Bài dự thi "Ngày mai trong mắt em": Tiếp nối sức mạnh ngòi bút nhà viết kịch Lưu Quang Vũ

Em lớn lên giữa những trang bản thảo của bà ngoại – nhà phê bình văn học Lưu Khánh Thơ, nơi văn chương không chỉ là những con chữ mà là nhịp đập của một gia đình mang truyền thống nghệ thuật lâu đời. Tuổi thơ em thấm đẫm trong mùi giấy cũ của trang sách, trong những cuộc trò chuyện về cái đẹp, cái thiện trong những áng thơ, những vở kịch và những nỗi trăn trở của người cầm bút. Nhưng phải đến một đêm ngồi dưới hàng ghế khán giả, khi ánh đèn vụt tắt và tấm màn nhung mở ra, những nhân vật trong vở kịch của ông Lưu Quang Vũ bắt đầu "sống" trên sân khấu, em mới thực sự bất ngờ. Khoảnh khắc ấy, em không còn nhìn sân khấu bằng đôi mắt của một người đi xem tác phẩm của người thân. Em nhìn vở kịch bằng đôi mắt của một đứa trẻ thấy dòng máu nghệ thuật trong mình trỗi dậy mạnh mẽ, nóng hổi và dạt dào.

Em nhận ra, giá trị mà ông Lưu Quang Vũ để lại cho cuộc đời không chỉ nằm ở những giải thưởng hay danh tiếng, mà là khả năng lay động lòng người, là khát khao hướng tới cái cao cả giữa đời thường trần trụi. Nhìn những nhân vật của ông đấu tranh quyết liệt với cái giả dối, cái ác và với sự vô cảm, em hiểu rằng văn chương không phải là đóa hoa trang trí trong lồng kính. Văn chương phải là tiếng sét đánh vào sự im lặng hèn nhát, là ngọn đèn soi chiếu vào những góc tối tăm nhất của nhân tính. Dòng máu đang chảy trong người em bỗng tìm thấy nhịp điệu của nó – nhịp điệu của một sự dấn thân không biết mỏi mệt. Em đón nhận truyền thống gia đình như một món quà, một điểm tựa vững chắc để em bắt đầu cuộc hành trình của riêng mình. Em không đặt mục tiêu cần phải cố gắng để trở thành ông Lưu Quang Vũ, hay cụ ngoại em – nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Thuận. Nhưng em khao khát được tiếp nối cái tinh thần nhân văn cao cả mà những người đi trước đã gửi gắm qua từng trang viết, từng vở kịch.

​ Ước mơ của em hiện lên rõ ràng hơn bao giờ hết: Em muốn học từ ông Lưu Quang Vũ cách đối diện thẳng thắn với xã hội. Ông Vũ đã từng dũng cảm nói lên những điều người khác không dám nói, phanh phui những sự thật đau đớn để cứu rỗi những tâm hồn đang lầm lạc. Em cũng khao khát được dùng ngòi bút của mình để phản ánh những vấn đề còn tồn tại trong xã hội hiện đại. Đó là lối sống thực dụng, là sự lạnh lùng của con người trước nỗi đau của đồng loại, hay là sự băng hoại đạo đức núp bóng dưới những danh nghĩa tốt đẹp. Em muốn học từ ông lối viết trực diện, sắc sảo nhưng đầy bao dung - một lối viết không chỉ để lên án cái sai mà còn để thắp sáng hy vọng về cái đúng.

Khi tham gia đội tuyển học sinh giỏi Văn, em không đi tìm những bài văn mẫu dập khuôn hay những điểm số vô hồn. Em tìm một nơi để nói lên tiếng nói của bản thân mình, để rèn luyện tư duy phản biện và lòng thấu cảm. Em muốn dùng văn chương để chạm vào những góc khuất của xã hội hiện đại, nơi những giá trị thật giả đôi khi còn lẫn lộn, nơi con người đôi khi quên mất cách sẻ chia với nhau. Em muốn học cách ông "giải phẫu" tâm lý con người để hiểu tại sao người ta lại ác, tại sao người ta lại hèn, từ đó dùng văn chương để thanh lọc tâm hồn. Em khao khát được tiếp nối con đường của ông: dùng ngòi bút để bảo vệ cái thiện, để đánh thức sự tử tế vốn đang ngủ quên trong mỗi cá nhân và để thay đổi cái nhìn của mọi người về cuộc sống. Văn chương trong tâm niệm của em phải có sức mạnh cải tạo, phải khiến con người ta soi lại mình và sống tốt hơn sau mỗi dòng chữ.

Văn chương với em giờ đây là sự khao khát đầy tự do. Đó là sự tự do được bày tỏ chính kiến, được đứng về phía lẽ phải dù đơn độc. Em muốn viết về những nỗi đau cần được xoa dịu bằng sự chân thành, viết về những khát vọng của tuổi trẻ hôm nay – một thế hệ đang đứng trước quá nhiều cám dỗ và áp lực nhưng vẫn không ngừng đi tìm chân lý. Cái bóng của những “cây viết đại thụ” trong gia đình không làm em chùn bước, mà nó chính là ánh sáng dẫn đường, là tấm gương để em soi chiếu bản lĩnh của mình. Em sẽ cầm ngọn đuốc ấy, bằng đôi tay của chính mình, bằng trải nghiệm của một học sinh giữa thời đại mới này, để viết tiếp những giá trị nhân văn mà ông bà đã dày công vun đắp suốt thế hệ trước.

​  Em học được từ các sáng tác của ông Lưu Quang Vũ rằng người nghệ sĩ phải là người thư ký trung thành của thời đại. Vì vậy, em muốn xây dựng cho mình một lối viết trung thực tuyệt đối. Không phải những lời sáo rỗng hay những cảm xúc vay mượn, em muốn mỗi con chữ của mình phải có sức nặng của thực tế, phải chạm đến những vấn đề nóng hổi như bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội, sự xa cách giữa các thế hệ trong gia đình hay nỗi cô đơn của những cá tính khác biệt. Em muốn tương lai mình là một hành trình đi tìm những "mảnh đời" chưa được kể, để kể lại chúng bằng tất cả sự thấu cảm và trách nhiệm.

​ Để xây dựng ước mơ ấy, em biết mình cần phải sống sâu sắc hơn, đi nhiều hơn và đọc nhiều hơn. Em không chỉ đọc những tác phẩm của gia đình mình, mà còn mở lòng đón nhận mọi luồng tư tưởng mới và tiếp cận cả văn học nước ngoài, để văn chương của mình vừa mang cốt cách truyền thống, vừa có hơi thở hiện đại. Em muốn văn chương của mình phải là một lời nhắc nhở rằng: giữa một thế giới đầy rẫy máy móc và trí tuệ nhân tạo, trái tim con người vẫn là thứ quý giá nhất. Em muốn học theo ông Vũ cách nuôi dưỡng lòng tin vào con người, tin rằng dù bóng tối có dày đặc đến đâu, chỉ cần một đốm lửa của sự lương thiện cũng đủ để dẫn lối.

​ Hành trình phía trước có thể còn nhiều thử thách, nhưng em sẽ nhìn vào ánh đèn sân khấu đêm ấy để nhắc nhở mình: Nghệ thuật chỉ thực sự sống khi nó phục vụ con người. Và em - với trách nhiệm là một người con của gia đình, với dòng máu nghệ thuật đang sục sôi, nguyện sẽ là người tiếp nối trung thành và sáng tạo nhất trên con đường văn chương đầy kiêu hãnh này. Em sẽ không ngừng viết, không ngừng trăn trở, để xứng đáng với ngọn lửa mà ông bà đã trao gửi, và để tự viết nên chương đời rực rỡ nhất của chính mình – một chương đời mà ở đó, văn chương là hiện thân của công lý và tình thương.

×