Sau bài phản ánh của Báo Dân Việt, máy gặt đã về trên cánh đồng lúa chín rục, nông dân bớt lo

Hai ngày nay, tiếng máy gặt đã reo vang trở lại trên cánh đồng ấp Đầu Voi, xã Hòn Đất, tỉnh An Giang.

Nông dân cảm ơn vì "lúa đã thoát cảnh phơi mình ngoài ruộng"

Cách đây không lâu, cánh đồng xã Hòn Đất (An Giang) bao trùm một không khí ảm đạm. Lúa chín rục, đổ sập, khô quắt trên đồng nhưng thay vì niềm vui thu hoạch, người nông dân lại đứng ngồi không yên khi lúa đã quá ngày cắt từ 5 - 10 ngày mà máy gặt vẫn bặt vô âm tín. Giữa lúc dầu sôi lửa bỏng ấy, bài báo phản ánh trên Báo Dân Việt như một tiếng chuông cảnh báo về nỗi lo của người trồng lúa, thu hút sự chú ý sát sao của dư luận và chính quyền địa phương.

Anh Vũ Phước Lợi, Bí thư Chi bộ ấp Đầu Voi, chia sẻ, chính quyền đã phối hợp cùng người dân điều phối máy cắt ưu tiên cho những hộ có lúa bị đổ ngã, chín rục nghiêm trọng nhất. Trong đó, trường hợp của bà Nguyễn Thị Út (ấp Đầu Doi) là người được ưu tiên điều tiết máy cắt lúa đầu tiên.

Bà Út xúc động chia sẻ: "Tôi vô cùng cảm ơn Báo Dân Việt đã kịp thời phản ánh khó khăn, cảm ơn chính quyền và bà con đã hỗ trợ để gia đình tôi được cắt lúa".

Tuy nhiên, niềm vui ấy vẫn chưa trọn vẹn. Do lúa nằm chờ quá lâu dưới nắng gắt, chất lượng hạt gạo đã giảm sút đáng kể. Từ mức giá thị trường 7.200 – 7.500 đồng/kg cho lúa Nhật, thương lái chỉ còn mua của bà Út với giá 6.500 đồng/kg vì lúa ngả màu, giảm phẩm chất. Năng suất cũng sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 800kg cho mỗi công tầm lớn.

Cầm số tiền bán lúa trên tay, bà Út xót xa tính toán: "Dù có cả đất nhà lẫn đất thuê, vụ này gia đình tôi chắc chắn lỗ vốn". Nhưng trong cái rủi có cái may, bà vẫn tự an ủi: "Cắt được lúa là mừng, thà lấy được ít vốn còn hơn bỏ trắng lâm nợ, chứ tiền đâu trả tiền phân thuốc, xăng dầu mua gối đầu của người ta".

Nỗi lo không dừng lại ở máy gặt, khi lúa lên bờ, điệp khúc "ép giá" lại tiếp diễn. Nhiều thương lái thấy lúa giảm phẩm chất, độ ẩm cao đã dùng chiêu trò kỳ kèo, thậm chí dọa bỏ cọc. Có những trường hợp lúa cắt xong nằm phơi trên đê 3-4 ngày mới có người đến cân, giá bị ép xuống chỉ còn 6.000 đồng/kg. Những người nông dân như ông Mạnh, ông Lương, bà Hoa… dù đã được máy gặt hỗ trợ nhưng vẫn phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã: chi phí đầu tư cao mà giá bán lại bèo bọt!

Một chi tiết đáng chú ý là dù máy đã về, nhưng tiến độ vẫn chậm do đặc thù kỹ thuật. Chủ máy chỉ nhận cắt từ 14 giờ đến 18 giờ chiều vì lúc này nắng nóng, cây lúa giòn máy mới vận hành được; còn buổi sáng và tối thân lúa khô dai, máy bó tay. Sự chậm trễ mang tính kỹ thuật này lại tiếp tục cộng dồn vào nỗi lo hao hụt và ép giá của bà con.

Vụ Hè Thu tới, làm thì lỗ, bỏ thì thương

Sau cơn bão giá và nỗi lo máy gặt của vụ Đông Xuân, nông dân miền Tây đang đứng trước một ngã ba đường đầy khó khăn khi vụ Hè Thu đang cận kề. Một câu hỏi lớn đang treo lơ lửng trên các mặt ruộng: "Có nên tiếp tục xuống giống?"

Tại ấp Đầu Voi, nhiều hộ dân đang có ý định "treo cày". Lý do rất đơn giản nhưng đau lòng: “làm là cầm chắc cái lỗ!”. Trong khi giá xăng dầu "tăng dựng đứng", giá phân bón cũng vọt lên 30 - 50% so với cùng kỳ, thì giá lúa Nhật vẫn dậm chân tại chỗ ở mức trung bình 6.000 - 6.500 đồng/kg.

Ông Nguyễn Thành Giang, Chủ tịch HĐQT HTX Bình Thành, phân tích chua chát: "Cơn bão xăng dầu đã ngốn sạch tiền lời. Với hộ có đất nhà còn cầm cự được, chứ hộ đi thuê đất làm ruộng thì coi như lỗ nặng".

Ông Trần Văn Mạnh nghẹn ngào: "Làm lúa mấy chục năm nay, giờ nói không làm nữa tôi cũng không biết phải làm gì. Nhìn đồng bỏ trống đau lòng lắm, nhưng làm mà lỗ thì làm để làm gì?".

Theo phân tích của ông Mạnh, vụ Hè Thu năng suất kỳ vọng tối đa 800kg - 1 tấn/công, trong khi đó chi phí phân bón 2 triệu đồng/2 bao cho 1 công đất, chi phí cày xới khoảng 390.000 đồng/3 lần/công, chi phí bơm nước thì cực kỳ cao do thời tiết khô hạn, cần ít nhất 2 lít dầu cho mỗi công chỉ để xuống giống, chưa tính giai đoạn mưa bão hay sâu bệnh về sau.

Sự chênh lệch quá lớn giữa chi phí đầu vào và giá trị đầu ra đang khiến người nông dân "kiệt sức" ngay trên mảnh ruộng của chính mình. Họ không chỉ mất đi lợi nhuận mà còn đang mất dần niềm tin vào nghề nông vốn là hơi thở, là mạch sống của vùng đất này.

Tìm hướng đi mới khi lấy điện thay dầu bơm nước

Trước thực tế khắc nghiệt, người nông dân không chọn cách buông xuôi mà đang chủ động tìm kiếm giải pháp để tự cứu lấy mình. Thay vì phụ thuộc vào nguồn dầu đắt đỏ, một làn sóng yêu cầu "điện hóa nông nghiệp" đang lan tỏa mạnh mẽ.

Với vai trò là Tổ trưởng tổ hợp tác sản xuất lúa ấp Đầu Doi, ông Trần Văn Mạnh đã thay mặt cho hơn 50 hộ dân, với diện tích 250ha ký đơn gửi các cấp chính quyền và ngành điện lực. Mong ước của họ rất thiết thực, xin kéo đường điện ba pha xuống tận đồng để bà con dùng motor điện bơm nước thay cho máy dầu.

Theo tính toán, việc chuyển đổi này sẽ giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, giúp bà con có thêm một chút hy vọng để bám trụ với vụ Hè Thu. Về phía chính quyền địa phương, ông Vũ Phước Lợi khẳng định ấp đã có văn bản gửi Điện lực và Phòng Kinh Tế Hòn Đất để sớm hỗ trợ bà con. Đây không chỉ là câu chuyện của một đường dây điện, mà là câu chuyện về sự chuyển đổi phương thức sản xuất để thích ứng với biến động thị trường.

Hy vọng rằng, cùng với tiếng máy gặt đã reo vang, ánh sáng điện ba pha cũng sớm về tới ruộng đồng, thắp lên hy vọng cho một vụ Hè Thu bớt nhọc nhằn. Và hơn hết là một sự quy hoạch bài bản, chính sách hỗ trợ giá năng lượng cho nông nghiệp và sự liên kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp để không còn cảnh "đến mùa lại lo".

×