Sân bay Long Thành thêm vướng mắc về cơ chế thanh toán

Sân bay Long Thành nảy sinh bất cập trong thanh toán USD và VNĐ

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết, trong quá trình triển khai gói thầu 5.10 tại sân bay Long Thành đã phát sinh một số ý kiến khác nhau với nhà thầu IC Ictas (Thổ Nhĩ Kỳ), đơn vị đứng đầu liên danh Vietur.

Theo ACV, ở giai đoạn đấu thầu, nhiều hạng mục cung cấp, lắp đặt thiết bị nhà ga sân bay Long Thành được chào giá bằng USD với tổng giá trị hơn 338,8 triệu USD.

Tuy nhiên, khi bước vào thực hiện hợp đồng, việc rà soát hồ sơ và quy định pháp luật đã lộ ra điểm chưa thống nhất.

Cụ thể, một số thiết bị được đề xuất thanh toán bằng ngoại tệ lại có nguồn gốc trong nước hoặc mua qua nhà cung cấp tại Việt Nam.

Trong khi đó, quy định hiện hành nêu rõ chi phí phát sinh trong nước phải thanh toán bằng VNĐ, chỉ chi phí ở nước ngoài mới được dùng ngoại tệ.

ACV đã phân loại chi phí gói thầu sân bay Long Thành thành 4 nhóm gồm: Thiết bị sản xuất trong nước, thiết bị nhập khẩu qua nhà cung cấp nội địa, thiết bị nhập khẩu trực tiếp và chi phí lắp đặt trong nước.

Trên cơ sở này, chủ đầu tư đề nghị điều chỉnh các khoản chi trong nước sang thanh toán bằng VNĐ.

Đáng chú ý, ACV đề xuất áp dụng tỷ giá quy đổi tại thời điểm 3 ngày trước ngày đóng thầu, khoảng 23.650 đồng/USD, nhằm không làm vượt tổng mức đầu tư của dự án sân bay Long Thành.

Tuy nhiên, phía IC Ictas không đồng thuận. Nhà thầu này cho rằng nên thanh toán bằng USD hoặc theo tỷ giá tại thời điểm thực tế, hiện khoảng 26.000 đồng/USD, nếu áp dụng tỷ giá cũ sẽ phát sinh thiệt hại do chênh lệch kéo dài.

“Bất đồng giữa các bên đã kéo dài và có nguy cơ phát sinh tranh chấp nếu không sớm tháo gỡ”, đại diện ACV cho biết, đồng thời cảnh báo điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sân bay Long Thành.

Sân bay Long Thành chịu áp lực chi phí, mục tiêu 2026 đối mặt thách thức

Không chỉ vướng cơ chế thanh toán, sân bay Long Thành còn đối mặt áp lực lớn từ chi phí đầu vào.

Theo các nhà thầu, giá vật liệu xây dựng như đá, cát, thép đã tăng khoảng 15-25% trong thời gian qua. Riêng bê tông nhựa tăng tới 40-50% mỗi tấn do ảnh hưởng từ giá nhiên liệu.

Hiện các đơn vị thi công đang huy động gần 2.500 máy móc, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ sân bay Long Thành. Tuy nhiên, giá xăng dầu tăng và nguồn cung chưa ổn định khiến chi phí vận hành đội lên đáng kể.

ACV đánh giá mục tiêu hoàn thành khai thác kỹ thuật vào tháng 9/2026 và khai thác thương mại vào quý 4/2026 của sân bay Long Thành vẫn khả thi, nhưng đi kèm nhiều áp lực, phụ thuộc lớn vào việc tháo gỡ các vướng mắc hiện nay.

Trước tình hình này, ACV đã kiến nghị Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan làm rõ nguyên tắc xác định đồng tiền thanh toán, trách nhiệm của nhà thầu trong việc chào giá ngoại tệ và cơ chế áp dụng tỷ giá trong hợp đồng, nhằm sớm thống nhất cách xử lý.

Đồng thời, chủ đầu tư cũng đề nghị các địa phương và cơ quan chức năng hỗ trợ ổn định nguồn vật liệu, nhiên liệu cho công trường, hạn chế rủi ro phát sinh chi phí.

Dự án sân bay Long Thành là công trình hạ tầng hàng không lớn nhất hiện nay. Riêng gói thầu 5.10 có giá trị hơn 27.800 tỷ đồng và gần 339 triệu USD, do liên danh Vietur thực hiện với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong nước như Vinaconex, Ricons, Newtecons, Hancorp.

Trước đó, việc lựa chọn liên danh này từng gây tranh cãi, khi liên danh Hoa Lư do Coteccons đứng đầu nhiều lần kiến nghị xem xét lại kết quả đấu thầu. Tuy nhiên, ACV đã bảo lưu quyết định và khẳng định lựa chọn đúng quy định.

Đáng chú ý, tình trạng thiếu lao động xây dựng đang lan rộng tại Đồng Nai, đặc biệt ở dự án sân bay Long Thành - công trình trọng điểm quốc gia. Theo Tổng Công ty Hàng không Việt Nam, tổng nhân sự hiện chỉ đạt khoảng 60% nhu cầu. Riêng gói thầu nhà ga hành khách từng giảm từ hơn 5.000 xuống 1.500 lao động, nay phục hồi lên khoảng 3.400 nhưng vẫn thiếu lớn. Không chỉ lao động phổ thông, công trường còn thiếu kỹ sư, giám sát, ảnh hưởng tiến độ. Nguyên nhân do nhiều dự án triển khai cùng lúc khiến nhân lực bị phân tán, trong khi điều kiện làm việc khắc nghiệt...

×