Bài toán sống còn của doanh nghiệp Việt không còn là thiếu vốn, mà là “kiếm nhiều hơn trên mỗi đồng vốn”

Nền kinh tế cần 38,5 triệu tỷ đồng vốn cho 5 năm tới

Tại hội thảo "40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế", do Tạp chí Nhà Đầu tư tổ chức, ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch HĐQT FiinGroup nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhu cầu vốn cực lớn, ước tính lên tới 38,5 triệu tỷ đồng trong 5 năm tới, tương đương bình quân mỗi năm cần khoảng 8 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, ông Thuân chỉ ra một thực trạng đáng lo ngại: Việt Nam có tăng trưởng GDP cao nhưng không đồng nghĩa với việc tăng trưởng doanh thu đồng đều của các doanh nghiệp trong nước. Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng không còn nhiều dư địa, áp lực huy động vốn trung và dài hạn cho các dự án lớn đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

"Tôi thực lòng không mong muốn 5 năm hay 10 năm tới, kinh tế Việt Nam tăng trưởng hai chữ số nhưng doanh nghiệp Việt Nam lại thụt lùi. Đầu tư cho dự án lớn cần dựa trên nguồn vốn trung bình và thời hạn", Chủ tịch FiinGroup bày tỏ lo lắng trước sự lấn át của khu vực FDI và sự thiếu vắng của các doanh nghiệp này trên thị trường chứng khoán.

Trong bối cảnh vốn FDI tập trung nhiều vào chất lượng hơn là số lượng, ông Thuân kỳ vọng Việt Nam vẫn là tâm điểm thu hút dòng vốn này dù xung đột Trung Đông hay thuế quan. Dòng vốn từ M&A tuy nhỏ nhưng có thể duy trì. Bên cạnh đó, dòng vốn từ IPO năm vừa qua lớn, ông kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng trong thời gian tới bởi đây là dòng vốn thật, trung dài hạn.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Thuân cũng cảnh báo về tình trạng rủi ro tái cơ cấu vốn rất cao tại nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn. Cụ thể, nhiều ngành nghề như điện, nước, rác thải, hạ tầng có thời gian hoàn vốn rất dài nhưng lại đang sử dụng nguồn vốn vay ngắn hạn để tài trợ. Đáng chú ý, các doanh nghiệp tư nhân lớn hiện có mức độ đòn bẩy tài chính cao hơn so với doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Ngược lại, khối DNNN dù duy trì đòn bẩy thấp nhưng hiệu quả hoạt động cũng ở mức thấp, chưa tương xứng với tiềm năng. Chủ tịch FiinGroup nhấn mạnh: "Câu hỏi lớn nhất hôm nay không còn là làm sao huy động thêm vốn, mà là làm sao mỗi đồng vốn tạo ra nhiều giá trị hơn". Đây sẽ là yếu tố quyết định vị thế của các tập đoàn kinh tế Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

Vì vậy, lãnh đạo FiinGroup cho rằng, Việt Nam cần phải sớm nâng cấp hạng tín nhiệm của đất nước trước năm 2030. Mấu chốt của DNNN là hiệu quả hoạt động. Nghị định 79 hiện nay đã quyết định chỉ ra và có nhiều giải pháp cải thiện tốt nhất là về công tác quản trị doanh nghiệp.

3 nhóm giải pháp chiến lược để khơi thông dòng vốn

Để giải quyết bài toán vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các tập đoàn kinh tế, ông Nguyễn Quang Thuân đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, cải thiện tính hấp dẫn (Bankability) của các dự án lớn. Hiện vấn đề lớn khi các dự án tiếp cận vốn ngoài ngân hàng là tính "bankability" còn thấp. Cơ chế chính sách nhằm ổn định và nhất quán (giải bài toán "policy risk"). Thiết kế và triển khai cấu trúc tài chính khả thi, bao gồm project financing (tài trợ dự án) với việc tập trung các ngành trọng điểm, chiến lược. Kinh nghiệp quốc tế là không nên làm dự án riêng lẻ mà gộp danh mục dự án.

Thứ hai, cải cách mạnh mẽ hơn nữa thị trường vốn. Hiện Bộ Tài chính đã có đề án tái cơ cấu nhà đầu tư trên TTCK. Hiệu quả triển khai sẽ cao hơn nếu như phát triển thị trường TPDN vào chiều sâu, để nhiều doanh nghiệp ngoài ngân hàng tham gia hơn và sản phẩm chứng khoán nợ/chào bán đại chúng. Một điểm mấu chốt là cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia nhằm giúp cả Chính phủ và doanh nghiệp huy động vốn Nhà nước ở chi phí thấp hơn.

Thứ ba, Chính phủ dẫn dắt việc hành lập các quỹ đầu tư quốc gia. Hiện Việt Nam đã có đề án thành lập quỹ nhà ở quốc gia. Sẽ rất tốt cho giải bài toán vốn nếu Chính phủ có thể xem xét. Quỹ Đầu tư Hạ tầng: Giải bài toán vốn dài hạn cho các nhóm dự án hạ tầng Quỹ Tăng trưởng Quốc Gia: hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu huy động vốn cho tăng trưởng kinh tế cao như một số nước đã làm.

Chủ tịch HĐQT FiinGroup tin tưởng rằng nếu thực hiện quyết liệt các cải cách về quản trị và thị trường vốn, Việt Nam hoàn toàn có thể huy động thành công nguồn lực khổng lồ này, tạo đà cho các tập đoàn kinh tế trong nước bứt phá mạnh mẽ.

Ngân hàng Nhà nước cam kết cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế

Chia sẻ tại hội thảo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh thông tin, đến cuối năm 2025, cả nước có 127 tổ chức tín dụng với tổng tài sản gần 28,9 triệu tỷ đồng; tín dụng và huy động vốn đều tăng trưởng tích cực, một số ngân hàng đã nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

"Sau 40 năm Đổi mới, ngành ngân hàng đã có bước phát triển vượt bậc, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng. Hệ thống pháp luật về tiền tệ, tín dụng không ngừng được hoàn thiện, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng cung ứng nguồn vốn lớn cho nền kinh tế. Trong đó, các tập đoàn kinh tế được xác định là nhóm khách hàng trọng tâm, đặc biệt trong việc triển khai các dự án quy mô lớn, có ý nghĩa kinh tế – xã hội", ông Cảnh nói.

Trong giai đoạn tới, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết Kết luận số 18-KL/TW đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm giai đoạn 2026-2030, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao đời sống người dân.

“Để đạt được mục tiêu này, cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế và phát triển mạnh các khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn lớn có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu. Những định hướng này tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của các tập đoàn kinh tế trong việc dẫn dắt, tạo động lực và thúc đẩy phát triển bền vững nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới,” Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cam kết tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tín dụng và ngoại hối, bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên hùng cường và thịnh vượng.

Ở góc độ ngân hàng thương mại, ông Đỗ Quang Vinh - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị SHB cho biết ngân hàng theo đuổi chiến lược phát triển gắn với nhu cầu của nền kinh tế, tập trung vào các lĩnh vực nền tảng như công nghiệp, năng lượng, hạ tầng, nông nghiệp và xuất khẩu.

Hiện, SHB đang chuyển dịch từ cung ứng tín dụng truyền thống sang cung cấp giải pháp tài chính tổng thể, bao gồm thanh toán, quản lý dòng tiền, tài trợ chuỗi cung ứng và các giải pháp số hiện đại. Đồng thời, ngân hàng mở rộng hỗ trợ tới toàn bộ hệ sinh thái khách hàng.

Theo ông Vinh, cách tiếp cận này giúp dòng vốn được phân bổ hiệu quả hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo ra giá trị lan tỏa cho toàn nền kinh tế.

×