Trai Tây Ninh bỏ phố về rừng An Giang trèo cây lấy "nước trên trời" nấu thành thứ gì hảo hạng vạn người mê?

Giữa bạt ngàn cây thốt nốt - biểu tượng thiêng liêng của vùng Bảy Núi, An Giang, anh Hùng gửi gắm tâm huyết vào nghề.

Anh khát khao nâng tầm hạt đường vàng óng, thơm lừng, đưa đặc sản An Giang này vươn xa, minh chứng cho một thế hệ trẻ biết trân trọng và phát huy giá trị bản địa.

Câu chuyện của Hùng là nguồn cảm hứng về sự giao thoa giữa hiện đại và gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Anh Lâm Quốc Hùng lớn lên ở thành phố Tân An (Long An trước đây, nay là phường Tân An, Tây Ninh), nơi cuộc sống đô thị nhộn nhịp.

Thế nhưng, trong tâm trí chàng trai trẻ luôn thấp thoáng hình ảnh những hàng cây thốt nốt cao vút, xanh biếc mỗi dịp hè về thăm bà con ở Tịnh Biên.

Đó là ký ức về vị ngọt thanh tao, mùi thơm caramen đặc trưng của món đường thốt nốt nguyên chất mà bà anh vẫn nấu.

Trai phố thị Tân An về miền Tịnh Biên nấu đường thốt nốt

Sau nhiều năm trăn trở, nhận thấy giá trị thực sự của đường thốt nốt Tịnh Biên chưa được khai thác đúng mức, bị làm giả, làm nhái tràn lan, Hùng quyết định một cú rẽ ngoặt đầy táo bạo: Khởi nghiệp đường thốt nốt ngay tại miền thốt nốt.

“Tôi muốn làm một cái gì đó có ý nghĩa, không chỉ là kinh doanh mà còn là cách giữ lại cái hồn của quê hương”, Hùng chia sẻ khi đứng giữa khu vườn cây thốt nốt bạt ngàn tại Tịnh Biên, An Giang. Khu đất nàyh nay đã được đặt bảng hiệu của công ty anh, chính là nơi anh bắt đầu giấc mơ “ngọt hóa” của mình.

Vị ngọt của mồ hôi và sáng tạo nghề nấu đường thốt nốt

Nghề nấu đường thốt nốt vốn là nghề truyền thống cha truyền con nối của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi.

Để làm ra một thẻ đường thốt nốt vàng ươm, người thợ phải trèo lên cây cao chót vót (thường là hai lần mỗi ngày, sáng sớm và chiều tối) để lấy nước thốt nốt tươi. Công đoạn này đòi hỏi sự dẻo dai, can đảm và kinh nghiệm.

Hùng không ngại học hỏi từ những nghệ nhân Khmer lớn tuổi. Anh kể, những ngày đầu, anh cùng người thợ trèo cây, chịu đựng cái nắng gay gắt của miền biên viễn và đối mặt với nỗi sợ độ cao. "Chỉ có tự tay làm, tôi mới hiểu được giá trị thật sự của từng giọt mật", Hùng tâm sự.

Quan trọng hơn, Hùng nhận ra điểm yếu của đường thốt nốt thủ công truyền thống là vấn đề vệ sinh và thời gian bảo quản. Với kiến thức kinh doanh tích lũy, anh mạnh dạn đầu tư vào máy móc hiện đại để hỗ trợ khâu nấu và đóng gói, nhưng vẫn tuân thủ nguyên tắc cốt lõi: Nấu đường thốt nốt 100% nguyên chất và cô đặc bằng phương pháp truyền thống.

“Công đoạn cô đặc phải diễn ra trong vòng vài giờ sau khi lấy nước để đảm bảo nước thốt nốt không bị lên men tự nhiên. Tôi phải kết hợp công nghệ kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt để giữ lại khoáng chất và vị thơm đặc trưng mà không cần dùng chất bảo quản”, anh Hùng thổ lộ.

Chuẩn hóa sản phẩm đường thốt nốt – vươn ra thế giới

Mục tiêu của Lâm Quốc Hùng không chỉ là bán đường thô mà là tạo ra những sản phẩm giá trị gia tăng, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường hiện đại, điển hình là việc sản xuất đường thốt nốt viên và nước thốt nốt tươi đóng chai với mẫu mã đẹp, thông tin rõ ràng về nguồn gốc và chất lượng.

Với thương hiệu riêng, anh cam kết sử dụng 100% nước thốt nốt từ những cây thốt nốt được trồng tự nhiên, không pha tạp đường mía hay hóa chất. Đặc biệt, sản phẩm của anh đã đạt chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, thậm chí là tiêu chuẩn xuất khẩu, mở ra cánh cửa cho đặc sản Tịnh Biên đến với người tiêu dùng quốc tế.

Từ đường thốt nốt sệt truyền thống, anh sáng tạo thêm các dòng sản phẩm mới như: Đường thốt nốt dạng viên tiện lợi cho làm bánh, pha chế; nước thốt nốt tươi đóng chai (khử trùng theo công nghệ hiện đại) giữ trọn vị tươi mát…

Gắn kết cộng đồng – giữ lửa nghề nấu đường thốt nốt xưa

Thành công của Hùng không chỉ là câu chuyện kinh doanh cá nhân. Anh đã tạo việc làm ổn định cho nhiều hộ dân Khmer tại Tịnh Biên, bao gồm cả những người thợ trèo cây và phụ nữ tham gia vào khâu nấu và đóng gói. Anh cũng tích cực vận động, hỗ trợ bà con áp dụng quy trình thu hoạch và vệ sinh chuẩn mực, góp phần bảo tồn nghề nấu đường thốt nốt - một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vừa được công nhận.

“Tôi tin rằng, chỉ khi người dân sống được với nghề truyền thống, họ mới thật sự giữ gìn nó”, Hùng bộc bạch.

Tương lai ngọt ngào của nghề nấu đường thốt nốt

Lâm Quốc Hùng đã tìm thấy ý nghĩa cuộc đời mình ở vùng đất biên giới An Giang. Hành trình từ Tân An về Tịnh Biên của anh là minh chứng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của thế hệ trẻ Việt Nam. Anh không chỉ bán đường thốt nốt mà đang bán một câu chuyện cùng văn hóa, vị ngọt tinh túy được kết tinh từ nắng gió và mồ hôi.

Giữa cánh đồng thốt nốt xanh bạt ngàn, tiếng khò khè của lò nấu vẫn vang lên đều đặn, hòa cùng khát vọng đưa thương hiệu đường thốt nốt Tịnh Biên vươn cao, trở thành niềm tự hào của du lịch An Giang.

×