Hạm đội Thái Bình Dương là một trong 5 hạm đội chủ lực của hải quân Nga, phụ trách Thái Bình Dương. Ảnh: Getty

Được thành lập vào năm 1731 như một phần của Hải quân Nga, hạm đội được biết đến với tên gọi Đội tàu quân sự Okhotsk (1731–1856) và Đội tàu quân sự Siberia (1856–1918), được thành lập để bảo vệ các lợi ích của Nga ở vùng Viễn Đông dọc theo bờ biển Thái Bình Dương. Năm 1918, hạm đội được Nga Xô Viết kế thừa, sau đó là Liên Xô vào năm 1922 như một phần của Hải quân Liên Xô, được cải tổ nhiều lần trước khi bị giải tán vào năm 1926.

Năm 1932, hạm đội được tái thành lập với tên gọi Hạm đội Thái Bình Dương. Trong những năm Xô Viết, hạm đội cũng chịu trách nhiệm về các hoạt động của Hải quân Liên Xô ở Ấn Độ Dương và Biển Ả Rập. Sau sự tan rã của Liên Xô vào năm 1991, Hạm đội được Liên bang Nga kế thừa.

Trụ sở chính của Hạm đội Thái Bình Dương được đặt tại Fokino, trước đây là Vladivostok với nhiều cơ sở trong Vịnh Peter Đại đế ở Primorsky Krai, Petropavlovsk-Kamchatsky và Vilyuchinsk ở Vịnh Avacha trên Bán đảo Kamchatka. Sau hội nghị thượng đỉnh APEC Nga 2012, có thông báo rằng căn cứ hải quân chính của Hạm đội Thái Bình Dương ở Viễn Đông Nga sẽ được chuyển đến thị trấn Fokino, Primorsky Krai. Chỉ huy hiện tại là Đô đốc Sergei Avakyants, ông đã giữ vị trí này từ tháng 5/2012.

Lực lượng hải quân chủ lực của Hạm đội Thái Bình Dương Nga:

Tàu tuần dương Varyag lớp Slava (1989): Soái hạm của Hạm đội Thái Bình Dương triển khai tại Địa Trung Hải từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2022.

Tàu khu trục Marshal Shaposhnikov lớp Udaloy I (1985).

Tàu khu trục Đô đốc Tributs lớp Udaloy I được triển khai ở Địa Trung Hải từ tháng 5 đến tháng 10/2022.

Tàu khu trục Đô đốc Vinogradov lớp Udaloy I (1988) được tái trang bị năm 2020; nâng cấp lên tiêu chuẩn Nguyên soái Shaposhnikov, dự kiến sẽ trở lại phục vụ vào năm 2024-2025.

Tàu khu trục Đô đốc Panteleyev lớp Udaloy I (1991).

Tàu khu trục Burnyy lớp Sovremennyy (1988) ngừng hoạt động từ năm 2005 và vẫn được báo cáo tái trang bị vào năm 2019.

Tàu hộ tống đa năng Sovershennyy lớp Steregushchiy (2017).

Tàu hộ tống đa năng Gromkiy lớp Steregushchiy (2018).

Tàu hộ tống đa năng Aldar Tsydenzhapov lớp Steregushchiy (2020).

Tàu hộ tống đa năng Rezkiy lớp Steregushchiy (dự kiến đưa vào sử dụng năm 2023) được thử nghiệm trên biển kể từ tháng 4/2022.

Tàu hộ tống đa năng Gremyashchiy lớp Gremyashchiy (2020).

Tàu chống ngầm (ASW) và tàu hộ tống tên lửa của Hạm đội Thái Bình Dương Nga:

ASW Corvette MPK-221 lớp Grisha (1987).

ASW Corvette Koryeyets lớp Grisha (1989).

ASW Corvette Kholmsk lớp Grisha (1985).

ASW Corvette Sovetskaya Gavan lớp Grisha (1990).

ASW Corvette MPK-107 lớp Grisha (1990).

ASW Corvette Metel (Snowstorm) lớp Grisha (1990).

ASW Corvette MPK-82 lớp Grisha (1991).

ASW Corvette Ust-Ilimsk lớp Grisha (1991).

Tàu hộ tống tên lửa Smerch (Tornado) lớp Nanuchka III (1984).

Tàu hộ tống tên lửa Iney lớp Nanuchka III (1987).

Tàu hộ tống tên lửa Razliv lớp Nanuchka III (1991).

Tàu hộ tống tên lửa R-261 lớp Tarantul (1988).

Tàu hộ tống tên lửa R-297 lớp Tarantul (1990).

Tàu hộ tống tên lửa R-298 lớp Tarantul (1990).

Tàu hộ tống tên lửa R-11 lớp Tarantul (1991).

Tàu hộ tống tên lửa R-14 lớp Tarantul (1991).

Tàu hộ tống tên lửa R-18 lớp Tarantul (1992).

Tàu hộ tống tên lửa R-19 lớp Tarantul (1992).

Tàu hộ tống tên lửa R-20 lớp Tarantul (1993).

Tàu hộ tống tên lửa R-24 lớp Tarantul (1994).

Tàu hộ tống tên lửa R-29 lớp Tarantul (2003).

Tàu đổ bộ của Hạm đội Thái Bình Dương Nga:

Tàu đổ bộ Oslyabya lớp Ropucha (1981)

Tàu đổ bộ Đô đốc Nevelskoy lớp Ropucha (1982)

Tàu đổ bộ Peresvet lớp Ropucha (1991)

Tàu đổ bộ Nikolay Vilkov lớp Alligator (1974)

Tàu ngầm của Hạm đội Thái Bình Dương Nga:

Tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo (SSBN) Vladimir Monomakh lớp Borey (2014)

SSBN Aleksandr Nevskiy lớp Borey (2013)

SSBN Knyaz Oleg lớp Borey (2021)

SSBN Generalissimus Suvorov lớp Borey (2022)

SSN Ryazan lớp Delta III (1982)

SSGN Tomsk lớp Oscar II (1996)

SSGN Tver lớp Oscar II (1991)

SSGN Chelyabinsk lớp Oscar II (1990)

SSGN Irkutsk lớp Oscar II (1988)

SSGN Omsk lớp Oscar II (1993)

SSGN Novosibirsk lớp Yasen (2021)

SSGN Krasnoyarsk lớp Yasen (dự kiến triển khai 2023)

SSGN/Tàu ngầm tác chiến đặc biệt Belgorod lớp Oscar II (2022)

SSN Magadan lớp Akula I (1990)

SSN Kuzbass lớp Akula I (1992)

SSN Nerpa lớp Akula I (2009)

SSN Samara lớp Akula II (1995)

SSK Svyatoy Nikolay Chudotvorets lớp Kilo (1988)

SSK Nurlat lớp Kilo (1988)

SSK Ust-Kamchatsk lớp Kilo (1990)

SSK Ust-Bolsheretsk lớp Kilo (1990)

SSK Komsomolsk-na-Amure lớp Kilo (1991)

SSK Krasnokamensk lớp Kilo (1993)

SSK Petropavlosk-Kamchatsky lớp Kilo cải tiến (2019)

SSK Volkov lớp Kilo cải tiến (2020)

SSK Magadan lớp Kilo cải tiến (2021)

SSK Ufa lớp Kilo cải tiến (2022)

Hạm đội Thái Bình Dương của Nga sở hữu nhiều loại tàu ngầm khác nhau. Ảnh: Getty

Các đơn vị mặt nước khác:

Các đơn vị đối phó với bom mìn:

Lớp Natya: 2 tàu (MT-264, 265)

Lớp Sonya: 7 Tàu (BT-100, 114, 215, 232, 245, 256, 325)

Lớp Alexandrit: 3 tàu (Yakov Balyaev đi vào hoạt động năm 2020 và Petr Ilyichev vào tháng 11/2022; Anatoly Shlemov gia nhập hạm đội ngày 29 tháng 12 năm 2022. Các tàu được cho là thuộc Lữ đoàn 114 của Hạm đội Thái Bình Dương).

Tàu tuần tra/chống phá hoại:

Tàu chống phá hoại lớp Grachonok: 6 Tàu (P-377; P-417 Yunarmeets Kamchatki; P-420 Yunarmeets Primorya; P-431 Yunarmeets Chukotki; P-445, P-450 Yunarmeets Sakhalina)

Tàu tình báo/theo dõi:

Tàu tình báo lớp Vishnya Kareliya (được biên chế cho sư đoàn tàu trinh sát 515; hoạt động từ năm 2023).

Tàu tình báo lớp Marshal Nedelin Marshal Krylov (hoạt động từ năm 2022, được giao cho Lữ đoàn 114 của Hạm đội Thái Bình Dương)

Hạm đội tàu tiếp dầu:

Lớp Boris Chilikin: 1 tàu (Boris Butoma - triển khai ở Địa Trung Hải từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2022)

Lớp Dubna: 2 tàu (Irkut hoạt động từ 2020/2021; Pechanga hoạt động từ 2022)

Lớp Uda: 1 tàu (Vishera).

Lớp Altay: 2 tàu (Ilim và Izhora).

Tàu khảo sát thủy văn: 4 tàu lớp Yug (Dự án 862)

Phó đô đốc Vorontsov (trước đây là Briz)

Tàu Gals

Tàu Marshal Gelovani

Tàu Pegas

Tàu phá băng:

Tàu phá băng Project 97: 2 tàu: Ivan Susanin (hoạt động từ năm 2022) và Sadko

Yevpaty Kolovrat (tàu phá băng Dự án 21180M; được chuyển giao cho Hạm đội Thái Bình Dương vào năm 2023)

Tàu hỗ trợ khác:

Tàu sửa chữa lớp Project 304: 6 tàu (PM-5, PM-15, PM-52, PM-59, PM-92, PM-97, PM-156)

Lực lượng không quân của Hạm đội Thái Bình Dương Nga:

Tính đến năm 2007, lực lượng không quân của Hạm đội Thái Bình Dương bao gồm:

568 máy bay chiến đấu của Trung đoàn Không quân Tổng hợp - HQ, bao gồm máy bay Tupolev Tu-22M và Tupolev Tu-142 tại căn cứ không quân Kamenny Ruchey.

865 máy bay chiến đấu của Trung đoàn Không quân PVO - HQ, tại căn cứ Yelizovo - Sân bay Petropavlovsk-Kamchatsky bao gồm máy bay Mikoyan MiG-31 chuyển giao cho Hạm đội Thái Bình Dương vào ngày 1 tháng 7 năm 1998.

Hạm đội Thái Bình Dương của Nga cũng được trang bị nhiều loại máy bay tân tiến. Ảnh: Getty

317 máy bay của Trung đoàn Không quân Tổng hợp - HQ, bao gồm máy bay tuần tra Ilyushin Il-38 tại Yelizovo.

71 máy bay vận tải Antonov An-12, Antonov An-24 và Antonov An-26 thuộc Phi đoàn Vận tải Quân sự - HQ.

175 máy bay chống tàu ngầm Kamov Ka-27 thuộc Phi đội trực thăng chống tàu ngầm - HQ tại Yelizovo.

289 máy bay chống tàu ngầm Ilyushin Il-38, Kamov Ka-27 và Kamov Ka-32 thuộc Phi đội trực thăng chống tàu ngầm - HQ tại Nikolayevka.

Lực lượng mặt đất của Hạm đội Thái Bình Dương Nga:

Theo một báo cáo từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), vào tháng 3/2018, Hạm đội Thái Bình Dương bao gồm hai lữ đoàn bộ binh hải quân, một lữ đoàn ven biển và trung đoàn ven biển.

Vào năm 2022, cả hai lữ đoàn bộ binh hải quân của Hạm đội Thái Bình Dương đã được chuyển đến Ukraine để hoạt động như một phần trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga. Cho đến cuối năm 2022, cả hai lữ đoàn đều đã trải qua những tổn thất nặng nề.

Vào tháng 4 năm 2022, Lữ đoàn 155 được cho là đã được trao tặng danh hiệu "Cận vệ" vì thành tích phục vụ của mình.

Lực lượng mặt đất Vladivostok do Đô đốc Vladimir Ivanovich Korolev chỉ huy

Bộ binh hải quân

Lữ đoàn bộ binh hải quân riêng biệt thứ 40, Petropavlovsk-Kamchatsky

Lữ đoàn bộ binh hải quân cận vệ riêng biệt số 155.

Lữ đoàn trinh sát hàng hải thứ 42 (tiểu đoàn lực lượng đặc biệt) Vladivostok.

Lực lượng phòng thủ bờ biển

Đội hình quy mô sư đoàn được báo cáo là đã thành lập ở vùng Chukotka kể từ năm 2021.

Đơn vị tên lửa đất đối đất phòng thủ bờ biển

Lữ đoàn pháo binh tên lửa bờ biển riêng biệt thứ 520 với tên gọi Petropavlovsk-Kamchatsky.

2 Tiểu đoàn/Phi đội với Tên lửa đất đối đất K-300 Bastion.

Lữ đoàn tên lửa bờ biển biệt lập số 72 (các đơn vị được trang bị Bastion SSM).

Hạm đội Thái Bình Dương là một trong 5 hạm đội chủ lực của hải quân Nga, phụ trách Thái Bình Dương, trong đó có những khu vực tranh chấp với Nhật Bản, và một phần Bắc Cực. Hạm đội sở hữu 46 tàu chiến mặt nước và 24-26 tàu ngầm, trong đó có các tàu ngầm chiến lược mang tên lửa đạn đạo lớp Borey, tàu ngầm hạt nhân tấn công tối tân lớp Yasen và tàu ngầm Belgorod mang siêu ngư lôi Poseidon. Lực lượng này cũng biên chế nhiều trung đoàn không quân hải quân trang bị máy bay săn ngầm Tu-142 và Il-38, tiêm kích hạng nặng MiG-31, cùng hai lữ đoàn hải quân đánh bộ và một số đơn vị phòng thủ bờ vận hành tổ hợp tên lửa siêu thanh K-300P Bastion.

Trước đó, trong những năm 1990 và 2000, Hạm đội Thái Bình Dương đã mất nhiều đơn vị lớn. Trong vòng vài năm sau khi Liên Xô sụp đổ, Hạm đội đã mất tất cả các tàu sân bay và đến đầu năm 2000, chỉ còn một tàu tuần dương hoạt động. Vào cuối những năm 2010, Hạm đội bao gồm một tàu tuần dương tên lửa lớn, năm tàu khu trục, mười tàu ngầm hạt nhân, tám tàu ngầm diesel-điện cộng với nhiều đơn vị hạng nhẹ, tàu đổ bộ và phụ trợ.

Từ ngày 5 đến ngày 12 tháng 7 năm 2013, các tàu chiến từ Hạm đội Thái Bình Dương của Nga và Hạm đội Biển Bắc của Hải quân Trung Quốc đã tham gia Joint Sea 2013, cuộc diễn tập hải quân song phương được tổ chức tại Vịnh Peter Đại đế. Joint Sea 2013 là cuộc tập trận hải quân lớn nhất mà hải quân Trung Quốc tiến hành với hải quân nước ngoài. Vào năm 2021, một hải đội chung Nga-Trung đã đi vòng quanh Nhật Bản, đi qua giữa các đảo của Nhật Bản qua eo biển Tsugaru và sau đó là eo biển Osumi. Các tàu Nga trong hải đội bao gồm các tàu khu trục Đô đốc Panteleyev và Đô đốc Tributs, các tàu hộ tống Aldar Tsydenzhapov và Gromkiy cũng như các lực lượng hỗ trợ.

Kế hoạch triển khai các đơn vị lớn mới cho Hạm đội đã được công bố vào đầu những năm 2010. Một số tàu ngầm tên lửa đạn đạo mới, và các tàu tuần dương lớn đã được dự kiến gia nhập Hạm đội. Tuy nhiên, những kế hoạch này đã phát triển trong suốt thập kỷ với trọng tâm thay đổi vào năm 2020 vào các đơn vị hạng nhẹ và tàu ngầm để đổi mới hạm đội.

Trọng tâm hiện nay của hạm đội là các khinh hạm đa năng mới (lớp Gorshkov), các tàu hộ tống đa năng và tên lửa (lớp Steregushchiy, lớp Gremyashchiy và lớp Karakurt) cũng như toàn bộ các loại tàu ngầm mới (lớp lớp Borei, Yasen và lớp Kilo cải tiến). Tất cả các tàu thuộc các lớp này dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong những năm 2020.

Ngoài ra, khả năng đổ bộ của Hạm đội Thái Bình Dương sẽ được hiện đại hóa vào giữa những năm 2020 sau khi mua thêm một số tàu đổ bộ lớp Ivan Gren và có thể là một trong những tàu tấn công trực thăng lớp Priboy mới.

Mặc dù việc sản xuất tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hiện tại sẽ thay thế hoàn toàn và tăng số lượng SSBN trong Hạm đội Thái Bình Dương, nhưng vẫn chưa rõ liệu việc sản xuất các tàu lớp Yasen và các mẫu tiếp theo có đủ để thay thế các tàu ngầm tấn công hạt nhân cũ đã già cỗi hay không.

Các báo cáo cho rằng tàu ngầm hạt nhân thế hệ thứ ba của Nga có thể sẽ bị lỗi thời trước năm 2030. Quyết định năm 2016 nhằm bổ sung sáu tàu ngầm chạy bằng năng lượng thông thường lớp "Kilo cải tiến" mới vào hạm đội được thiết kế một phần để giảm thiểu tình trạng này.

Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem