Việt Nam mua “siêu máy nghìn tỷ” điều trị ung thư của Mỹ có ý nghĩa đặc biệt thế nào với người bệnh?

"Siêu máy" xạ trị ung thư mở ra cơ hội cho người bệnh ung thư dễ dàng tiếp cận phương pháp xạ trị mới nhất

Mới đây, tại Washington, DC (Mỹ), trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao, Hệ thống BVĐK Tâm Anh và Tập đoàn Công nghệ Thiết bị Y tế hàng đầu của Mỹ Mevion đã ký hợp đồng mua, chuyển giao hệ thống xạ trị Proton MEVION S250-FIT thế hệ mới nhất, trị giá gần hai nghìn tỷ đồng.

Lễ ký kết diễn ra trong khuôn khổ chuyến công du đầu năm của Tổng Bí thư Tô Lâm tham dự các hoạt động hợp tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Mỹ về hòa bình và phát triển bền vững.

Bà Sandra Rousselle, SPHR, SHRM-SCP - Phó chủ tịch phụ trách Điều hành Nhân sự và Công tác Đối ngoại của Hãng Mevion, cho biết hệ thống Proton MEVION S250-FIT là thế hệ mới nhất, phát triển ở mức gần như hoàn hảo cho mục tiêu điều trị ung thư bằng xạ trị proton - liệu pháp ưu việt trong điều trị ung thư về hiệu quả và độ an toàn ở mức rất cao so với xạ trị thông thường. Ở phiên bản công nghệ mới, cao cấp nhất này, FDA đã chính thức cấp phép sử dụng vào tháng 10/2025 và Bệnh viện Stanford (Mỹ) là đơn vị đầu tiên đặt mua để sử dụng trong điều trị.

Với sự tinh vi của công nghệ, số lượng hệ thống máy cung cấp cho thị trường rất khan hiếm, do đó, với hợp đồng ký kết này, Việt Nam là nước thứ hai ngoài Mỹ có thể đặt mua hệ thống, phần mềm và công nghệ ở phiên bản tốt nhất, tương đương các bệnh viện hàng đầu thế giới.

Trao đổi với PV Dân Việt, ThS.BS Nguyễn Duy Anh - chuyên gia về y học hạt nhân và ung bướu cho biết, việc Việt Nam mua "siêu máy" xạ trị ung thư Proton MEVION S250-FIT tích hợp AI hiện đại, mở ra cơ hội để người bệnh ung thư Việt Nam dễ dàng tiếp cận phương pháp xạ trị mới nhất ngay trong nước, được thụ hưởng hiệu quả điều trị chuẩn quốc tế, an toàn và tiết kiệm, kỳ vọng giữ lại một phần trong hàng tỉ đô la Mỹ chi phí điều trị ung thư ở nước ngoài của người Việt mỗi năm.

Theo bác sĩ Duy Anh, hệ thống Proton MEVION S250-FIT không chỉ là một máy xạ trị thông thường, mà được giới chuyên môn gọi là "siêu máy" xạ trị ung thư thế hệ mới nhất thế giới. MEVION S250-FIT sử dụng hạt Proton (thay vì tia X truyền thống). Đặc điểm của hạt Proton là khả năng giải phóng năng lượng cực đại ngay tại khối u và dừng lại tại đó (đỉnh Bragg), thay vì xuyên thấu qua cơ thể như tia X.

“Điểm khác biệt nhất ở đây chính là hệ thống đầu tiên tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) giúp lập kế hoạch điều trị tự động và tinh chỉnh liều xạ theo thời gian thực dựa trên thay đổi nhỏ nhất của cơ thể bệnh nhân. Máy có kích thước nhỏ gọn, có thể lắp đặt vừa vặn trong các phòng xạ trị tiêu chuẩn, giúp rút ngắn thời gian lắp đặt và vận hành so với các hệ thống Proton cồng kềnh trước đây”, bác sĩ Duy Anh nói.

“Siêu máy” điều trị ung thư đặc biệt ra sao?

Bên cạnh đó, theo chuyên gia về y học hạt nhân và ung bướu, việc “siêu máy” này xuất hiện tại Việt Nam (là quốc gia thứ 2 ngoài Mỹ sở hữu phiên bản này, sau Stanford Medicine) mang lại 3 giá trị cốt lõi:

Thứ nhất, “Siêu trúng - Siêu đúng - Siêu an toàn": Đặc biệt hiệu quả với các khối u ở vị trí khó, nhạy cảm như não, đầu cổ, phổi, gan, tủy sống và đặc biệt là ung thư nhi khoa. Nó giúp bảo vệ tối đa mô lành xung quanh (như tim, phổi, não bộ), giảm thiểu tác dụng phụ và biến chứng sau điều trị.

Thứ 2, nâng tầm y tế nước nhà: Người dân không còn phải ra nước ngoài (Mỹ, Nhật, Singapore...) để điều trị Proton với chi phí đắt đỏ và thủ tục phức tạp. Bây giờ, "công nghệ Stanford" đã có ngay tại Việt Nam.

Thứ 3, trải nghiệm điều trị nhân văn: Máy hỗ trợ tư thế Upright (ngồi hoặc đứng). Điều này cực kỳ ý nghĩa với những bệnh nhân khó nằm lâu do đau đớn hoặc khó thở, giúp họ thoải mái và tâm lý nhẹ nhàng hơn khi điều trị.

“Nhiều người quan tâm nhất hiện nay là chi phí điều trị sẽ ra sao? Dù trị giá hệ thống lên tới gần 2.000 tỷ đồng, nhưng việc đưa về Việt Nam mang lại lợi thế lớn về giá, cụ thể, tiết kiệm so với đi nước ngoài: Thông thường, một liệu trình xạ trị Proton tại Mỹ có thể tốn từ 150.000 - 200.000 USD (khoảng 4-5 tỷ VNĐ).

Tại Việt Nam, mục tiêu của việc đầu tư này là giúp người bệnh tiếp cận với mức giá hợp lý hơn rất nhiều, bởi sẽ giảm chi phí so với việc ra nước ngoài điều trị, đồng thời tiết kiệm toàn bộ chi phí đi lại, ăn ở cho người thân. Ngoài ra, tối ưu hóa vận hành: Nhờ thiết kế nhỏ gọn và AI tự động hóa, chi phí vận hành và bảo trì được giảm thiểu, từ đó gián tiếp kéo giảm giá thành điều trị cho bệnh nhân”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ thêm.

Ông Ngô Chí Dũng - Chủ tịch HĐQT hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, trong nhiều năm qua luôn xác định tầm nhìn chiến lược là tiên phong đầu tư đồng bộ các công nghệ, kỹ thuật hiện đại hàng đầu thế giới, nhiều thiết bị đầu tiên, duy nhất ở khu vực.

"Sự kiện Tâm Anh, Việt Nam và Mevion, Mỹ ký hợp đồng mua - bán hệ thống xạ trị proton thế hệ mới MEVION S250-FIT là dấu ấn quan trọng không chỉ đối với hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh mà còn là bước tiến vượt trội trong hành trình y tế Việt Nam tiếp cận, làm chủ các thiết bị công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới phục vụ cho hoạt động khám chữa bệnh trong lĩnh vực ung thư", ông Dũng nhấn mạnh.

×