Chế độ chính sách tiền lương đối với luật sư công làm "nóng" nghị trường Quốc hội

Tán thành việc ban hành nghị quyết, các đại biểu cho rằng, đây là bước đi cần thiết để thể chế hóa chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực pháp lý của khu vực công trong bối cảnh các tranh chấp hành chính, dân sự, đầu tư, thương mại ngày càng phức tạp.

Đảm bảo đội ngũ luật sư công có độ "chín" về chuyên môn

Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cho biết, về tiêu chuẩn luật sư công, dự thảo đã thiết kế hệ thống tiêu chuẩn theo hướng chặt chẽ, đặc biệt là yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật. Đây là "bộ lọc" cần thiết để đảm bảo đội ngũ luật sư công có độ "chín" về chuyên môn ngay từ giai đoạn thí điểm, tránh tình trạng vừa làm vừa đào tạo lại.

Tuy nhiên để đảm bảo tính thống nhất và khả thi, đại biểu đề nghị cần làm rõ nội hàm của khái niệm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật. Thực tế triển khai cho thấy nếu quy định khá chung chung sẽ dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan.

Do đó, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng cần cụ thể hóa theo hướng kinh nghiệm phải gắn với các hoạt động pháp lý trực tiếp như pháp chế, thanh tra, xét xử, kiểm sát, điều tra, thi hành án hoặc hành nghề luật sư.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chuẩn về ngoại ngữ pháp lý đối với một số vị trí, đặc biệt là các luật sư công tham gia xử lý tranh chấp đầu tư thương mại quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để đảm bảo khả năng làm việc độc lập trong môi trường pháp lý quốc tế. Ngoài ra, cần chú trọng hơn đến tiêu chí về năng lực thực tiễn và bản lĩnh nghề nghiệp.

“Luật sư công không chỉ là người nắm vững pháp luật mà còn phải có kỹ năng tranh tụng, tư duy phản biện và khả năng xử lý các tình huống phức tạp. Vì vậy đề nghị bổ sung các tiêu chí đánh giá gắn với kinh nghiệm xử lý vụ việc thực tế để lựa chọn đúng người đúng việc”, đại biểu Bình nêu rõ.

Lo ngại luật sư công "không có việc vẫn hưởng 100% lương"

Tham gia góp ý cho dự thảo, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh), nhìn nhận dự thảo đang thiết kế theo hướng luật sư công đồng thời là cán bộ, công chức, viên chức nhưng lại phải có đủ các tiêu chí, điều kiện như một luật sư theo quy định của Luật Luật sư. Điều này khi triển khai ở địa phương sẽ có những vướng mắc và không khả thi.

Theo bà, cán bộ, công chức, viên chức trước khi được chứng nhận hành nghề luật sư công phải trải qua lớp đào tạo luật sư. Nhưng quy định phải tập sự hành nghề luật sư thì câu chuyện đặt ra là tập sự ở đâu? Họ sẽ tập sự ra sao khi vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa phải đi tập sự ít nhất 6 tháng? Cơ chế quản lý như thế nào?

Từ phân tích trên, nữ đại biểu đề nghị không quy định thời gian tập sự. Cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng đủ các tiêu chí, điều kiện và qua đào tạo lớp luật sư thì đủ điều kiện để công nhận luật sư công. Theo bà, điều này vừa đáp ứng được sự cần thiết và không phát sinh bất cập.

Về chế độ chính sách đối với luật sư công, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng, mức bồi dưỡng như dự thảo tức là 0,5 lần mức lương cơ sở cho một buổi làm việc có thể chưa tương xứng với các vụ việc đặc biệt phức tạp, nhất là các tranh chấp quốc tế có giá trị lớn và yêu cầu chuyên môn cao.

Theo đại biểu, cần bổ sung cơ chế bồi dưỡng linh hoạt, cho phép áp dụng mức cao hơn trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính phủ. Bên cạnh đó, dự thảo chưa đề cập đến cơ chế khen thưởng tương xứng, trong khi đó có những vụ việc mà kết quả xử lý có thể mang lại lợi ích rất lớn cho nhà nước.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị cần bổ sung quy định về khen thưởng đột xuất đối với luật sư công có thành tích xuất sắc vừa để ghi nhận vừa tạo động lực làm việc cho họ.

Ở một góc nhìn khác, đại biểu Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) cho rằng, đối với chế định luật sư công, dù ban soạn thảo đã giải trình, nhưng đây là vấn đề chưa có tiền lệ và chưa được đánh giá đầy đủ tác động.

Theo đại biểu, hiện chưa có số liệu cụ thể về số lượng vụ việc phải tham gia tố tụng tại mỗi địa phương, cũng như tần suất tham gia của luật sư công. Trong khi đó, dự thảo lại đề xuất chế độ chính sách tương đương cán bộ chuyên trách của Quốc hội theo Nghị quyết 197, điều này chưa hợp lý.

Phân tích làm rõ, đại biểu nêu thực tế, có thể xảy ra trường hợp trong một tháng, luật sư công không tham gia vụ việc nào nhưng vẫn hưởng 100% lương theo chế độ. Đồng thời, theo quy định tại khoản 10 Điều 2, khi tham gia giải quyết vụ việc có tính chất pháp lý, luật sư công còn được hưởng bồi dưỡng theo buổi làm việc, với mức 0,5 lần lương cơ sở cho mỗi buổi.

"Như vậy, ngoài lương cố định, còn phát sinh thêm khoản bồi dưỡng theo vụ việc. Tôi cho rằng cần nghiên cứu kỹ để bảo đảm phù hợp", ông cho hay.

Ông đồng tình với việc bồi dưỡng theo vụ việc, có thể áp dụng mức chi phù hợp tùy tính chất từng vụ việc. Tuy nhiên, theo đại biểu, việc trả lương cố định hằng tháng tương đương cán bộ chuyên trách, trong khi khối lượng công việc có thể không ổn định là chưa hợp lý.

Từ những phân tích trên, đại biểu Phạm Văn Hoà đề nghị tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh chính sách cho phù hợp.

Cân đối nhiệm vụ công chức và Luật sư công

Giải trình việc phân định ranh giới về mặt công việc, trách nhiệm giữa luật sư công và công chức, viên chức khi đồng thời một lúc đóng hai vai, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu để trình Chính phủ xem xét, có quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn để đảm bảo phù hợp với thực tế.

Bộ trưởng nhấn mạnh quan điểm, không quy định cứng tỉ lệ thời gian thực hiện nhiệm vụ (như 50% cho mỗi vai trò), do khối lượng công việc phụ thuộc vào đặc thù từng cơ quan, đơn vị.

"Có nơi rất nhiều công việc thì Luật sư công phải dành toàn bộ thời gian cho mảng này, có nơi ít hơn thì phải cân đối giữa nhiệm vụ công chức và Luật sư công", Bộ trưởng nói và cho biết dự thảo đã quy định, ngoài công việc của luật sư công, luật sư công còn thực hiện việc của cán bộ công chức. Thủ trưởng cơ quan có trách nhiệm bố trí, phân công công việc để đảm bảo Luật sư công hoàn nhiệm vụ theo quy định.

Về vấn đề chế độ, chính sách của luật sư công, Bộ trưởng tán thành với ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, với khối lượng công việc của luật sư công thì cần phải có chế độ, chính sách phù hợp để thu hút và giữ chân được lực lượng nhân sự chất lượng cao này.

Liên quan đến chế độ bồi dưỡng theo vụ, việc được các đại biểu đề cập, Bộ trưởng cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, để có báo cáo cho phù hợp.

×