Bí mật rúng động đã được tiết lộ về người làm hỏng đàm phán Mỹ-Iran?

Sau 21 giờ đàm phán căng thẳng, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã cảm ơn Pakistan vì tổ chức cuộc gặp Mỹ - Iran, nhưng cuối cùng kết luận rằng Tehran “chưa sẵn sàng chấp nhận các yêu cầu của Mỹ”.

Qua đó, một trong những cuộc đàm phán hòa bình được đánh giá quan trọng nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh đã khép lại trong bế tắc. Đây cũng là lần đầu tiên một lãnh đạo cấp cao Mỹ tiếp xúc trực tiếp với phía Iran kể từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, và đặc biệt hơn khi cuộc gặp diễn ra trực tiếp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thay vì qua các nhà ngoại giao truyền thống.

Phái đoàn Iran gồm nhiều quan chức cấp cao của IRGC, trong khi phía Mỹ có các cố vấn an ninh chủ chốt. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, sự hiện diện của Jared Kushner và Steve Witkoff đã khiến bầu không khí đàm phán trở nên phức tạp và căng thẳng.

Cả hai được cho là không nhận được sự tin tưởng từ phía Iran, một phần do họ bị nhìn nhận là đại diện cho lợi ích của Israel hơn là lợi ích của Mỹ trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump. Các quan chức an ninh Pakistan cho biết dù Iran đã xây dựng được sự tin cậy nhất định với Phó Tổng thống Vance, họ vẫn cảm thấy ông không có đủ quyền quyết định khi có mặt Kushner và Witkoff.

Ảnh hưởng của Israel phủ bóng đàm phán

Trước thềm đàm phán, truyền thông Iran liên tục nhấn mạnh quan điểm rằng Mỹ bị Israel kéo vào cuộc chiến. Một số quan chức Mỹ trước đây, trong đó có Marco Rubio, cũng thừa nhận Washington tham gia xung đột sau khi Israel quyết định hành động và dự đoán Iran sẽ đáp trả các căn cứ Mỹ trong khu vực.

Quan điểm này không chỉ tồn tại ở các nhóm bên lề mà đã lan rộng trong dư luận Mỹ, với nhiều nhân vật nổi tiếng như Tucker Carlson hay Megyn Kelly cùng đưa ra nhận định tương tự. Thậm chí, các cựu quan chức như John Kerry cũng cho rằng Israel từ lâu đã gây áp lực buộc Mỹ tấn công Iran, và ông Trump là người đầu tiên nhượng bộ.

Bản thân ông Vance, dù từng phản đối chiến tranh với Iran, vẫn không ngăn cản quyết định của Tổng thống Trump.

Bóng đen Lebanon và sự đổ vỡ niềm tin

Trong các cuộc trao đổi tại Islamabad, phía Iran nhấn mạnh vấn đề Lebanon và cho rằng nước này phải nằm trong thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau khi thỏa thuận được công bố, Israel đã tiến hành một trong những đợt không kích đẫm máu nhất vào Lebanon, khiến hơn 300 người thiệt mạng.

Sự kiện này càng làm gia tăng nghi ngờ và khiến không khí đàm phán thêm căng thẳng.

Nhượng bộ có điều kiện và “lằn ranh đỏ”

Theo các nguồn tin, Iran sẵn sàng cân nhắc một số nhượng bộ, bao gồm việc chuyển uranium làm giàu sang nước thứ ba như Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc dỡ bỏ thuế đối với tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz nếu các lệnh trừng phạt được gỡ bỏ.

Tehran cũng để ngỏ khả năng giảm hỗ trợ cho các đồng minh trong “trục kháng cự”, nhưng kiên quyết không chấp nhận bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến việc từ bỏ hoặc thu hẹp chương trình tên lửa. 

Về phía Mỹ, Tổng thống Trump khẳng định Washington chỉ chấp nhận mức tuân thủ “100%, không phải 95%”. Điều này khiến khoảng cách giữa hai bên vẫn rất xa.

Dù các phái đoàn đã rời Islamabad, Pakistan cho biết hai bên vẫn duy trì liên lạc. Tuy nhiên, căng thẳng tiếp tục leo thang khi ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp đặt phong tỏa riêng đối với eo biển Hormuz, ngăn mọi tàu thuyền ra vào Iran - một động thái được mạng xã hội châm biếm là “phong tỏa để chặn phong tỏa”.

Nhìn chung, diễn biến tại Islamabad cho thấy đàm phán Mỹ - Iran không chỉ vướng mắc ở các vấn đề kỹ thuật như hạt nhân hay vận tải dầu mỏ, mà còn bị chi phối mạnh bởi yếu tố chính trị, niềm tin và ảnh hưởng từ các bên thứ ba.

Trong bối cảnh đó, vai trò và ảnh hưởng của những nhân vật không chính thức như Kushner hay Witkoff có thể đã trở thành một trong những nguyên nhân khiến cơ hội đạt được thỏa thuận nhanh chóng tan biến, theo Al Majalla.

×