Xây dựng đường sắt và đường sắt đô thị với tầm nhìn trăm năm

Vừa rút kinh nghiệm, hoàn thiện công nghệ, thay đổi cách làm

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội do UBND TP.Hà Nội là cơ quan chủ quản, chiều dài tuyến chính 12,5 km, đoạn đi trên cao dài 8,5km, đoạn đi ngầm khoảng 4 km, tổng mức đầu tư 34.826 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn vay ODA của 4 nhà tài trợ và nguồn vốn đối ứng từ ngân sách thành phố Hà Nội; chia thành 9 gói thầu xây lắp và thiết bị, 1 gói thầu tư vấn thực hiện.

Đây là dự án metro ngầm đầu tiên của thành phố Hà Nội, dự án giao thông trọng điểm, giữ vai trò then chốt trong chiến lược phát triển đô thị bền vững của Thủ đô.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện dự án gặp nhiều vướng mắc, khó khăn, phải điều chỉnh thời gian thực hiện hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng tháng 12/2027.

Riêng đoạn trên cao từ Nhổn – Cầu Giấy đã hoàn thành và đưa vào vận hành, khai thác từ ngày 8/8/2024 theo đúng tiến độ điều chỉnh; quá trình vận hành đoạn trên cao đến nay đảm bảo chất lượng và an toàn, được người dân đón nhận tích cực.

Phần ngầm bao gồm 4 km hầm ngầm, 4 ga ngầm, 1 giếng thoát hiểm hiện đang được triển khai thi công đồng loạt, tiến độ thi công xây dựng đạt 76,3%, cơ bản đáp ứng tiến độ; lũy kế giải ngân từ đầu dự án đến ngày 10/2/2026 đạt 25.258,583/34.826 tỷ đồng, tương đương 72,53%.

Dự kiến, toàn bộ công tác khoan hầm hoàn thành trong tháng 3/2026, tháo dỡ máy và các công trình phụ trợ để bàn giao mặt bằng cho các gói thầu thiết bị bắt đầu thi công lắp đặt từng phần từ tháng 5/2026 song song quá trình xây dựng hoàn thiện các phòng và khu vực chức năng của nhà ga.

Dự án cần hoàn thành lắp đặt thiết bị vào tháng 4/2027; tiến hành thử nghiệm, tích hợp hệ thống, căn chỉnh và vận hành thử hoàn thành trong tháng 12/2027; đưa đoạn tuyến ngầm vào vận hành thương mại từ tháng 12/2027. Hiện, các gói thầu thiết bị đang gặp khó khăn và chậm trễ trong việc đàm phán phụ lục hợp đồng để hoàn thành các công việc còn lại của phần ngầm.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, qua các cuộc kiểm tra, làm việc, trao đổi, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc những năm qua, các công việc liên quan triển khai các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội đã có những tiến bộ trong thiết kế, xây dựng, quản lý, huy động nguồn vốn, công nghệ…

Thủ tướng cho rằng cần vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, hoàn thiện công nghệ, thay đổi cách làm, tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy tiến độ của dự án đường sắt Nhổn – Ga Hà Nội.

Đồng thời, đảm bảo chất lượng, kỹ thuật – mỹ thuật, an toàn lao động, vệ sinh môi trường, phòng chống tiêu cực, lãng phí…, góp phần hoàn thiện hệ thống đường sắt đô thị, góp phần phát triển giao thông ngầm và giao thông trên cao của TP.Hà Nội.

Từ thực tiễn dự án này có thời gian thực hiện kéo dài, cũng như kết quả xây dựng đường sắt đô thị của Hà Nội trong 17 năm qua (hiện có khoảng 21 km đã khai thác), trong khi mục tiêu tới năm 2045 Hà Nội có hơn 600 km đường sắt đô thị, Thủ tướng yêu cầu tốc độ triển khai trong những năm tới phải gấp hàng chục lần những năm qua thì mới đáp ứng yêu cầu, do đó, phải thay đổi tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận, cách làm, cách tổ chức, vượt lên chính mình, góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Nghĩ sâu làm lớn

Thủ tướng yêu cầu phải xây dựng, hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn đường sắt đô thị của Việt Nam; quy hoạch hướng tuyến với tầm nhìn trăm năm, quy hoạch công nghệ phải hiện đại và tối ưu hóa, quy hoạch bảo hành, bảo dưỡng phải tự chủ, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực; không lãng phí thời gian, không lãng phí công sức, không lãng phí nguồn vốn, không lãng phí đất đai, giữ cảnh quan môi trường sáng xanh sạch đẹp; tinh thần là nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn, đi sâu vào lòng đất, vươn cao lên không gian, tiết kiệm mặt bằng.

Cùng với đó, phải chuyển giao công nghệ tiên tiến, hiện đại, thống nhất, dùng chung, phát triển công nghiệp phụ trợ cho ngành đường sắt một cách nhanh nhất, đáp ứng yêu cầu thực tế; đào tạo nhân lực theo đúng kế hoạch, nhanh hơn, mạnh hơn, phấn đấu 90% nhân lực trong lĩnh vực này là người Việt Nam; huy động nguồn vốn đa dạng như đầu tư công, hợp tác công tư, vốn vay, phát hành trái phiếu (trái phiếu công trình, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu địa phương…); giao Viettel, VNPT và các doanh nghiệp Việt Nam để nội địa hóa hệ thống điều hành; tổ chức quản lý, vận hành, khai thác hiện đại, thông minh, số hóa, xanh hóa, Việt Nam hóa, tham khảo kinh nghiệm các nước phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành Trung ương phải hợp đồng tác chiến, phối hợp hiệu quả, chặt chẽ với UBND TP.Hà Nội trong triển khai các dự án; trong quý I, UBND TP.Hà Nội nghiên cứu, phối hợp với Bộ Tài chính phát hành trái phiếu phát triển đường sắt.

Thủ tướng cũng chỉ đạo chuẩn bị tổ chức kỷ niệm 145 năm ngành đường sắt Việt Nam, rút ra các bài học kinh nghiệm; xây dựng đường sắt và đường sắt đô thị với tầm nhìn trăm năm, phát triển toàn diện, dựa vào nguồn lực bên trong là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, nguồn lực bên ngoài là quan trọng và đột phá; tiết giảm chi phí, cải tiến công việc để hạ giá thành, tăng tính cạnh tranh của ngành, mục tiêu cuối cùng là nhân dân được thụ hưởng.

Thủ tướng yêu cầu thực hiện tinh thần "1 mục tiêu", "2 bảo đảm", "3 có", "4 không", "5 hóa", "6 rõ" trong triển khai công việc, các dự án trong lĩnh vực đường sắt.

Trong đó: "1 mục tiêu" xuyên suốt là độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc. "2 bảo đảm" là bảo đảm phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển; bảo đảm an ninh, an toàn, an dân. "3 có" là có sự tham gia của Nhà nước; có sự tham gia của người dân; có sự tham gia của doanh nghiệp. "4 không" là không lãng phí một ngày; không chậm trễ một tuần; không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng; không để bị động trong một năm. "5 hóa" là số hóa; xanh hóa; tối ưu hóa hiệu quả; thông minh hóa quản trị; hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp. "6 rõ" là rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả".

×