Giới đầu tư bán tháo vàng để "cứu" lỗ chứng khoán giữa lúc Trung Đông "đỏ lửa" chiến tranh

Gia tăng áp lực thanh khoản

Thị trường tài chính toàn cầu vừa chứng kiến một hiện tượng nghịch lý: vàng - tài sản thường tăng giá trong thời kỳ bất ổn - lại đang bị bán tháo cùng lúc với chứng khoán. Theo các chuyên gia, đây không phải là dấu hiệu cho thấy vàng mất đi sức hút, mà là kết quả của tình trạng "bán cưỡng bức" (forced liquidation) để đáp ứng các yêu cầu ký quỹ (margin call).

Khi chỉ số chứng khoán sụt giảm mạnh, các quỹ đầu tư và nhà giao dịch cá nhân phải đối mặt với áp lực tránh bị cháy tài khoản. Trong bối cảnh nhiều tài sản khác mất thanh khoản hoặc lao dốc quá nhanh, vàng – với tính thanh khoản cao và mức lợi nhuận tích lũy tốt từ đầu năm – đã trở thành "ATM" để giới đầu tư rút tiền mặt nhằm bù đắp lỗ hổng trong danh mục cổ phiếu.

Khi "hầm trú ẩn" trở thành nguồn tiền mặt

Đêm thứ Ba vừa qua, giá vàng đã lao dốc mạnh hơn 6%. Nguyên nhân bắt nguồn từ một đợt bán tháo kinh hoàng trên thị trường chứng khoán – khi nỗi lo ngại về một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông bao trùm. Tình thế này buộc các nhà giao dịch phải nghiến răng bán vàng để lấy tiền mặt "đắp" vào các khoản lỗ chứng khoán.

Hành động "xả hàng" này xảy ra khi giá trị cổ phiếu trong tài khoản của nhà đầu tư sụt giảm quá sâu, xuống dưới mức tối thiểu mà công ty chứng khoán cho phép. Khi đó, phía môi giới sẽ yêu cầu họ phải nộp thêm tiền ngay lập tức, nếu không muốn toàn bộ danh mục bị "xóa sổ". Để có tiền mặt gấp, họ chẳng còn cách nào khác ngoài việc đem vàng ra bán.

Ông Ray Attrill, Trưởng chiến lược ngoại hối tại Ngân hàng Quốc gia Úc (NAB), nhận định: "Điều này cho thấy rõ hiện tượng 'lấy tốt bù xấu' trên thị trường. Các nhà đầu tư buộc phải chốt lời những khoản đang ăn ra (như vàng) để lấy tiền bù đắp cho những khoản đang lỗ nặng (như chứng khoán)".

Sự đảo chiều của giá vàng đã kích hoạt đợt bán tháo mạnh đối với các công ty khai thác vàng niêm yết trên sàn ASX vào thứ Tư, ngay cả khi giá vàng đã tăng trở lại trên mức 5100 USD/ounce. Cổ phiếu của Westgold giảm hơn 7%, Newmont giảm 6,3%, West African Resources giảm 7,4% và Genesis Minerals giảm 6,9%.

Giá vàng ban đầu tăng mạnh sau khi các cuộc tấn công vào Iran leo thang và khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục tấn công cho đến khi tiêu diệt được các lực lượng khủng bố ủy nhiệm trong khu vực và buộc Iran phải thay đổi lãnh đạo.

Tuy nhiên, làn sóng đổ xô vào các quỹ ETF vàng vào đầu tuần đã đảo chiều mạnh vào thứ Ba khi các nhà đầu tư chốt lời sau đợt tăng giá mạnh.

BetaShares cho biết các nhà đầu tư đang chuyển hướng khỏi các tài sản trú ẩn an toàn truyền thống như vàng và tiền mặt, và đổ tiền vào các lĩnh vực có thể hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu tăng cao và rủi ro địa chính trị gia tăng.

“Các nhà đầu tư ETF đang lựa chọn danh mục đầu tư một cách kỹ lưỡng hơn. Các khoản đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tiếp tục thu hút dòng vốn, với việc các nhà đầu tư tăng cường phân bổ vốn vào các nhà sản xuất dầu toàn cầu… (và) các khoản đầu tư vào lĩnh vực quốc phòng cũng đang chứng kiến ​​dòng vốn chảy vào ổn định, phản ánh kỳ vọng rằng căng thẳng địa chính trị leo thang có thể hỗ trợ chi tiêu quân sự toàn cầu cao hơn", chiến lược gia đầu tư cấp cao của BetaShares, Cameron Gleeson, cho biết.

Triển vọng dài hạn vẫn khả quan?

Mặc dù đang chịu áp lực ngắn hạn từ làn sóng thanh lý, nhiều nhà phân tích cho rằng xu hướng tăng giá của vàng vẫn chưa chấm dứt. Lịch sử các cuộc khủng hoảng tài chính trước đây (như năm 2008 hay đầu năm 2020) cho thấy, vàng thường giảm nhẹ trong giai đoạn đầu của đợt bán tháo do áp lực thanh khoản, nhưng sau đó sẽ phục hồi mạnh mẽ khi dòng tiền quay trở lại tìm kiếm sự an toàn.

Ông Cameron Gleeson thừa nhận rằng, hiện các nhà đầu tư đang chốt lời vàng để giảm thiểu rủi ro cho danh mục đầu tư của họ do thua lỗ ở các loại tài sản khác, nhưng giá vàng sẽ sớm tăng trở lại.

“Hoạt động giao dịch dựa trên tính thanh khoản này không làm giảm vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn, và các động lực cấu trúc dài hạn thúc đẩy sự tăng giá của vàng vẫn còn nguyên vẹn”, ông nói.

Hiện tại, lực cầu từ các ngân hàng trung ương và nhu cầu tích trữ vật chất tại các thị trường châu Á vẫn là bệ đỡ quan trọng cho kim loại quý này. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, diễn biến của giá vàng sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào mức độ ổn định của thị trường chứng khoán toàn cầu.

×