Đình làng cổ xưa nhất đất Đà Nẵng, hơn 500 năm tuổi, nay vẫn còn các hiện vật cổ thời nhà Nguyễn

Đình làng cổ nhất Đà Nẵng-đình làng Hải Châu, lưu giữ dấu chân những người con mở mang bờ cõi hơn 500 năm trước. Clip: ĐT

Giữa nhịp sống năng động, hiện đại của thành phố biển Đà Nẵng, vẫn còn đó một không gian cổ kính, nơi lưu giữ ký ức về những ngày đầu lập làng, lập xã hình thành TP.Đà Nẵng ngày hôm nay đó là Đình làng Hải Châu.

Tọa lạc tại hẻm 48 đường Phan Châu Trinh (phường Hải Châu, Đà Nẵng) ngôi đình không chỉ là công trình kiến trúc truyền thống mà còn là chứng nhân lịch sử, phản ánh quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Đà Nẵng.

Dấu tích lập làng xưa giữa phố thị

Đình làng Hải Châu mang nét kiến trúc đặc trưng của làng xã Việt Nam xưa: mái đình, cây đa, bến nước.

Trung tâm là ngôi đình làng, xung quanh là các công trình tín ngưỡng như Miếu Bà, Thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na, Nhà thờ Tiền Hiền, Nhà thờ 42 Chư Phái Tộc, Nhà thờ Quan Thánh Đế Quân. Khuôn viên rộng hơn 3.100 m2, gợi nhớ không gian làng quê giữa lòng đô thị.

Làng Hải Châu cùng với lần An Hải và làng Nại Hiên là ba làng cổ góp phần hình thành nên thành phố Đà Nẵng hôm nay.

Ông Nguyễn Duy Minh, người quản lý Đình làng Hải Châu cho biết, đuổi đầu, làng chỉ có sáu họ tộc gọi là lục tộc Tiền Hiền: Lê, Trần, Nguyễn, Đặng, Phan, Phạm.

"Đến thời vua Gia Long - Thành Thái, số họ tộc tăng lên 43. Năm 1854, dân làng xin vua cho lập đình thờ Thành Hoàng và các vị tiền hiền.

Hiện nay, đình Hải Châu đang thờ 42 tộc họ, một nét độc đáo hiếm thấy trong hệ thống đình làng Việt Nam", ông Minh cho hay.

Theo ghi chép để lại, Đình làng Hải Châu gắn với nhiều sự kiện lịch sử. Tương truyền năm 1719, Chúa Nguyễn Phúc Chu từng nghỉ tại chùa Phước Hải tiền thân của đình.

Nhiều chứng tích lịch sử qua hiện vật bảo tồn ở Đình làng Hải Châu

Năm 1832, xã Hải Châu tạo lập chuông đồng, hiện chuông đồng vẫn đang được lưu giữ tại Bảo tàng Đà Nẵng. Trên cổng tam quan còn khắc dấu xã hiệu “Hải Châu Chánh Xã” do vua Thành Thái ban năm 1900.

Nhiều hiện vật cổ xưa, quý hiếm vẫn còn được bảo tồn: Hoành phi cổ nhất ghi năm Gia Long thứ 17 (1818) với bốn chữ “Vạn Cổ An Linh”, Hoành phi Phước Hải Tự do vua Minh Mạng ban năm 1825, trùng khớp nội dung khắc trên chuông đồng.

Cùng với đó là Bàn Hương Án chạm khắc năm 1937, tinh xảo với hình tượng hoa lá, chim muông sống động, 2 bia đá lập năm Tự Đức (1861) và Bảo Đại (1926) ghi công đức nhân dân đóng góp tu sửa đình.

Giới thiệu thêm về Đình làng Hải Châu, ông Nguyễn Duy Minh cho biết, nhà thờ Chư Phái Tộc còn gọi là Kỉnh Ái Từ giữ nguyên kiến trúc cổ, mái ngói âm dương, chạm khắc gỗ tinh tế. Đây là nơi lưu giữ giá trị nghệ thuật dân gian, phản ánh sự khéo léo của thợ xưa.

Giao lưu văn hóa Việt – Hoa

Phía sau đình chính, hậu tẩm thờ Quan Thánh Đế Quân –vị thần được cộng đồng người Hoa tôn kính. Việc thờ Quan Công cho thấy sự giao lưu văn hóa, đồng thời phản ánh tinh thần trung nghĩa, ái quốc của người Việt. Đình làng Hải Châu vì thế không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là minh chứng cho sự hòa hợp văn hóa trong quá trình giao thương, hội nhập.

Đình làng Hải Châu hiện lưu giữ nhiều hoành phi, câu liễn, văn bản cổ, là nguồn tư liệu quý cho nghiên cứu tín ngưỡng dân gian và lịch sử Đà Nẵng.

Với những giá trị đặc sắc về kiến trúc, hiện vật và tín ngưỡng, đình cùng nhà thờ Chư Phái Tộc đã được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 2001.

Lễ hội Đình làng Hải Châu được tổ chức thường niên từ ngày 6-10/3 Âm lịch sẽcgồm có phần lễ và phần hội.

Phần lễ có lễ vọng, lễ chánh tế và các nghi thức dâng hương được tổ chức trang nghiêm, thể hiện lòng tôn kính, biết ơn đối với những vị phúc thần, bậc tiền hiền, hậu hiền có công quy dân lập ấp, phát triển sản xuất, xây dựng cơ nghiệp, để lại cho các thế hệ con cháu.

Cùng với đó, lễ hội có nhiều hoạt động hấp dẫn tại phần hội như trình diễn áo dài nghệ thuật dành cho các trường Mầm non chủ đề “Đà Nẵng, 50 năm – Xây dựng, phát triển và hội nhập”; Lễ thả hoa đăng và các hoạt động văn hoá dân gian tại Đình Làng Hải Châu; Trưng bày gian hàng ẩm thực và giới thiệu các sản phẩm của phụ nữ khởi nghiệp; Hội thi văn nghệ hát về các ca khúc Hải Châu; Thi đấu các môn thể thao: Kéo co, đẩy gậy, nhảy bao bố tiếp sức…

Giữa phố thị hiện đại của TP.Đà Nẵng, Đình làng Hải Châu vẫn lặng lẽ tồn tại như một “bảo tàng sống” về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của người dân Đà Nẵng. Mỗi hoành phi, mỗi tấm bia, mỗi mảng chạm khắc đều kể lại câu chuyện về công lao dựng làng, giữ nước, về sự giao thoa văn hóa và tinh thần cộng đồng. Đình làng Hải Châu không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là ký ức tập thể, là niềm tự hào của người dân thành phố bên sông Hàn lưu giữ dấu chân của những người con nước Việt mở mang bờ cõi.

×