Bắc Ninh: Giảm nghèo bền vững bằng chính sách thiết thực và công nghệ số

Triển khai đồng bộ cơ chế, chính sách hỗ trợ

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, Bắc Ninh đã kịp thời ban hành hệ thống văn bản pháp lý đầy đủ để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

Trong đó, điểm sáng là tỉnh đã nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội từ 360.000 đồng/tháng lên 440.000 đồng/tháng theo Nghị quyết số 13/2021/NQ-HĐND. Đồng thời, tỉnh cũng tăng mức quà tặng cho người có công với cách mạng, hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác.

Nguồn vốn thực hiện chương trình giai đoạn 2021-2025 đạt 950,488 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương 798,504 tỷ đồng và ngân sách tỉnh 151,984 tỷ đồng. Nguồn vốn này được phân bổ công khai, minh bạch, tập trung vào trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải.

Các sở, ban, ngành và UBND các cấp đã phối hợp chặt chẽ, kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Đặc biệt, UBND tỉnh đã giao trách nhiệm cụ thể cho các ngành chủ trì thực hiện các dự án thành phần, phân công các đơn vị hỗ trợ, đỡ đầu cho các xã đặc biệt khó khăn.

Với nguồn vốn được đầu tư, Bắc Ninh đã tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh và sản xuất. Cụ thể, tỉnh đã đầu tư 5 dự án giao thông, 4 dự án y tế; duy tu, sửa chữa 44 công trình đường giao thông liên thôn và các công trình thủy lợi.

Đặc biệt, 2 tuyến đường liên xã An Bá - Tuấn Đạo - Thanh Luận và An Bá - Tuấn Đạo (huyện Sơn Động cũ) đã được cải tạo, nâng cấp, giúp người dân thuận tiện trong lưu thông, giao thương và tiếp cận thị trường.

Bên cạnh hạ tầng, công tác hỗ trợ sinh kế cũng được chú trọng. Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh triển khai hơn 150 mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất, chăn nuôi và trồng trọt.

Riêng giai đoạn 2021-2024, tỉnh đã triển khai 113 dự án nông nghiệp với 1.916 hộ tham gia, trong đó có 713 hộ nghèo, 745 hộ cận nghèo và 209 hộ mới thoát nghèo. Dự kiến năm 2025, sẽ có thêm 30 dự án chăn nuôi với 450 hộ tham gia.

Các mô hình này đã góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập bình quân cho người dân, đồng thời thay đổi tư duy từ "cho không" sang "hỗ trợ có đối ứng, có điều kiện", khuyến khích người nghèo chủ động vươn lên.

Công nghệ số - Chìa khóa thu hẹp khoảng cách

Điểm nhấn trong công tác giảm nghèo của Bắc Ninh là việc ứng dụng công nghệ số vào nông nghiệp và thương mại. Xã Phúc Hòa là một trong 3 xã thí điểm "xã thương mại điện tử" giai đoạn 2023-2025, với bản đồ số sản phẩm nông nghiệp gắn kết vùng sản xuất với di sản văn hóa - du lịch.

Gần 200 gian hàng của nông dân đã lên sàn thương mại điện tử, tạo kênh quảng bá hiệu quả, thúc đẩy nền tảng kinh tế số và góp phần xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

Người dân nhiều xã trên địa bàn tỉnh đã biết sử dụng phần mềm quản lý sâu bệnh, theo dõi sinh trưởng, lập kế hoạch thu hoạch và chủ động đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử như Postmart, Voso, ShopeeFarm. Nhờ đó, nông sản không còn phụ thuộc vào thương lái, thu nhập của nông dân ngày càng ổn định.

Năm 2024, thu nhập bình quân đầu người toàn tỉnh đạt khoảng 97 triệu đồng/năm, vượt mức trung bình cả nước. Đây là minh chứng cho sự chuyển biến mạnh mẽ từ những nông hộ nhỏ lẻ, manh mún đến việc liên kết, ứng dụng công nghệ và kết nối thị trường.

Với những giải pháp đồng bộ, số hộ nghèo, hộ cận nghèo của tỉnh đã giảm xuống rõ rệt. Năm 2021, toàn tỉnh có 28.484 hộ nghèo, chiếm 3,47% (tỉnh Bắc Ninh cũ có 4.209 hộ nghèo, chiếm 1,15%; tỉnh Bắc Giang cũ có 24.369 hộ nghèo, chiếm 5,27%).

Nhưng đến cuối năm 2024, hộ nghèo giảm xuống còn 8.308 hộ, tương đương 0,97%. Đặc biệt, tỉnh Bắc Ninh (cũ) không còn hộ theo chuẩn nghèo quốc gia, giảm được 20.176 hộ, tương đương giảm 2,5%. Dự kiến đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm còn 0,56%, đạt và vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đảng bộ tỉnh đề ra.

Riêng huyện nghèo Sơn Động (trước sáp nhập), tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 25,80% năm 2021 xuống còn 10,26% năm 2024, dự kiến cuối năm 2025 giảm còn 5,28%. Các xã đặc biệt khó khăn cũng giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 21,9% xuống còn 9,25% năm 2024, dự kiến giảm còn 6% cuối năm 2025.

Một trong các Creators đang chuẩn bị để livestream bán vải thiều tươi Bắc Giang (cũ) trên kênh TikTok và các nền tảng mạng xã hội. Ảnh: Khương Lực

Đáng chú ý, tỉnh đã hoàn thành mục tiêu xóa 100% hộ nghèo là người có công với cách mạng và không để phát sinh hộ nghèo là gia đình chính sách.

Sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (2021-2025), tỷ lệ hộ dân tộc thiểu số nghèo đã giảm bình quân 2,42% mỗi năm.

Kiên định mục tiêu sau sáp nhập

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác giảm nghèo ở Bắc Ninh tiếp tục được quan tâm, tập trung chỉ đạo. Các cơ chế, chính sách được tỉnh ban hành đã bám sát điều kiện thực tế sau sáp nhập.

Ngày 3/9/2025, HĐND tỉnh Bắc Ninh Khóa 19 đã thông qua 5 nghị quyết quan trọng, trong đó có 4 nghị quyết về phân bổ vốn cho các chương trình mục tiêu quốc gia sau khi sắp xếp chính quyền địa phương.

Năm 2025, tổng số vốn chi thường xuyên được phân bổ cho Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là 139 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương hỗ trợ 138 tỷ đồng, ngân sách tỉnh bố trí 840 triệu đồng.

Nguồn vốn này được phân bổ cho 7 dự án, bao gồm: hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội; đa dạng hóa sinh kế; hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng; phát triển giáo dục nghề nghiệp và việc làm bền vững; hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo; truyền thông và giảm nghèo về thông tin; nâng cao năng lực và giám sát, đánh giá chương trình.

Ông Bùi Quang Phát, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh cho biết, công tác truyền thông về giảm nghèo được quan tâm thực hiện hiệu quả, phù hợp với thực tiễn trong giai đoạn mới. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của toàn xã hội, đặc biệt đa phần người nghèo, hộ nghèo đã ý thức được trách nhiệm chủ động vươn lên thoát nghèo.

Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính sách pháp luật, hoàn thiện cơ chế chính sách về an sinh xã hội, mở rộng diện bao phủ chính sách. Đồng thời, thực hiện đồng bộ và hiệu quả các chính sách giảm nghèo, tăng cường vai trò của tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp, huy động các nguồn lực trợ giúp hộ nghèo cải thiện kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Để đánh giá chính xác thực trạng đời sống người dân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Xuân Lợi đã ban hành Kế hoạch số 121/KH-UBND về triển khai rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2025. Kế hoạch này nhằm phân loại chính xác, đầy đủ thông tin về hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo, hộ tái nghèo và hộ mới phát sinh.

Theo kế hoạch, chuẩn nghèo Trung ương tại khu vực nông thôn là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 1,5 triệu đồng trở xuống và thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Tại khu vực thành thị là hộ có thu nhập từ 2 triệu đồng/tháng trở xuống.

Riêng chuẩn nghèo địa phương Bắc Ninh (cũ) cao hơn: khu vực nông thôn là 1,75 triệu đồng/tháng, khu vực thành thị là 2,25 triệu đồng/tháng.

Kết quả giảm nghèo của Bắc Ninh cho thấy, việc thực hiện đồng bộ các chính sách đã mang lại hiệu quả cao. Từ tư duy đến phương thức hỗ trợ đều có sự chuyển biến tích cực, từ "cho không" sang "trợ giúp có đối ứng", từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết mô hình, từ phụ thuộc thương lái sang chủ động ứng dụng công nghệ kết nối thị trường.

Đây không chỉ là con số giảm nghèo ấn tượng mà còn là bước tiến bền vững về kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng Bắc Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh.

×