Bình luận
0
Núi, sông là biểu tượng âm dương, là cội nguồn của sự biến hoá. Vì thế người đời cho rằng: núi - sông là biểu hiện sự trường tồn của một vùng lãnh thổ hay là vùng đất địa linh nhân kiệt.
Trong thành ngữ “non Côi - sông Vị” ai cũng hiểu non Côi là núi Gôi (ở huyện Vụ Bản - xưa là Thiên Bản). Còn sông Vị là con sông chảy qua làng Vị Hoàng nên có tên là sông Vị, nhưng nay sông Vị ra sao ít người biết đến.
Dòng sông Vị Hoàng chảy bên phía đông thành Nam (thời Lê gọi là Quân doanh Vị Hoàng). Thời Nguyễn, làng Vị Hoàng thuộc tổng Đông Triền, sau đổi thành tổng Đông Mặc, huyện Mỹ Lộc, trấn Sơn Nam Hạ.
Sông Vị là một nhánh của sông Vĩnh Giang bắt nguồn từ sông Châu Giang thông ra sông Hồng, thời xa xưa dòng sông chảy qua một vùng gọi là Dương Xá. Từ đất Dương Xá (Tư Nông châu) đã hình thành nhiều làng.
Một con ngòi chảy từ Chùa Cuối (phía nam sân vân động Thiên Trường hiện nay) đổ vào sông Vị làm ranh giới giữa làng Đông Mặc với làng Vị Hoàng.
Phía đông bắc từ nhà thờ Thiên chúa Phụ Long theo đường Đồng Tháp Mười tới đường Phù Nghĩa là làng Phụ Long.
Hồ Vị Xuyên, phường Vị Xuyên, TP Nam Định, tỉnh Nam Định. Hồ Vị Xuyên là hồ nước ngọt lớn ở tỉnh Nam Định mang dấu tích của con sông Vị Hoàng xưa chảy qua,
Dòng sông Vị chảy qua đã chia làng Vị Hoàng thành hai phía. Bên hữu, ở trên là thôn Hậu Đồng rồi đến thôn Thi Thượng. Thi Thượng có xóm Thạch Kiều (vì muốn vào xóm phải qua một trong 5 chiếc cầu đá đẹp thơ mộng, nên có tên Thạch Kiều – nay là khu vực đình Vị Xuyên – Chùa Cả).
Dân Thi Thượng giầu có, khi có quân doanh Vị Hoàng thì mở thành phố xá, dựng nhà theo bờ hữu ngạn sông Vị.
Đó là các phố Hàng Cót, Hàng Nâu, Hàng Bát, Hàng Mâm, Hàng Song (nay là Minh Khai). Đất từ Hàng Sắt xuống Bến Ngự tới chợ Đò Chè ra Hàng Lọng, Hàng Dầu là thôn Thi Hạ. Phía đông (tả ngạn dòng sông Vị) là thôn Khoái Đồng.
Vào thời Hậu Lê có ông Trần Oánh con danh tướng Trần Lựu về vùng đất phía tây nam Dương Xá lập ra trại Năng Lự. (Đi qua trại Năng Lự mới tới thôn Lộng Đồng của làng Vị Hoàng).
Sau dân cư trại Năng Lự trở nên đông vui lập thành làng Năng Lự. Vào triều Hậu Lê khi lập ra các tổng, thì làng Vị Hoàng gồm các thôn Hậu Đồng, Thi Thượng, Thi Hạ, Khoái Đồng, Lộng Đồng thuộc tổng Đông Triền.
Trại Năng Lự khi ấy đã thành làng, không muốn phụ thuộc vào Vị Hoàng, nên Năng Lự xin thuộc tổng Mỹ Trọng. Thời Thiệu Trị đổi tên Năng Lự thành làng Năng Tĩnh. Làng Vị Hoàng (tên nôm là Lềnh) cùng với làng Phù Long (tên nôm là Trùm) thành xã Vị Hoàng thuộc tổng Đông Mặc.
Khi Trần Bích San đỗ Hoàng Giáp (năm 1865) biết quê Tam nguyên là làng Vị Hoàng, vua Tự Đức bắt đổi Vị Hoàng thành Vị Xuyên (do phạm huý chúa Nguyễn Hoàng).
Dòng sông Vị khi ấy vẫn chảy qua làng Vị Hoàng. Sau khi công giáo mua đất ở thôn Khoái Đồng xây nhà thờ Khoái Đồng, họ còn mua luôn đất, nơi có phủ thờ bà Dương Thị Mỹ vợ ông Đoàn Thượng (xây trường Sanh Tô Ma nay là trường Nguyễn Khuyến), rồi xây chủng viện Lý Đoán (nay là trường học Nguyễn Văn Cừ).
Phủ Khoái Đồng chuyển về nơi đầu phố ngã ba Nguyễn Du, Hùng Vương hiện nay. Thời ấy dân Khoái Đồng muốn sang Thị Thượng, Thi Hạ phải qua bến đò Bích Câu (chỗ thư viện tỉnh sang gốc đa hàng Sắt Dưới hay đò Bến Ngự trên sông Vị
Sau khi chiếm Nam Định bọn Pháp bạt thành (1893 - 1894) làm đường, dựng phố, cho lấp sông Vị, đoạn sông phía sau phố Hàng Nâu, Hàng Bát, Hàng Mâm bị lấp vào năm 1913, dân buôn bè luồng, tre, nứa chuyển ra phố Nam Xuyên nên gọi phố ấy là phố Giá Nứa (phố Nguyễn Trãi).
Đến năm 1917 thì đoạn sông Bến Ngự đến gốc đa hàng Sắt bị lấp, lập ra kho hàng Hòn Gai, một đoạn để người Hoa lập trường học Hoa kiều, nay là trường Nguyễn Văn Trỗi.
Đoạn giáp với phố Cửa Đông thì xây trường Thành Chung với ngôi mộ giả của Carô. Ba năm sau (1920) lấp hết đoạn sông còn lại (nay là đường Nguyễn Du đoạn từ Thư viên tỉnh Nam Định đến Mạc Thị Bưởi). Sông Vị Hoàng không còn từ đấy
Thi sĩ của “Non Côi sông Vị” Tú Xương, nhà ở phố Hàng Nâu đã gọi dòng sông Vị là: Sông Lấp và có thơ rằng:
Sông kia rày đã lên đồng
Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai
Vẳng nghe tiếng ếch bên tai
Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò
Trong bài: Vị Hoàng hoài cổ nhà thơ viết:
Nô nức qua chơi thú Vị Hoàng
Này nơi phong vận, đất nhiều quan
Trời kia khiến vậy sông nên bãi,
Ai khéo xoay ra phố nửa làng…
Thế là sông Vị không còn nữa, nhưng vẫn sống động trong thơ văn của người thành Nam. Thập niên 60 của thế kỷ XX bên dòng sông lấp (Vị Hoàng) ấy đã xây ngôi trường Lê Hồng Phong.
Xem ra lịch sử cũng có nguồn, trường Thành Chung nổi tiếng khi xưa xây trên dòng sông Vị bị lấp, thì trường Lê Hồng Phong niềm tự hào của thành Nam ngày nay cũng được dựng bên bờ dòng sông nên thơ bị lấp ấy, ôi thật là thú vị.
Ngay đêm tân hôn, chồng đã tức giận vứt nhẫn cưới ra sân. Anh còn ôm gối ra ngoài ngủ chứ không ngủ trong phòng vợ.
Chia sẻ
Bưởi da xanh ruột hồng từ lâu đã trở thành một trong những đặc sản nổi tiếng của tỉnh Vĩnh Long (quả đặc sản tỉnh Bến Tre trước đây) không chỉ tiêu thụ mạnh trong nước mà còn xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính. Từ hơn 20 năm trước, lão nông Đặng Văn Rô đã đăng ký xây dựng thương hiệu bưởi da xanh với tên gọi "BR99" đặt nền móng cho bưởi da xanh vươn xa.
Chia sẻ
Nghị định luật về Tình trạng Nhập cư cho Nhà đầu tư và Doanh nghiệp là công dân Cuba cư trú ở nước ngoài vừa được Hội đồng Nhà nước thông qua tại phiên họp thường kỳ ngày 17/4 phù hợp với các biện pháp đã được Chính phủ Cuba phê duyệt liên quan đến sự tham gia của công dân Cuba cư trú ở nước ngoài trong các lĩnh vực kinh tế khác nhau (gồm kinh tế nông nghiệp, thương mại nông sản).
Chia sẻ
Hhiều ý kiến từ hậu thế cho rằng, Hoàng Thái Cực vượt trội hơn Đa Nhĩ Cổn, thậm chí hai người không thể đặt lên cùng một mặt bằng để so sánh. Vậy thực tế ra sao?
Chia sẻ
Phòng Hậu cần - Kỹ thuật Vùng 4 Hải quân vừa tổ chức phát động ươm, chiết, nhân giống 30.000 cây trồng nhằm thực hiện chương trình “Xanh hóa Trường Sa”.
Chia sẻ
Theo quan niệm phong thủy, trồng cây ớt ở vị trí phù hợp có thể mang lại nhiều điều tốt lành cho gia đình.
Chia sẻ
GĐXH - Bên cạnh việc uống thuốc và thay đổi chế độ dinh dưỡng theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh gan nhiễm mỡ có thể thử tự nấu các loại thức uống sau để gia tăng hiệu quả điều trị bệnh.
Chia sẻ
Khi bước vào tuổi trung niên, nếu không chăm sóc đúng cách, nguy cơ viêm đại tràng, thậm chí ung thư sẽ tăng rõ rệt. 5 thực phẩm nên ăn thường xuyên sẽ tốt cho đại tràng người tuổi trung niên.
Chia sẻ
Trong thời gian bị giam cầm, Tống Huy Tông vẫn thản nhiên lao đầu vào cuộc sống cao lương mỹ tửu. Không chỉ vậy, ông còn có đến 14 người con chỉ sau vẻn vẹn 9 năm. Tuy vậy, không ít người trong số những người con này lại có huyết thống người Kim.
Chia sẻ
Trong ngày đầu tiên dẫn dắt Ninh Bình FC, HLV Bae Ji-won đã cùng các học trò tạo nên cơn mưa bàn thắng 3-0 trước đối thủ đầy duyên nợ PVF-CAND. Chiến thắng này không chỉ mang về 3 điểm mà còn giải tỏa áp lực về nhân sự, đặc biệt là trường hợp của ngôi sao Hoàng Đức.
Chia sẻ
Thủ môn Trần Trung Kiên chia tay HAGL, gia nhập Trường Tươi Đồng Nai?; Thua U17 Lào, U17 Thái Lan bị loại; Lewandowski bác bỏ khả năng sang Ả Rập Saudi chơi bóng; HLV Lampard rơi lệ khi giúp Coventry thăng hạng; M.U nhắm HLV Emery thay Carrick.
Chia sẻ
Truyền thông phương Tây lo ngại rằng cuộc bầu cử ở Bulgaria có thể dẫn đến sự xuất hiện của một "Viktor Orbán mới" trên trường châu Âu.
Chia sẻ
Thời gian gần đây, trào lưu uống cà phê trứng đang “gây sốt” trên mạng xã hội nhờ hương vị thơm ngon. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế (Mỹ) cảnh báo loại đồ uống này có thể tiềm ẩn nguy cơ rối loạn tiêu hóa và nôn mửa nghiêm trọng.
Chia sẻ
Vụ tịch thu 42 cây mai tại Côn Đảo, TPHCM không chỉ gây xôn xao trong giới chơi cây kiểng mà còn kéo theo hệ quả là một số kiểm lâm viên bị phê bình, kiểm điểm. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở hành vi xử lý, mà sâu xa hơn là cách hiểu và vận dụng quy định pháp luật chưa phù hợp thực tế.
Chia sẻ
Trong ngày ra mắt tân HLV Bae Ji-won, Ninh Bình FC đã có màn trình diễn thuyết phục trên sân nhà Arena để giành chiến thắng đậm đà 3-0 trước PVF-CAND tại vòng 19 V.League 2025/2026.
Chia sẻ
70 tuổi, cơ thể bắt đầu bước vào giai đoạn lão hóa nhanh hơn, vì vậy mọi biểu hiện nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày đều có thể phản ánh tình trạng sức khỏe. Trong đó, đi bộ là hoạt động đơn giản nhưng lại cho thấy khá rõ thể trạng của người cao tuổi.
Chia sẻ
Diễn viên Quỳnh Kool đã có những thời điểm chông chênh, muốn bỏ cuộc trước khi khẳng định bản thân với nghề diễn.
Chia sẻ
Liên quan đến vụ tài xế xe ôm công nghệ cầm gậy 3 khúc đánh người, lực lượng chức năng TP.HCM đã mời đối tượng làm việc, đồng thời tìm nạn nhân.
Chia sẻ
Lượng kiều hối chuyển về TP.HCM trong quý I/2026 chỉ hơn 2 tỷ USD trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, căng thẳng địa chính trị tăng cao trong đó có chiến sự Trung Đông.
Chia sẻ
Hơn 300 tù binh là người nước ngoài từng chiến đấu cho phía Nga hiện đang bị Ukraine giam giữ, Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha xác nhận trong khi Nga tuyên bố lực lượng của họ đã kiểm soát thêm một khu định cư chiến lược tại vùng Kharkov của Ukraine.
Chia sẻ
Luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật (Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế APEC VN) chia sẻ góc nhìn pháp lý qua diễn biến mới nhất của vụ tịch thu 42 cây mai vàng ở Côn Đảo. Ông cho rằng, diễn biến mới trong vụ tịch thu 42 cây mai vàng tại Côn Đảo cho thấy cơ quan chức năng đã bước đầu trả lại một phần tài sản cho người dân sau khi người vi phạm cung cấp được hồ sơ chứng minh nguồn gốc đối với 21 cây mai trong tổng số 42 cây.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, 4 con giáp có các mối quan hệ tốt đẹp, mang lại cho họ thêm các cơ hội kinh doanh hoặc đầu tư, giúp tích lũy tài sản nhiều hơn.
Chia sẻ
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ lớn hơn nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có.
Chia sẻ
Theo quy hoạch được phê duyệt, Khu kinh tế Định An của tỉnh Vĩnh Long mới (Khu kinh tế nằm trên địa phận 2 huyện Duyên Hải, Trà Cú của tỉnh Trà Vinh trước đây) có quy mô hơn 39.000ha. Khu kinh tế Định An phát triển theo mô hình kinh tế biển hiện đại, tích hợp các chức năng công nghiệp, thương mại – dịch vụ, đô thị ven biển, du lịch sinh thái và nông – lâm – ngư nghiệp.
Chia sẻ
Sau thời gian dài nấu cỗ cưới khi thời tiết nắng nóng, vừa về đến nhà, bệnh nhân bất ngờ thấy choáng váng, buồn nôn, nôn, sau đó lả đi.
Chia sẻ
Sau 4 năm rời xa ánh đèn nghệ thuật để tập trung chữa bệnh, NSƯT Minh Vượng vừa chính thức trở lại trong một dự án phim ca nhạc. Dù phải duy trì chế độ sinh hoạt nghiêm ngặt với túi thuốc luôn túc trực bên mình, nhưng ngọn lửa nghề trong bà vẫn cháy bỏng như những ngày đầu.
Chia sẻ
Tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei tối 18/4 (theo giờ Việt Nam) vừa đưa ra một thông điệp mới cảnh báo rằng Hải quân Iran “sẵn sàng khiến đối thủ phải nếm trải vị đắng của những thất bại mới”, theo CNN.
Chia sẻ
Trồng rau ngót (có nơi gọi là rau bồ ngót, rau bù ngót, rau mì chính...) là mô hình kinh tế hiệu quả trên địa bàn huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (trước thời điểm sáp nhập, hợp nhấp, sắp xếp đơn vị hành chính). Một số xã thuộc vùng đồi núi bán sơn địa như Xã Nam Hưng, Nam Thái, Nam Nghĩa, Thượng Tân Lộc có diện tích đất vườn đồi rộng đang trồng rau ngót cho hiệu quả kinh tế cao.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân Trần Hiếu được xem là một trong những giọng ca đặc biệt hiếm có – một giọng nam trầm bass sâu, dày, giàu nội lực và đầy cá tính.
Chia sẻ
Ngày 17/4 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Vinhomes công bố chương trình siêu hỗ trợ lãi suất từ 0- 6%/năm trong vòng 5 năm cho khách mua nhà từ 20/4-20/7/2026. Đây là ưu đãi chưa từng có từ chủ đầu tư nhằm chia sẻ áp lực tài chính với khách hàng, đồng thời tạo đòn bẩy mạnh mẽ kích cầu thị trường, đón đầu chu kỳ phát triển mới.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Hoàng Chương Dương (Cổng TTĐT Thư viện Nam Định)
