Giảng viên ĐH Y Hà Nội từng học bác sĩ nội trú kể về chọn ngành và cuộc "đánh úp" bệnh nhân gay cấn như phim hành động

Vì sao trong top 100 bác sĩ nội trú cao điểm nhất, không có ai đăng ký Da liễu?

Những ngày qua, Matching Day – màn gọi tên chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú của Trường Đại học Y Hà Nội thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Trao đổi với PV Dân Việt, TS.BS Vũ Thái Hà, giảng viên Bộ môn Da liễu Đại học Y Hà Nội, Giám đốc chuyên môn một phòng khám da liễu cho biết, ông rất vui khi thấy Matching Day năm nay thu hút được sự quan tâm rộng rãi.

Bác sĩ Hà kể, vào năm 1999, ông thi đỗ chuyên ngành bác sĩ nội trú. Tuy nhiên, thời bấy giờ chưa có màn hô chuyên ngành như vậy. Thời điểm đó, mọi người phải chọn chuyên ngành trước khi thi, và kỳ thi rất khắt khe: nếu không đạt điểm chuẩn thì dù thiếu chỉ tiêu, cả chuyên ngành vẫn có thể… trắng thí sinh.

“Việc chọn trước chuyên ngành giúp mỗi người xác định rõ đam mê và con đường gắn bó lâu dài. Ngày đó, chúng tôi chọn chuyên ngành chủ yếu dựa vào niềm say mê. Còn nay, tôi thấy các bác sĩ trẻ cân nhắc kỹ hơn, vừa theo đuổi đam mê vừa tính đến cơ hội việc làm, môi trường công lập và thu nhập sau này.

Trước đây, sinh viên y khoa có cơ hội đi lâm sàng và trực tại hầu hết các chuyên khoa, kể cả những chuyên khoa lẻ. Các bạn thậm chí còn được tham gia phụ mổ và thực hiện một số thủ thuật, phẫu thuật nhỏ dưới sự giám sát của thầy cô. Nhờ vậy, khi đăng ký nội trú, chúng tôi hiểu rõ hơn về chuyên ngành mình theo đuổi. Nhưng hiện nay, sinh viên không còn nhiều cơ hội như vậy nữa”, bác sĩ Hà cho hay.

Bác sĩ Hà chia sẻ, bước vào nội trú, việc đào tạo rất khắt khe: bác sĩ trong ba năm học sống – ăn – ngủ tại bệnh viện, vừa đảm nhận nhiều nhiệm vụ, vừa luân phiên trong những vai trò khác nhau. Chính áp lực ấy giúp những “tinh hoa” ngành y trưởng thành nhanh, và khi ra trường hầu hết đều có việc làm ngay.

“Hiện nay bối cảnh đã khác. Bác sĩ nội trú không còn phải ở lại trong viện. Số lượng học viên đông khiến các thầy khó có thể quan tâm sát sao, thậm chí không nhớ hết tên từng người. Bên cạnh đó, do thiếu sự định hướng chuyên ngành nên khi ra trường, phần lớn các em phải tự tìm việc”, bác sĩ Hà nói.

Trước đây, ngành Da liễu từng có sức hút rất lớn. Nhưng những năm gần đây, đặc biệt là năm nay, trong top 100 bác sĩ nội trú cao điểm nhất, không có bác sĩ nào đăng ký Da liễu. Bác sĩ Hà đánh giá, Da liễu là chuyên ngành phức tạp, bởi da chính là "tấm gương" phản chiếu nội tạng. Một biểu hiện trên da có thể liên quan nhiều bệnh lý, đôi khi phải kết hợp xét nghiệm mới chẩn đoán được. Chính vì vậy, đây là lĩnh vực càng đi sâu càng nhiều thử thách.

“Những năm trước, cùng với nhu cầu thẩm mỹ tăng, Da liễu luôn thuộc nhóm lựa chọn hàng đầu. Tuy nhiên, vài năm gần đây, cả hệ thống công lẫn tư đều đã bão hòa. Ở bệnh viện công, tuyển dụng thắt chặt. Ở tư nhân, cạnh tranh gay gắt, bác sĩ trẻ lập nghiệp khó khăn hơn. Cơ hội việc làm và thu nhập không còn dễ như trước, nên độ hot của Da liễu giảm sút. Điều này không chỉ đúng với Da liễu, mà còn với nhiều chuyên ngành khác”, bác sĩ Hà cho hay.

Cuộc "đánh úp" bệnh nhân đặc biệt

Bác sĩ Hà cho rằng, thực tế, nhiều bác sĩ nội trú hiện nay lựa chọn chuyên ngành theo cảm tính. Họ cần được định hướng để hiểu rõ giá trị của ngành nghề và nuôi dưỡng đủ đam mê.

"Có lúc, chúng tôi phải “săn tìm, đánh úp” để bệnh nhân chịu điều trị", bác sĩ Hà nói và cho biết, trong lĩnh vực da liễu – thẩm mỹ, gu thẩm mỹ thường mang dấu ấn riêng của từng bác sĩ. Làm đẹp không thể áp dụng theo một công thức cứng nhắc, mà phải biết cân đối, hài hòa trên khuôn mặt để mỗi người vẫn là chính họ sau khi can thiệp.

Ngành này có những cám dỗ rất lớn. Nếu chỉ chiều theo mọi yêu cầu của bệnh nhân, bác sĩ có thể kiếm được nhiều tiền. Nhưng với tôi, đam mê nghề nghiệp quan trọng hơn, và chính nó giúp tôi đủ bản lĩnh để từ chối những ‘cám dỗ’ ấy. Tôi từng từ chối không ít bệnh nhân khi nhận thấy gương mặt họ vốn đã hài hòa, việc can thiệp thêm là không cần thiết.

Có trường hợp sau đó họ đi làm ở nơi khác 6 tháng, rồi quay lại gặp tôi và nói đùa: “Bác sĩ mà làm cho tôi thì giờ tôi đâu gặp biến chứng, bắt đền bác sĩ đấy!”. Làm ra kết quả đẹp nhanh tức thì cho bệnh nhân không khó. Nhưng bác sĩ thực sự có tâm và có đam mê sẽ luôn cân nhắc: vẻ đẹp đó có bền vững, lâu dài và tốt cho bệnh nhân hay không”, bác sĩ Hà phân trần.

Trong quá trình điều trị, bác sĩ Hà kể, từng gặp một trường hợp khá ám ảnh: suốt thời gian học đại học, một bạn trẻ gần như không nói chuyện với mẹ, chỉ gọi về khi cần xin tiền. Lý do bắt nguồn từ thời cấp 3, khi bạn bị mụn, muốn đi khám nhưng mẹ lại gạt đi: "Con trai có chút mụn không sao, cứ lo học đi, thi đỗ đại học là được". Nhưng nốt mụn để lại sẹo, và trong suy nghĩ non nớt, bạn nam cho rằng lỗi là ở mẹ, từ đó nảy sinh oán trách.

“Đến khi ra trường, bạn tìm đến tôi. Sau một quá trình điều trị, vừa chữa sẹo vừa trò chuyện, tôi giúp bạn hiểu hơn về bản chất vấn đề. Khi làn da dần cải thiện, cũng là lúc bạn ấy mở lòng, bắt đầu làm hòa và trò chuyện trở lại với mẹ”, bác sĩ Hà nhớ lại.

Bác sĩ Hà cũng kể kỷ niệm, trước đây, bệnh nhân phong bị kỳ thị ghê gớm. Anh còn nhớ có những giai đoạn, dù biết rõ người bệnh cần được giúp đỡ nhưng việc tiếp cận họ vô cùng khó, do họ thường trốn chạy.

“Chúng tôi gần như phải săn tìm, có lúc phải tổ chức 'đánh úp' chẳng khác nào phim hành động. Thường thì chúng tôi phải bí mật theo dõi, chờ khi bệnh nhân trở về chòi, rồi bất ngờ tiếp cận. Lúc đó, việc đầu tiên không phải là điều trị ngay, mà là kiên nhẫn giải thích, trấn an để họ bớt sợ hãi và hợp tác. Sau đó mới lấy mẫu xét nghiệm, cho bệnh nhân uống thuốc. Khi nhận ra sự chân thành và giúp đỡ thật sự, bệnh nhân dần cởi mở hơn, từ né tránh chuyển sang tin tưởng", bác sĩ Hà chia sẻ.

Những trải nghiệm ấy khiến bác sĩ Hà cảm thấy càng gắn bó và yêu chuyên ngành Da liễu. Đi đến đâu, tình cảm của đồng nghiệp cũng như bệnh nhân dành cho mình đều rất đặc biệt.

"Tôi nhớ những lần cùng anh em mang theo gạo, ngô, bí đỏ lên tận Gia Lai để tự nấu ăn, rong ruổi tới những vùng sâu vùng xa thăm khám cho bệnh nhân. Nhiều bệnh nhân phong khi cưới con đã gọi điện mời tôi về dự. Khi đến nhà, họ có gì ngon cũng đem ra mời, khiến tôi cảm thấy hạnh phúc và thấy công việc của mình thật sự có ý nghĩa. Với tôi, bác sĩ và bệnh nhân không chỉ đơn thuần là mối quan hệ điều trị, mà nhiều khi như người nhà, yêu thương và gắn bó bằng cả tấm lòng”, bác sĩ Hà chia sẻ thêm.

×