Chiến thắng của U23 Việt Nam và lần đầu "đi bão" ấn tượng của tôi

Cuộc đi bão bắt đầu rất đời thường, từ chính hành lang chung cư nơi tôi sống. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên ấn định chiến thắng đầy cảm xúc của U23 Việt Nam trước U23 Hàn Quốc sau loạt đá Penalty hồi hộp, cánh cửa các căn hộ mở ra. Những gương mặt quen thuộc trong cùng một tầng nhà – đàn ông, phụ nữ, người già, trẻ nhỏ – nhìn nhau, không cần nói nhiều, câu hỏi “Đi không?” được đặt ra nhanh gọn, như thể ai cũng đã sẵn câu trả lời trong đầu.

Chúng tôi quyết định đi cùng nhau. Anh hàng xóm lái luôn chiếc ô tô 16 chỗ chở tất cả cùng đi bão. Xe của chúng tôi có 7 người lớn và hơn chục trẻ nhỏ. Trước khi lên xe, cờ quạt được cột chắc chắc hai bên gương, nước uống được bác tài chuẩn bị đầy đủ. Thậm chí, chị vợ bác tài còn cẩn thận chuẩn bị rất nhiều sticker hình trái tim đỏ rực để sẵn sàng tặng cho dòng người đi bão cùng.

Tôi ngồi phía sau, một tay ôm đứa con nhỏ ngủ gật trên vai, một tay cầm điện thoại quay video, chụp ảnh để phục vụ công việc. Lạ là tôi không hề thấy mệt, chỉ thấy một cảm giác rất rõ ràng: hạnh phúc. Hạnh phúc vì được đi cùng nhau. Hạnh phúc vì trong khoảnh khắc ấy, chúng tôi không chỉ là những người sống chung một tòa nhà, mà là một cộng đồng nhỏ đang cùng bước vào dòng chảy lớn của niềm vui chung.

Không chỉ là một cuộc đi bão

Khi xe tiến vào nội thành, hòa vào dòng người đỏ rực cờ Tổ quốc, tôi hiểu rằng đêm đi bão đầu tiên của mình sẽ không chỉ là một cuộc ăn mừng bóng đá.

Trước khi đi, tôi mang theo đủ những lo ngại quen thuộc từng được nhắc đi nhắc lại mỗi mùa bóng đá: đông người sẽ lộn xộn, cảm xúc cao trào dễ dẫn đến quá khích, đường phố sẽ hỗn loạn. Đó không phải là sự bi quan, mà là sự thận trọng của một người làm báo đã chứng kiến không ít lần niềm vui bị đẩy quá giới hạn.

Nhưng thực tế đêm qua lại diễn ra theo cách khác.

Rất đông người, nhưng không có cảm giác vỡ trận. Dòng xe nối dài, nhưng di chuyển chậm rãi. Người đi trước ngoái lại nhắc người sau giữ khoảng cách. Khi đường hẹp, cả dòng xe tự động chùng xuống, không ai bấm còi thúc ép. Có lúc xuất hiện xe ưu tiên, đám đông giãn ra gần như theo phản xạ.

Tôi ngồi trong xe, nhìn ra ngoài, và nhận ra rằng nỗi lo lớn nhất về đi bão – sự mất kiểm soát – đã không xảy ra. Không phải vì có ai đó đứng ra kiểm soát, mà vì chính đám đông tự biết kiểm soát mình.

Một xã hội không thể được đánh giá chỉ bằng những lúc bình lặng. Nó bộc lộ rõ nhất trong những thời điểm cảm xúc dâng cao. Khi niềm vui được giải phóng mà không phá vỡ trật tự, đó không phải là sự kìm nén, mà là biểu hiện của sự trưởng thành xã hội.

Lần đầu đi bão, tôi hiểu vì sao người ta nói “đi rồi mới thấy người Việt đáng yêu”.

Có những trải nghiệm xã hội không thể hiểu hết nếu chỉ đứng ngoài quan sát. Đi bão là một trải nghiệm như vậy.

Tôi không quen ai trong đám đông ấy nhưng cảm giác xa lạ nhanh chóng tan biến. Một người lạ mỉm cười khi thấy tôi giơ cao lá cờ. Một bàn tay chìa ra nắm lấy tay tôi khi cả nhóm cùng hô vang “Việt Nam chiến thắng”. Không ai hỏi tên, không ai cần biết nhau làm nghề gì. Trong khoảnh khắc ấy, chỉ có một điều quan trọng: chúng tôi đang chung một niềm tự hào.

Lần đầu tiên, tôi cảm nhận rất rõ hai chữ “cộng đồng” không còn là khái niệm trừu tượng thường xuất hiện trên mặt báo. Cộng đồng là cảm giác đứng giữa hàng trăm con người mà không thấy cô đơn. Là khi sự đề phòng thường trực của đời sống đô thị tạm lùi lại, nhường chỗ cho tin cậy.

Điều khiến tôi ấn tượng không phải là tiếng hô vang đến đâu, mà là cách đám đông cư xử với nhau. Người trẻ chủ động nhường đường cho người lớn tuổi. Các nhóm tự nhắc nhau giữ trật tự. Những hành vi rất nhỏ ấy, nếu đứng ngoài, dễ bị bỏ qua. Nhưng khi ở trong đó, người ta cảm nhận được rất rõ: văn minh không nằm ở khẩu hiệu, mà nằm ở hành vi cụ thể của từng cá nhân.

Đi bão, với tôi, không làm mất đi cái tôi, mà khiến tôi hiểu rõ hơn mình đang ở đâu. Tôi không bị hòa tan trong đám đông, mà tự nguyện đặt mình vào một trật tự chung. Tôi đi chậm lại không phải vì sợ ai nhắc nhở, mà vì không muốn niềm vui của mình trở thành sự bất tiện của người khác.

Đó là cảm giác rất đặc biệt: Tự do trong khuôn khổ chung. Một xã hội văn minh, suy cho cùng, không phải là xã hội hạn chế tự do, mà là xã hội tạo ra không gian để tự do của mỗi người không xung đột với tự do của người khác.

Chiến thắng rồi sẽ qua, nhưng cảm xúc này sẽ còn ở lại

Sáng nay, khi hai đứa nhỏ vẫn còn say giấc vì đêm qua được trải nghiệm "đêm không ngủ", tôi dậy đi chợ, đường phố đã trở lại nhịp sống thường ngày, không còn cờ bay kín phố, không còn tiếng hô vang. Mọi người lại vội vã với công việc của mình, như thể đêm qua chưa từng có một cơn “bão” đi qua.

Nhưng với tôi, đêm qua không kết thúc khi dòng người tan đi.

Nó còn ở lại trong ký ức về chiếc ô tô 16 chỗ đầy tiếng cười, về những đứa trẻ ngủ gật giữa niềm vui của người lớn, về cảm giác an tâm khi đứng giữa đám đông mà không phải đề phòng ai. Nó ở lại trong nhận thức rằng cộng đồng không phải là điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ những con người rất bình thường, biết vui cùng nhau và biết giữ gìn nhau trong niềm vui ấy.

Có thể vài năm nữa, tôi sẽ không còn nhớ rõ U23 Việt Nam đã thắng U23 Hàn Quốc với tỷ số bao nhiêu. Nhưng tôi tin mình sẽ nhớ rất lâu cảm giác của đêm đi bão đầu tiên – khi tôi hiểu rằng, để viết đúng về xã hội, đôi khi người làm báo cần bước ra khỏi vị trí quan sát, đi cùng đám đông, và lắng nghe những điều không thể đo đếm bằng con số.

Và khi những âm thanh ồn ào của chiến thắng đã lắng xuống, vẫn còn đó một dư âm đủ sâu để người ta nhận ra: Đã có lúc, chúng ta ở rất gần nhau.

×