Giá vàng SJC “ngược đường” khi Nhà nước bỏ độc quyền vàng miếng: “Vì đâu nên nỗi”?

Phản ứng của thị trường lại trái ngược, ngày thứ 2 sau khi Nghị định 232 ra đời, giá vàng miếng SJC tăng hai phiên liên tiếp, cán mốc cao nhất trên 128 triệu đồng/lượng. Vậy, điều gì đã xảy ra với thị trường vàng miếng khi chính sách được ban hành nhưng vẫn không thu hẹp dần chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới như kỳ vọng.

“Lạt mềm” - “buộc chặt” thị trường vàng miếng?

Thực tế từ năm 2012 sau khi Nghị định 24/2012 ra đời, Nhà nước chính thức độc quyền việc sản xuất, phát hành vàng miếng trong nước thông qua Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC). Tuy nhiên, sau 13 năm, chính sách độc quyền quản lý thị trường vàng miếng dù còn có tác dụng nhất định, song những hậu quả nó mang lại là rất lớn như giá vàng trong nước cao hơn nhiều so với giá thế giới. Nhu cầu tích trữ của người dân về vàng ngày càng lớn đã đẩy giá vàng miếng lên cao khiến việc nhập lậu vàng ngày càng gia tăng.

Vàng SJC giá cao, chênh lệch biên độ chiều mua vào và bán ra quá lớn, khiến rủi ro thị trường ngày càng cao và nguy cơ dòng tiền trú ẩn vào thị trường này quá lớn. Thực tiễn đó đòi hỏi phải cải tổ quản lý thị trường vàng bằng biện pháp hiện đại, phù hợp với bối cảnh mới.

Theo đó, Nghị định 232 ra đời đã đưa ra hàng loạt chính sách mới về quản lý vàng miếng, quy định chỉ nhập vàng nguyên liệu với hàm lượng vàng 99,5%, cởi bỏ các cơ chế sản xuất, kinh doanh song vẫn giữ được các cách quản lý hiệu quả.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước chỉ cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu với hàm lượng vàng 99,5% trở lên và sử dụng cho 4 mục đích: sản xuất vàng miếng, sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ, hoặc bán cho đơn vị đủ điều kiện sản xuất vàng miếng/trang sức mỹ nghệ.

Với doanh nghiệp được xem xét đủ điều kiện đủ để sản xuất, kinh doanh vàng miếng là có vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng; trong khi đó Ngân hàng thương mại sẽ phải có quy mô vốn điều lệ 50.000 tỷ đồng.

Đây là quy định nhằm mở cửa, nới không gian cho các doanh nghiệp, ngân hàng được phép chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng. Nhưng, vẫn đặt dưới sự điều tiết của Ngân hàng Nhà nước về quota (hạn ngạch), nhằm tránh nguy cơ phát triển quá nóng và vàng hoá nền kinh tế.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên phải thông qua tài khoản ngân hàng của cá nhân và doanh nghiệp.

Các tổ chức nhập khẩu phải công bố tiêu chuẩn áp dụng, chịu trách nhiệm pháp lý về sản phẩm nhập khẩu, xây dựng quy định nội bộ về xuất nhập khẩu, bảo đảm an toàn, công khai thông tin bán vàng nguyên liệu, lưu trữ dữ liệu và xây dựng hệ thống thông tin xử lý, kết nối với Ngân hàng Nhà nước.

Hoạt động xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu dưới dạng bột, dung dịch, vẩy hàn, muối vàng và các loại vàng trang sức bán thành phẩm được thực hiện theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu của Ngân hàng Nhà nước được miễn thuế theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Theo giới chuyên gia về thị trường vàng, quy định doanh nghiệp chỉ được nhập vàng nguyên liệu về gia công với hàm lượng vàng 99,5% là một trong những biện pháp để chống nhập lậu vàng, hoạt động gây nhức nhối hàng chục năm nay. Hàm lượng vàng nguyên liệu 99,5% là mức thấp, đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư chế tác sâu, do đó chỉ doanh nghiệp đủ năng lực mới có thể làm được.

Trong khi đó, một nhà đầu tư vàng tại Hà Nội cho rằng, việc quy định hàm lượng vàng không chỉ loại trừ vàng nhập lậu, mà từ đó Nhà nước quản được số vàng nguyên liệu doanh nghiệp nhập về theo hạn ngạch, cấp cho doanh nghiệp đủ năng lực, đủ mục đích, từ đó giúp quản lý thị trường tốt hơn.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Đinh Nho Bảng, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho biết: Bỏ độc quyền về vàng miếng sẽ tăng nguồn cung cho nguyên liệu, tất nhiên cần có điều kiện ràng buộc để quản lý. Chính vì vậy, Nghị định Chính phủ mới đưa ra các điều kiện, tiêu chí để đảm bảo đối tượng có năng lực và đảm bảo thị trường cung đủ cầu.

Bỏ độc quyền vẫn chưa phải “chiếc đũa thần” ngăn cơn sốt vàng!

Hai ngày sau khi Nghị định 232 ra đời, giá vàng SJC và sản phẩm vàng thương hiêun khác trong nước vẫn tăng rất mạnh, đội giá trên thị trường. Câu chuyện nhiều người đặt ra ở đây là vì đâu? Nếu nói thị trường vàng tại Việt Nam ảnh hưởng rất lớn từ tâm lý, từ đám đông thì khá đúng, bởi trong rất nhiều lần tăng giá vừa qua, tâm lý đám đông, đầu tư theo trào lưu chiếm tỷ lệ rất cao trong các quyết định của người có tiền đổ vào vàng.

Nhưng, tại sao lần này, tâm lý thị trường không xảy ra, chí ít là khiến giá vàng giảm khi nhiều người trông đợi việc bãi bỏ cơ chế độc quyền vàng miếng SJC đã được chính thức ban hành, có hiệu lực từ ngày 10/10 tới đây?

Theo ông Bảng: “Không phải biến động ngay mà còn phụ thuộc vào thị trường, quan hệ cung - cầu. Cung cầu vàng miếng trên thị trường sẽ phụ thuộc vào việc mở cửa vàng nguyên liệu”.

Theo vị chuyên gia, dù hành lang chính sách đã được mở, song thời hiệu thực hiện là sau 10/10, trong khi doanh nghiệp cần chờ các hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước như Thông tư, các giấy phép cho doanh nghiệp, cho ngân hàng thương mại…. Rõ ràng thời gian biểu, độ trễ vẫn còn xảy ra và kỳ vọng vào việc giảm giá nên đặt vào các tháng cuối năm nay.

Cũng theo ông Bảng, việc khan hiếm vàng nguyên liệu là vấn đề thực tế của doanh nghiệp vàng. Bản thân Nghị định 24 cho phép doanh nghiệp nhập khẩu vàng nguyên liệu từ nước ngoài, chứ nguồn trong nước của chúng ta rất hạn chế, hoặc không có. Nhập từ nước ngoài, thì Nghị định 24 cho phép nhưng doanh nghiệp không phải lúc nào cũng nhập được.

“Vàng nguyên liệu nhập khẩu khó khăn là một trong những nguyên nhân giá vàng trong nước leo thang”, ông Bảng nói.

Theo một số chuyên gia, việc mở cửa cho nhiều đơn vị nhập vàng nguyên liệu về sản xuất trong nước là bước đi hé mở cho thị trường vàng đa dạng về nguồn cung. Song, quy định quan trọng nhất là chỉ được nhập vàng nguyên liệu có hàm lượng 99,5% là một thách thức. Bài toán là không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tìm ngay được đối tác cung ứng vàng 99,5% và thứ hai là cần doanh nghiệp đầu tư công nghệ, máy móc để có thể đủ năng lực chế tác, hoàn thiện vàng 999,99%. Chính vì vậy, đây là các nguyên nhân khiến giá vàng trong nước ngay sau khi có chính sách mới về bãi bỏ độc quyền Nhà nước về vàng miếng vẫn tăng mạnh.

Theo ông Bảng, về lâu về dài, khi doanh nghiệp, ngân hàng quen với hình thức nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh vàng theo quy định của Nghị định 232, chắc chắn giá vàng miếng trong nước sẽ giảm, biên độ chênh lệch với giá vàng thế giới sẽ được kéo về mức vài triệu chứ không thể còn giá trên 10 triệu đến 20 triệu đồng/lượng như đã đang xảy ra.

Thay lời kết, theo bạn vì sao vàng SJC được ưa chuộng?

×