An toàn thực phẩm ở Đồng Nai: Từ bếp ăn tập thể đến mâm cơm gia đình còn nhiều khoảng trống

An toàn thực phẩm ở Đồng Nai từ hệ thống siêu thị đến chợ truyền thống

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai, toàn bộ hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh hiện đã áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử đối với thực phẩm tươi sống.

Các nhà cung cấp phải đáp ứng đầy đủ hồ sơ pháp lý, bao gồm giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, kiểm dịch thú y và kết quả kiểm nghiệm định kỳ. Riêng mặt hàng thịt heo, quy trình kiểm soát được thực hiện qua nhiều bước, từ khâu giết mổ, vận chuyển, nhập kho đến khi bày bán.

Nhiều đơn vị bán lẻ không chỉ dựa vào hồ sơ mà còn trực tiếp giám sát chuỗi sản xuất của đối tác. Ông Lê Đức Thuần - Giám đốc Lotte Mart Đồng Nai cho biết các nhà cung ứng thịt heo phải trải qua quá trình đánh giá thực tế tại trang trại và cơ sở chế biến.

 “Việc kiểm soát chặt ngay từ đầu vào giúp hệ thống hạn chế rủi ro, đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm Đồng Nai theo chuẩn mà người tiêu dùng kỳ vọng”,  ông Thuần nói.

Ở kênh phân phối truyền thống, nhiều chợ trên địa bàn tỉnh đã có những thay đổi đáng kể. Ban Quản lý các chợ tăng cường vận động tiểu thương tham gia mô hình kinh doanh thực phẩm an toàn, yêu cầu đăng ký kinh doanh, ký cam kết không buôn bán hàng hóa không rõ nguồn gốc và từng bước cải thiện điều kiện vệ sinh tại quầy sạp.

Tại chợ Tân Hiệp, bà Nguyễn Thị Kim Thoa, tiểu thương kinh doanh thịt heo cho biết người bán ngày càng ý thức rõ hơn về trách nhiệm với người tiêu dùng. Theo bà Thoa, việc tuân thủ quy định về nguồn gốc và kiểm dịch không chỉ là yêu cầu của cơ quan quản lý mà còn là cách giữ uy tín lâu dài trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắt khe.

Bà Lê Thị Ánh Tuyết - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai cho biết, hiện toàn tỉnh đã hình thành 82 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. Trong đó có 32 chuỗi thịt heo và sản phẩm từ thịt heo với sản lượng khoảng 618.000 tấn mỗi năm, chiếm hơn 73% tổng sản lượng thịt; 6 chuỗi trứng gà cung cấp trên 416 triệu quả mỗi năm; 11 chuỗi thịt gà cung cấp khoảng 234.000 tấn, chiếm gần 98% sản lượng thịt gà. Ngoài ra, tỉnh còn có 33 chuỗi nông sản khác.

Theo bà Tuyết, việc phát triển chuỗi giúp giảm trung gian, ổn định đầu ra và tăng khả năng tự giám sát chất lượng trong toàn hệ thống, qua đó củng cố nền tảng an toàn thực phẩm ở Đồng Nai.

An toàn thực phẩm ở Đồng Nai và những rào cản cần tháo gỡ

Mặc dù mạng lưới chuỗi cung ứng an toàn đã được mở rộng, công tác truy xuất nguồn gốc tại Đồng Nai vẫn tồn tại nhiều hạn chế.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sản phẩm đạt chứng nhận GAP khi ra thị trường chưa tạo được chênh lệch giá đủ lớn so với sản phẩm thông thường. Điều này khiến người sản xuất chưa mạnh dạn đầu tư dài hạn, trong khi người tiêu dùng khó phân biệt giá trị của thực phẩm an toàn.

Ngoài ra, nông sản Đồng Nai vẫn chủ yếu tiêu thụ qua thương lái và chợ đầu mối. Việc thu gom từ nhiều nguồn khác nhau dẫn đến tình trạng trộn lẫn hàng hóa, gây khó cho truy xuất nguồn gốc, đặc biệt là các sản phẩm có nguồn gốc động vật.

Một thực tế khác là thói quen tiêu dùng chưa thay đổi rõ rệt. Theo bà Tuyết, nhiều người mua hàng vẫn ưu tiên giá cả hơn thông tin truy xuất. Trong khi đó, một số doanh nghiệp và hộ kinh doanh tham gia dự án truy xuất nguồn gốc nhưng chưa nhìn thấy hiệu quả kinh tế, lại thiếu chế tài bắt buộc nên việc triển khai chưa đồng đều.

Ở kênh bán lẻ hiện đại, nhiều siêu thị và cửa hàng tiện lợi hoạt động theo chuỗi toàn quốc đã có hệ thống truy xuất riêng, do đó còn e ngại khi tham gia thêm hệ thống của địa phương. Ngay cả những đơn vị đã đăng ký, việc dán tem truy xuất lên sản phẩm thịt heo trước khi bán ra vẫn chưa được thực hiện đồng loạt.

Đối với chợ truyền thống, phần lớn tiểu thương là lao động lớn tuổi, hạn chế sử dụng công nghệ thông tin. Việc kích hoạt tem truy xuất trên điện thoại thông minh còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong điều kiện mua bán nhanh vào buổi sáng, sản phẩm không bao gói sẵn.

Ở lĩnh vực tiêu thụ tập thể, lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh cho biết, một số bếp ăn tập thể và cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp vẫn chưa kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào. Giá trị suất ăn thấp, trong khi sản phẩm từ chuỗi an toàn thực phẩm Đồng Nai có giá cao hơn mặt bằng chung, khiến việc tiếp cận còn hạn chế.

Trước những tồn tại này, bà Tuyết cho rằng cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp và HTX áp dụng phần mềm truy xuất, đồng thời tăng vai trò kết nối thị trường của địa phương.

“Việc thu hút đầu tư vào vùng nguyên liệu, kho lạnh và chế biến sâu được xem là giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả chuỗi an toàn thực phẩm ở Đồng Nai”, bà Tuyết nói.

×