Chủ đề nóng

Xuân Quỳnh viết "Hoa cúc xanh" bởi một lý do rất đặc biệt liên quan đến Lưu Quang Vũ

Thủy Vũ Thứ ba, ngày 20/09/2022 07:00 AM (GMT+7)
Aa Aa+
Theo lời kể của PGS.TS Lưu Khánh Thơ, em gái nhà thơ Lưu Quang Vũ, bài thơ "Hoa cúc xanh" của Xuân Quỳnh được ra đời vào tháng 4/1987 trong một lần nhà thơ Lưu Quang Vũ đi công tác tại Sài Gòn.
Bình luận 0
Xuân Quỳnh viết "Hoa cúc xanh" vì chuyện lần đầu tiên xảy ra trong suốt thời gian lấy Lưu Quang Vũ - Ảnh 1.

Vợ chồng nhà thơ Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ. Ảnh: TL

Gần đến ngày sinh nhật của nhà thơ Lưu Quang Vũ, nhà thơ Xuân Quỳnh đã viết thư cho chồng tâm sự rằng, từ ngày hai người lấy nhau đến giờ, đây là lần đầu nhà thơ Lưu Quang Vũ đi vắng vào ngày sinh nhật. Nhà thơ Xuân Quỳnh viết bài thơ Hoa cúc xanh để tặng sinh nhật Lưu Quang Vũ, bà gửi cùng thư vào Sài Gòn nhắn gửi chồng đọc và có thể thì sửa cho bà. 

Ý tưởng trong bài thơ theo nhà như Nhà nghiên cứu văn học Lưu Khánh Thơ cho biết, đã rất rõ thông điệp, không có gì khó hiểu: Đó sự khẳng định của Xuân Quỳnh với Lưu Quang Vũ rằng, những điều Lưu Quang Vũ đã mơ ước và đã nghĩ sẽ có thật trong cuộc đời. Đó là những ký ức, kỷ niệm tuổi thơ và tình yêu trong sáng, vĩnh cửu.

Hoa cúc xanh sau đó đã được in ở các tập thơ của Xuân Quỳnh, đầu tiên ở tập thơ Sân ga chiều em đi, sau đó là tập Không bao giờ là cuối -  tuyển thơ của Xuân Quỳnh.

Xuân Quỳnh viết "Hoa cúc xanh" vì chuyện lần đầu tiên xảy ra trong suốt thời gian lấy Lưu Quang Vũ - Ảnh 2.

PGS.TS Lưu Khánh Thơ, em gái nhà thơ Lưu Quang Vũ. Ảnh: NVCC

Sau khi bài thơ Hoa cúc xanh của Xuân Quỳnh ra đời một thời gian ngắn, Lưu Quang vũ viết vở kch Hoa cúc xanh trên đầm lầy và vở này sau khi công diễn đã được khán giả bấy giờ rất yêu thích. Vở kịch Hoa cúc xanh trên đầm lầy của Lưu Quang Vũ cũng có nhân vật là đôi bạn thân thiết với nhau thời thơ ấu, yêu nhau, cấu trúc vở kịch có những đồng điệu với cấu tứ bài thơ Hoa cúc xanh của Xuân Quỳnh.

Ngày nay, Hoa cúc xanh của Xuân Quỳnh vẫn khiến người đọc rung động trước những lời thơ giản dị nhưng chứa đựng mong ước của tình yêu, tuổi trẻ. Bài thơ đã được nhà thơ ấp ủ từ từ 1964 cho đến năm 1987 mới hoàn chỉnh. Không ai biết rõ được trong khoảng thời gian ấy, Xuân Quỳnh đã phải suy ngẫm, chiêm nghiệm những gì trong thời gian gần 20 năm. 

Qua bao hạnh phúc và đắng cay trải nghiệm để trả lời câu hỏi: "Hoa cúc xanh có hay là không có". Câu hỏi ấy đã thành một điệp khúc ngân vang trong toàn bài mà mỗi khổ thơ là một sự lý giải khá thú vị.

Bằng ngôn từ trong sáng, giàu hình ảnh, nhạc điệu, Xuân Quỳnh đã làm sống lại những xúc cảm êm đềm, mới mẻ, hồn nhiên, nguyên sơ của trái tim tuổi trẻ "như nắng thuở ban đầu" chưa qua va vấp. Khi viết những dòng thơ này là lúc nữ sĩ đã từng đi qua những trải nghiệm, trong đời. Tuy nhiên, những dòng thơ của Xuân Quỳnh vẫn có nét trong trẻo, tươi sáng như chưa từng nếm trải qua bất cứ khổ đau nào. 

Nơi có hoa cúc xanh với Xuân Quỳnh chính là xứ sở của tình yêu: "Khắp mặt đầm xanh biếc một màu hoa/ Hương thơm ngát cả một vùng xứ sở/ Những cô gái da mịn màng như lụa/ Những chàng trai đang độ tuổi hai mươi/ Những câu chuyện xoay quanh mùa hái quả". Nơi đó giống một thiên đường tình yêu với vô vàn hạnh phúc, hạnh phúc của những con người khám phá ra xứ sở tình yêu mộng mơ nhưng bình dị.

Bài thơ Hoa cúc xanh đã được lấy làm cảm hứng cho đêm thơ - nhạc - kịch Hoa cúc xanh, đêm diễn nghệ thuật kỷ niệm sinh nhật lần thứ 80 của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh do gia đình thi sĩ Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ kết hợp với Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt cùng ê-kíp "Se sẽ chứ" tổ chức vào ngày 5 và 6/10 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Gia đình Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ cũng phối hợp với Công ty sách Nhã Nam và Nhà xuất bản Kim Đồng sẽ phối hợp cho ra mắt 3 cuốn sách: "Xuân Quỳnh – nhật ký chiến trường và những bức thư chưa từng công bố", "Hoa cúc xanh thương nhớ" và tập thơ tuyển "Không bao giờ là cuối" (tái bản).

Hoa cúc xanh

Hoa cúc xanh có hay là không có

Trong đầm lầy tuổi nhỏ của anh xưa

Một dòng sông lặng chảy từ xa

Thung lũng vắng sương bay đầy cửa sổ


Hoa cúc xanh có hay là không có

Một ngôi trường bé nhỏ cuối ngàn xa

Mơ ước của người hay mơ ước của hoa

Mà tươi mát mà dịu dàng đến thế


Cỏ mới mọc con chim rừng thơ bé

Nước trong ngần thầm thì với ngàn lau

Trái tim ta như nắng thuở ban đầu

Chưa chút gợn một lần cay đắng


Trên thềm cũ mùa thu vàng gió nắng

Đời yên bình chưa có những chia xa

Khắp mặt đầm xanh biếc một màu hoa

Hương thơm ngát cả một vùng xứ sở

Những cô gái da mịn màng như lụa

Những chàng trai đang độ tuổi hai mươi

Người yêu người, yêu hoa cỏ đất đai

Những câu chuyện xoay quanh mùa hái quả...


Hoa cúc xanh có hay là không có

Tháng năm nào ấp ủ thuở ngây thơ

Có hay không thung lũng của ngày xưa

Anh đã ở và em thường tới đó

Châu chấu xanh, chuồn chuồn kim thắm đỏ

Những ngả đường phơ phất gió heo may

Cả một vùng vương quốc tuổi thơ ngây

Bao mơ ước mượt mà như lá cỏ...


Anh đã nghĩ chắc là hoa đã có

Mọc xanh đầy thung lũng của ta xưa.

Xuân Quỳnh

1964 - 1987

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem