Nguyễn Hữu Duyên (68/28 phường Đồng Tiến, TP Hòa Bình)
Thứ sáu, ngày 26/05/2023 15:15 GMT+7
Bình luận
0
Tại bảng giới thiệu cây đa cổ thụ ở xóm Bào có từ thế kỷ XVII, thời vua Lê Kính Tông (1600-1619). Cây đa cổ thụ cao 36m (vượt tiêu chuẩn 11m), chu vi gốc 21,4m (vượt tiêu chuẩn 6,4m), cây có tán lá vươn rộng tới 60m.
Nhìn từ 4 hướng đều có hình dáng cây cảnh vĩ đại, điểm đặc sắc ở các cành thẳng đều có hình dây đa leo, vương giả anh hùng. Các cành la có tất cả 17 rễ phụ, dáng đơn như cột trụ chống trời, dánh kép xoắn vào nhau như dây thừng bện, cắm xuống đất vững chắc, chống đỡ cho 12 cành vươn xa, bốn mùa lá đa xanh tốt, phủ kín một vùng.
Về lịch sử, cây đa trăm rễ, nghìn cành nhưng có hai cành chính bị cụt là do bom đạn giặc Mỹ đánh phá bằng không quân, tiếp sau là gió bão đánh gãy vào các năm 1968-1970. Trong những năm giặc Mỹ đánh phá miền Bắc, tán lá cây đa vươn ra, che chở cho cả đơn vị bộ đội tên lửa và pháo phòng không bảo vệ bầu trời miền Bắc XHCN.
Cụ thể là kho vũ khí phục vụ chiến trường 3 nước Đông Dương, có tên là Kho 05 (ở trong các hang núi Mãn Đức) và cũng là lá chắn chở che vòng ngoài cho phía tây Hà Nội. Năm 1962, tại gốc đa xóm Bào, dân quân du kích địa phương nêu cao tinh thần cảnh giác đã bắt được tên biệt kích nhảy dù xuống ẩn nấp trong gốc đa.
Về văn hóa, các cụ già cho biết, cây đa này rất linh thiêng, cổ kính, có tên trong bài mo sử thi 14 đêm "Đẻ đất, đẻ nước" nổi tiếng của dân tộc Mường ở chương "cuối lìa" do ông mo đọc lời khấn để đưa linh hồn người mới chết đang tập trung dưới gốc đa (đợi nam tào, bắc đẩu) đưa lên trời làm con dân thượng đế.
Cây đa cổ thụ xóm Bào, xã Thanh Hối (huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) là ây đa di sản Việt Nam. Cây đa cổ thụ khổng lồ ở Hòa Bình, bia đá cổ ghi chép về cây có từ thời vua Lê Kính Tông ở đầu thế kỷ thứ 17...
Ngày xa xưa, đi từ Lạc Sơn ra Kỳ Sơn bằng đường mòn qua các xóm làng, tới cây đa xóm Bào thường nghỉ chân tránh nắng hoặc họp chợ dưới gốc đa rợp bóng mát. Khoảng năm 1950, giặc cờ đen, cờ vàng kéo đến đốt chợ, lều quán của bà Hảo, người Kẻ Chợ làm (tựa) vào gốc đa cũng bị cháy để lại vết tích cho đến bây giờ. Khoảng năm 1920-1925, thực dân Pháp lấy sức dân làm đường 12, từ đó, khách bộ hành không đi qua cây đa xóm Bào nữa.
Theo truyện cổ dân tộc Mường, có một chuyện tình về cây đa là con trai thần mặt trăng gặp cây lội là con gái vua Khú ở bờ suối (khú là chúa tể của muôn loài dưới nước), họ lấy nhau sinh được một con tên là Sáo.
Biết chuyện con gái lên trần chơi lấy chồng sinh con, vua Khú tức giận làm nước dâng lên, con cháu sợ hãi phải chạy lên trời với thần mặt trăng. Sau 9 tháng, 12 ngày, cây cối trên mặt đất đã chết hết. Vua Khú tin rằng, con hư, cháu bỏ đã chết mới làm nước rút về sông, về biển như cũ.
Vợ chồng Sáo được ông Bụt cho cây giống đem về trần gian trồng. Họ trở lại sống hạnh phúc ở bên bờ suối cũ. Từ đó, Sáo và cây cối cùng lớn lên đơn hoa kết trái, mọc trên đồi núi thành rừng, phủ xanh kín cả trần gian, mặt đất.
Theo tục lệ hàng năm, vào ngày mồng 8 tháng giêng là ngày lễ Khuống mùa - nay gọi là lễ hội Khai hạ, người chủ gia đình các xóm Bào, Tam đều chuẩn bị một mâm xôi gà, ngũ quả, hương hoa đưa đến chùa Tam cũng bái thành hoàng để cầu xin sức khoẻ cho gia đình, cầu trời làm mưa thuận, gió hòa, mùa màng no đủ… rồi bà con trở lại gốc đa xóm Bào dự lễ khai hạ đầu xuân.
Theo lời các cụ già 100 tuổi qua các thế hệ kể rằng: Đã mấy trăm năm, cây đa này là chứng nhân của bà con tổ chức lễ hội Khuống mùa - Khai hạ vào ngày 7 tháng giêng theo lịch Mường, ngày lui tháng tới - tức mồng 8 tháng giêng theo âm lịch.
Các bố mế và trẻ nhỏ, nam - nữ thanh niên đến trung niên xúng xính trong bộ quần áo mới tập trung dưới tán lá cây đa cổ thụ hát thường rang, bộ mẹng, đánh cù, đi kheo, đánh mảng, ném còn. Tối đến, phường cồng chiêng đánh bài "đi đường" đến từng nhà hát chúc mừng năm mới, gia đình sức khoẻ, làm ăn kinh tế dưa thừa.
Gia chủ làm thủ tục thưởng cho phường vài bát gạo ngon, đôi ba cái bánh chưng gói tròn hay con gà làm canh. Đôi bên đều có trách nhiệm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc… cho đến tận bây giờ.
Với những căn cứ trên, cây đa xóm Bào, mái chùa xóm Tam xứng đáng là cây di sản quốc gia kết hợp với lịch sử và du lịch.
Đêm cưới, tôi hồi hộp lẫn căng thẳng.
Chia sẻ
Trao đổi với PV Dân Việt, bác sĩ Phạm Minh Trường, người vừa lên tiếng cáo buộc nam ca sĩ Trung Quân Idol hành hung vợ anh cho biết hiện chị vẫn chưa ổn định về mặt tinh thần.
Chia sẻ
Võ Tắc Thiên, Vương Chiêu Quân, Thái Văn Cơ, Tây Thi và Dương Quý Phi không chỉ nổi bật về nhan sắc mà còn sở hữu tầm nhìn chính trị, năng lực văn hóa hoặc khả năng ảnh hưởng đến cục diện Trung Quốc cổ đại.
Chia sẻ
Liên minh châu Âu (EU) vừa cảnh báo về một khoảng trống tài chính đáng kể dành cho Ukraine trong năm 2027, khi phần ngân sách hỗ trợ từ các đối tác quốc tế vẫn chưa được đảm bảo đầy đủ, theo Euromaidanpress.
Chia sẻ
Trong trường hợp suy vong của nhà Minh, tông thất có thể là một phần của vấn đề, nhưng chắc chắn không phải là nguyên nhân duy nhất – thậm chí chưa hẳn là nguyên nhân chính.
Chia sẻ
Iran đã chuẩn bị “những bất ngờ mới” dành cho Mỹ và Israel nếu giao tranh nối lại sau khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, theo các nguồn tin được Tasnim dẫn lại.
Chia sẻ
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ BB Việt Nam. Đồng thời, yêu cầu thu hồi, tiêu hủy 37 sản phẩm mỹ phẩm vi phạm, trong đó có sản phẩm kem chống nắng Anessa.
Chia sẻ
Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân, chiều 21/4/2026, Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân đến Hà Nội, bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 21 - 24/4/2026.
Chia sẻ
Phát biểu tại cuộc họp báo trước trận bán kết Giải vô địch U17 Đông Nam Á 2026, HLV Cristiano Roland khẳng định đội tuyển U17 Việt Nam đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sẵn sàng bước vào thử thách lớn trước đương kim vô địch U17 Australia.
Chia sẻ
Tổng thống Mỹ tuyên bố rằng, một "sự chuyển đổi quyền lực" đã diễn ra ở Tehran, trong đó những người theo chủ nghĩa diều hâu bị thay thế bởi những nhân vật ít cực đoan hơn. Nhưng các nhà phân tích cho biết, bức tranh thực tế đang diễn ra lại rất khác. Mỹ và Israel thực tế đã tiêu diệt hàng loạt nhân vật cấp cao ôn hòa ở Iran và vô tình tạo ra một khoảng trống quyền lực lớn ở Tehran. Giờ đây, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cứng rắn hơn đã lấp đầy khoảng trống quyền lực đó.
Chia sẻ
Chiều 21/4, trên địa bàn xã Dương Hòa (TP.Hà Nội) xảy ra một vụ án mạng, khiến người dân địa phương không khỏi bàng hoàng, xót xa.
Chia sẻ
Dây tơ hồng vàng (còn gọi là tơ vàng, thỏ ty tử…) là loài dây leo ký sinh có màu vàng đặc trưng, được y học cổ truyền sử dụng với công dụng bổ thận, tráng dương và hỗ trợ sinh lý. Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, dược liệu này còn được nghiên cứu về giá trị đối với sức khỏe.
Chia sẻ
UBND xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) vừa tổ chức Hội thi “Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở giỏi” lần thứ nhất năm 2026, thu hút đông đảo thành viên các tổ bảo vệ ANTT trên địa bàn tham gia.
Chia sẻ
“Mâm cỗ tri ân” các Vua Hùng với bánh chưng, bánh dày, gà chín cựa, dưa sắn nấu tép… được bày trí thành dải chữ S thiêng liêng, tái hiện hình hài đất nước, lan tỏa lòng thành kính và bản sắc văn hóa Việt.
Chia sẻ
Bộ Chiến tranh Mỹ tuyên bố lực lượng của họ đã lên tàu một chiếc tàu khác được cho là thuộc "hạm đội bóng tối" của Iran trên khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Chia sẻ
Dự báo thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ tới, các chuyên gia khí tượng thủy văn dự báo nhiều tỉnh, thành phố miền Bắc có thể có mưa xuyên dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5.
Chia sẻ
Vụ tai nạn rất nghiêm trọng xảy ra tại khu vực Nhà máy sản xuất xi măng Long Thành (phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình) khiến hai tài xế tử vong. Nguyên nhân ban đầu nghi do xe chở đá bị mất phanh.
Chia sẻ
SHB Đà Nẵng “chấm” HLV Đỗ Merlo cho “ghế nóng”? Giggs mất trắng 100.000 bảng vì kinh doanh thất bại; M.U sắp gia hạn hợp đồng với Mainoo; Kroos bác bỏ khả năng trở lại Real; Tottenham ra giá bán Cristian Romero.
Chia sẻ
Lò mổ ở Cà Mau chỉ đăng ký giết mổ dưới 20 con heo/ngày đêm, nhưng xuất khống hóa đơn gia công giết mổ hơn 20.000 con heo cho nhiều chi nhánh của Công ty Cổ phần chăn nuôi C.P Việt Nam (gọi tắt là Công ty C.P) ở các tỉnh miền Tây chỉ trong vòng 1 năm.
Chia sẻ
Mô hình trồng khoai lang quy mô lớn của ông Nguyễn Văn Kim, thôn Phụng Công, xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình trước đây) cho hiệu quả kinh tế cao. Gia đình ông trồng 5 mẫu lúa, 6 mẫu khoai lang; riêng vụ đông mở rộng lên khoảng 30 mẫu trồng khoai lang mang lại thu nhập hơn 1 tỷ đồng/năm.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, trong quý 2 năm Ất Tỵ, triển vọng sự nghiệp của con giáp tuổi Tỵ đặc biệt tươi sáng, hứa hẹn một sự thăng tiến.
Chia sẻ
Có người nói rằng tương lai bắt đầu từ những ước mơ lớn lao, từ những hoài bão rực rỡ hay những khát vọng chinh phục thế giới. Nhưng với em, tương lai lại bắt đầu từ những điều rất giản dị: từ khu vườn sầu riêng của ba mẹ, từ những buổi sáng sương còn chưa tan và từ những giọt mồ hôi lặng lẽ rơi xuống đất.
Chia sẻ
Công an phường Sài Gòn đang xác minh thông tin một bác sĩ tố cáo ca sĩ Trung Quân Idol có hành vi hành hung vợ mình.
Chia sẻ
Dự án sân bay Long Thành tiếp tục phát sinh vướng mắc mới ngay tại gói thầu lớn nhất là gói 5.10 - nhà ga hành khách, khi chủ đầu tư và nhà thầu nước ngoài chưa thống nhất được cơ chế thanh toán. Diễn biến này làm gia tăng áp lực tiến độ đối với công trình hạ tầng hàng không trọng điểm quốc gia.
Chia sẻ
Ngày 21/4, đồng chí Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ trì buổi làm việc với Ban Chấp hành Hội Nông dân tỉnh. Nhấn mạnh mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các cấp Hội phải đổi mới mạnh mẽ, lấy chuyển đổi số và nông nghiệp xanh làm động lực để nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Chia sẻ
Mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến trên địa bàn xã Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau đã và đang mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao thu nhập kinh tế gia đình, góp phần ổn định đời sống cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
Chia sẻ
Bên cạnh cuộc đối đầu công khai với Mỹ và phương Tây, Iran được cho là đang phải đối mặt với một cuộc xung đột âm thầm ngay trong nội bộ hệ thống quyền lực, khi các trung tâm ra quyết định cạnh tranh ảnh hưởng ngày càng gay gắt, theo Voiceofemirates.
Chia sẻ
Trước thềm hai kỳ nghỉ lễ lớn, nhiều tuyến đường tại phường Bãi Cháy (Quảng Ninh) vẫn đang được tu sửa, hiện trạng thi công dở dang gây mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng hoạt động kinh doanh du lịch.
Chia sẻ
Sau khi chia tay PVF-CAND vì không để lại quá nhiều ấn tượng, ngoại binh Amarildo Aparecido de Souza Junior đã trở về Brazil và hiện vẫn chưa tìm được bến đỗ mới.
Chia sẻ
Lãnh đạo Tỉnh ủy Vĩnh Long chỉ đạo nhanh chóng hoàn thiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy cấp cơ sở. Khẩn trương tổ chức hội đồng tuyển dụng cho người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; quan tâm sắp xếp bố trí cán bộ cho các địa phương đang thiếu nguồn nhân lực.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
