Cá ủ chua nghi chứa độc tố botulinum khiến một người nguy kịch ngày cận Tết, chuyên gia cảnh báo điều quan trọng này

Cá ủ chua nghi chứa độc tố botulinum, một người nguy kịch: Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương xử lý

Ngày 15/2, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, đơn vị vừa có công văn gửi Sở Y tế TP Đà Nẵng về việc xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum, sau khi ghi nhận một bệnh nhân nhập viện với triệu chứng nặng.

Theo thông tin ban đầu, bệnh nhân có biểu hiện mắt nhìn mờ, đồng tử hai bên giãn không đáp ứng ánh sáng, đau thượng vị, buồn nôn sau khi ăn bữa cơm có món cá ủ chua tại thôn 3, xã Phước Chánh, TP Đà Nẵng. Hiện bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam.

Trước diễn biến trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế TP Đà Nẵng khẩn trương triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho người dân. Trọng tâm là chỉ đạo cơ sở điều trị tập trung nguồn lực cứu chữa bệnh nhân, không để ảnh hưởng đến tính mạng; đồng thời sẵn sàng kết nối hội chẩn liên viện khi cần thiết để nhận hỗ trợ chuyên môn kịp thời.

Ngành y tế địa phương cũng được yêu cầu tiếp tục theo dõi sức khỏe những người ăn cùng bữa, kịp thời phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc để cấp cứu, điều trị ngay. Song song đó là đẩy mạnh tuyên truyền kiến thức an toàn thực phẩm và biện pháp phòng chống ngộ độc do vi khuẩn Clostridium botulinum.

Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế TP Đà Nẵng thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Y tế về phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, đồng thời báo cáo kết quả điều tra nguyên nhân và cập nhật diễn biến vụ việc theo quy định.

Chuyên gia cảnh báo nguy cơ từ đồ đóng hộp, đựng trong túi hút chân không

Các chuyên gia cảnh báo, botulinum là độc tố cực mạnh do vi khuẩn sinh ra trong môi trường yếm khí, có thể gây liệt cơ, suy hô hấp nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Người dân khi có biểu hiện bất thường sau ăn uống cần đến ngay cơ sở y tế.

Trao đổi với PV Dân Việt về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Chuyên gia về Công nghệ sinh học và Thực phẩm cho rằng, không chỉ món cá ủ muối chua, tất cả các thực phẩm nếu không đảm bảo, ở trong môi trường yếm khí thì đều có nguy cơ để vi khuẩn botulinum phát triển.

Theo ông Thịnh, thực tế, đã có nhiều trường hợp nguy kịch phải nhập viện do ngộ độc botulinum. Clostridium botulinum là vi khuẩn kỵ khí, có nghĩa là môi trường càng đóng càng kín bao nhiêu thì nó càng sinh nhiều chất độc bấy nhiêu. Do vậy các loại thực phẩm đóng hộp, kể cả thực phẩm bảo quản trong túi hút chân không đều có nguy cơ nhiễm vi khuẩn này.

"Tất nhiên, không phải loại thực phẩm nào đóng hộp cũng có botulinum, mà chỉ khi quá trình chế biến, sản xuất, đóng gói… nhà xưởng, người làm không đảm bảo vệ sinh. Một điều kiện khác cũng khiến thực phẩm dễ bị nhiễm botulinum đó qua quy trình sản xuất không được diệt khuẩn sẽ khiến vi khuẩn sinh sôi và sinh ra độc tố", ông Thịnh thông tin.

Chuyên gia thực phẩm cũng nhấn mạnh, vi khuẩn Clostridium botulinum có khả năng tự tạo ra nha bào, nằm lẫn trong đất cát. Khi có điều kiện thuận lợi, nhất là trong thức ăn đóng hộp, nha bào sẽ tái hoạt động, sinh sản, phát triển và tạo ra độc tố botulinum.

Để phòng ngộ độc botulinum, Bộ Y tế khuyến cáo việc sản xuất thực phẩm, nhất là thực phẩm đóng hộp phải đảm bảo điều kiện an toàn, tiệt trùng dụng cụ ở nhiệt độ cao, nấu trong điều kiện thủ công sẽ khó diệt được vi khuẩn. Với việc sử dụng túi hút chân không, việc này có thể bảo quản thực phẩm được lâu hơn, tuy nhiên cần bảo quản đông đá, nếu để ở nhiệt độ bình thường hoặc ngăn mát thì sử dụng trong thời gian ngắn.

Đặc biệt, Bộ Y tế khuyên người dân khi chế biến món ăn cần phải được nấu chín, vì độc tố botulinum không bền với nhiệt, bất hoạt ở 80 độ C và phân hủy ở nhiệt độ 100 độ C trong 15 phút. Loại vi khuẩn này không phát triển được trong môi trường có độ pH dưới 4,6, do vậy khi người dân muối dưa, muối cà, măng… cần phải che đậy kín, đảm bảo đủ độ chua, mặn mới dùng. 

Khi thực phẩm hết chua không nên ăn. Nếu ăn phải thực phẩm nhiễm botulinum từ 12-36 giờ, cơ thể sẽ bắt đầu xuất hiện các biểu hiện lâm sàng. Tuy nhiên có những trường hợp phát tác chậm có thể kéo dài 6-8 ngày.

Các triệu chứng ban đầu bao gồm nôn, buồn nôn, chướng bụng, đau bụng, sau đó liệt ruột cơ năng, táo bón. Biểu hiện đặc trưng của ngộ độc botulium là liệt thần kinh đối xứng hai bên, xuất phát từ vùng đầu mặt, cổ lan xuống tay, chân. Trên mặt có thể có biểu hiện sụp mi, nhìn đôi, nhìn mờ, đau họng, khó nói, khó nuốt, khàn tiếng, khô miệng. Sau đó liệt tay, liệt các cơ vùng ngực, bụng và liệt hai chân…

×