Theo phóng viên Lauren Kent của CNN, nhập khẩu dầu từ Nga vào châu Âu chỉ còn 1,72 tỷ USD trong quý I/2025, giảm mạnh so với mức 16,4 tỷ USD trong cùng kỳ năm 2021.

×