45% người Việt xem thú cưng là thành viên gia đình, chi tiền làm đẹp, cho đi khám sức khỏe định kỳ

Tại hội thảo “Thị trường thú cưng Việt Nam: Đổi mới mô hình bán lẻ và cơ hội tăng trưởng” diễn ra ngày 22/4 tại TP.HCM, nhiều chuyên gia cho rằng sự phát triển của ngành không còn chỉ được đo bằng số lượng vật nuôi, mà còn thể hiện ở thay đổi trong nhận thức, hành vi tiêu dùng và yêu cầu quản lý thị trường.

Thú cưng trở thành “thành viên” của gia đình

Theo Chủ tịch Hội Thú y thú nhỏ Việt Nam (VISAVA) Diệp Ngọc Trúc, ngành thú cưng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển rất rõ nét. Dự báo đến năm 2027, Việt Nam sẽ có khoảng 16 triệu thú cưng; riêng thị trường thức ăn cho thú cưng có thể đạt hơn 222 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng khoảng 9,4%.

Nhưng điều đáng chú ý hơn cả là sự thay đổi trong cách người nuôi nhìn nhận thú cưng, từ chăm sóc ở mức cơ bản sang coi thú cưng như một thành viên trong gia đình.

Đây cũng là xu hướng nổi bật được bà Vũ Ngọc Anh Thuyên - Giám đốc Marketing TGM Research, nhấn mạnh từ kết quả khảo sát năm 2026 tại 6 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, với hơn 6.200 người tham gia, trong đó có hơn 1.000 người tại Việt Nam. Theo khảo sát này, 79% người tham gia tại Việt Nam đang sở hữu thú cưng, tỷ lệ thuộc nhóm cao nhất khu vực, chỉ sau Philippines.

Đáng chú ý, 55% người được hỏi cho biết họ nuôi nhiều hơn một thú cưng, cho thấy việc nuôi thú cưng đã không còn là sở thích đơn lẻ, mà dần trở thành một phần của lối sống đô thị hiện đại.

Khi thú cưng được xem là bạn đồng hành, là chỗ dựa tinh thần, hành vi tiêu dùng cũng thay đổi theo. Kết quả khảo sát của TGM Research cho thấy, 45% người Việt được khảo sát xem thú cưng là thành viên trong gia đình.

Từ đó, chi tiêu cho thú cưng không còn mang tính phát sinh mà dần trở thành khoản chi thường xuyên trong ngân sách sinh hoạt. Các khoản chi chủ yếu tập trung vào thức ăn, đồ dùng chăm sóc, phụ kiện, sản phẩm sức khỏe và dịch vụ thú y định kỳ.

Có tới 55% người nuôi thú cưng tại Việt Nam cho biết sẽ tăng chi tiêu cho thú cưng trong vòng 3 năm tới. Trong đó, 22% đang chi trung bình từ 21 đến 40 USD cho các sản phẩm chăm sóc thú cưng, mức cao hơn một chút so với trung bình khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

"Không chỉ chi cho sản phẩm, người nuôi thú cưng tại Việt Nam cũng ngày càng sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ. Những dịch vụ như khám thú y định kỳ, tư vấn dinh dưỡng, chăm sóc chuyên nghiệp, huấn luyện hành vi, dắt chó hay lưu trú thú cưng đang mở rộng nhanh", bà Thuyên cho biết.

Một xu hướng khác cũng đáng chú ý là mua sắm đa kênh. Nếu trước đây siêu thị hay cửa hàng trực tiếp chiếm ưu thế, thì nay thị trường đã thay đổi nhanh chóng với sự trỗi dậy của thương mại điện tử.

Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sâu hơn, nơi trải nghiệm khách hàng, khả năng cá nhân hóa dịch vụ và tốc độ tiếp cận qua nhiều kênh sẽ quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Những lưu ý cho doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thú cưng

Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng là không ít rủi ro. Ông Hồ Mộng Hải - Phó Trưởng phòng Giống vật nuôi, Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng ngành thú cưng tại Việt Nam thực tế đã âm thầm phát triển từ lâu, nhưng chỉ vài năm gần đây mới tăng tốc rõ rệt.

Chính đà tăng trưởng này khiến một lĩnh vực vốn nhỏ lẻ nay phải được nhìn nhận như một ngành hàng cần quản lý bài bản.

Theo ông Hải, thách thức không chỉ nằm ở quy mô thị trường mà còn ở nguy cơ phát sinh từ chất lượng sản phẩm, dinh dưỡng, bệnh truyền lây giữa động vật và con người, cũng như sự lẫn lộn giữa hàng chính ngạch và hàng xách tay.

Trong các đợt kiểm tra gần đây tại TP.HCM, cơ quan chức năng ghi nhận nhiều lỗi phổ biến như: hàng không công bố, không có nhãn phụ, không truy xuất được lô hàng, vi phạm về thành phần công bố, hàng cận date hoặc hết hạn, quảng cáo sai công dụng. Đáng lo hơn, có những sản phẩm thức ăn được thổi phồng như thuốc chữa bệnh, dễ gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.

Ở góc độ quản lý, hệ thống văn bản hiện hành đã tương đối rõ, từ Luật Chăn nuôi, các nghị định hướng dẫn, Luật Chất lượng, Luật Hải quan đến quy định về nhãn mác hàng hóa nhập khẩu.

Đối với thức ăn cho chó mèo nhập khẩu, sản phẩm phải được công bố trên cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; hồ sơ phải đáp ứng yêu cầu về nhà sản xuất, xuất xứ, bao bì, nhãn, hạn dùng, thậm chí có thể bị lấy mẫu kiểm nghiệm khi cần.

Đối với nhóm thuốc thú cưng, về nhập khẩu thì cần hồ sơ cơ bản gồm có hợp đồng thương mại, hồ sơ chất lượng sản phẩm và nhãn hàng hóa bằng tiếng Việt. Về quản lý chuyên ngành thì phải có công bố sản phẩm, phải kiểm tra chất lượng nhà nước, kiểm dịch nếu có thành phần nguồn gốc từ động vật.

Về mảng nhập khẩu thuốc thú y, bao gồm thuốc trị ve, thuốc tẩy giun, vắc xin, kháng sinh và thuốc chăm sóc da liễu, yêu cầu là phải có giấy phép lưu hành hoặc giấy phép nhập khẩu, có đăng ký cơ sở kinh doanh, bảo quản đúng tiêu chuẩn và bán theo đúng quy định chuyên ngành, tránh tình trạng thuốc, vắc xin xách tay.

"Những vi phạm phổ biến trên thị trường hiện nay gồm: Hàng xách tay không công bố, không có nhãn phụ, không truy xuất được lô hàng; đây là tình trạng diễn ra khá nhiều. Ngoài ra còn có vi phạm về thành phần công bố, tức là có ghi thành phần nhưng hàm lượng lại không đạt, bổ sung vitamin nhưng không chứng minh được; hàng hết hạn sử dụng hoặc cận date; quảng cáo sai công dụng. Ví dụ như thức ăn nhưng quảng cáo có thể chữa bệnh, trị rụng lông hoặc thay thế thuốc thú y", ông Hải cho biết.

Phó Trưởng phòng Giống vật nuôi kết luận, năm 2026, công tác quản lý nhập khẩu thức ăn chó mèo tại Việt Nam đã chuyển từ mô hình tiền kiểm sang mô hình kết hợp giữa công bố, phân cấp, hậu kiểm và truy xuất nguồn gốc. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững thì cần coi đây không chỉ là hàng tiêu dùng, mà là sản phẩm chịu sự quản lý chuyên ngành chăn nuôi, thú y và chất lượng hàng hóa.

×