Giống lúa CT16 của Việt Nam được lòng nông dân Cuba vì... khô, hé lộ quy trình nghiêm ngặt tạo ra giống lúa này

Giống lúa CT16 được lòng nông dân Cuba vì... khô dẻo vừa phải

Chia sẻ với Dân Việt về triển vọng các giống lúa Việt Nam đang phát triển tại Cuba, Tiến sĩ Phạm Ngọc Tú (Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long), người có thời gian hơn 3 năm làm việc tại Cuba phát triển dự án hợp tác trồng lúa giữa Việt Nam - Cuba cho biết, ngoài các giống lúa thuần thì giống lúa lai CT16 được người dân Cuba rất ưa chuộng nhờ một số đặc tính nổi bật như: năng suất cao, khả năng thích ứng rộng.

"Đặc biệt, do cơm nấu từ giống lúa CT16 có độ khô, dẻo vừa phải nên rất phù hợp với khẩu vị, thói quen của người dân Cuba", ông Tú nói.

Giống lúa CT16 là giống lúa do Công ty AgriVMA liên kết, hợp tác với nông dân Cuba phát triển tại Cuba với diện tích sản xuất đã lên đến 1.000ha, ngay trong vụ đầu tiên gieo trồng tại Cuba, giống lúa này cho năng suất vượt trội, lên đến 7 - 8 tấn/ha, gấp hai, ba lần so với các giống lúa truyền thống tại Cuba.

Trao đổi riêng với Dân Việt về giống lúa lai đang rất "được lòng" nông dân Cuba, ông Đoàn Văn Sáu, Giám đốc Công ty TNHH Cường Tân (có trụ sở tại tỉnh Nam Định cũ, nay là Ninh Bình), đơn vị đang nắm bản quyền giống lúa CT16 cho biết, CT16 là giống lúa lai cho năng suất năng suất cao, có khả năng thích nghi rộng với các điều kiện bất lợi của thời tiết, đặc biệt, đây là loại gạo khô, dẻo vừa phải, không chỉ phù hợp với người Cuba mà nhiều vùng ở các tỉnh miền núi phía Bắc cũng rất ưa chuộng.

Cũng theo ông Đoàn Văn Sáu, điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu ở Cuba rất phù hợp để giống lúa CT16 phát triển, nông dân nước bạn có thể sản xuất tới 3 vụ/năm.

"Thời tiết ở Cuba có sự chênh lệch rất lớn nhiệt độ giữa ngày và đêm, nếu nhiệt độ ban ngày có thể đạt 33 - 34 độ C thì ban đêm nhiệt độ có thể xuống đến 17 - 18 độ C. Và chúng tôi đánh giá, điều kiện thời tiết này lại vô cùng lý tưởng cho giống lúa lai 3 dòng CT16 phát triển vì nhờ ưu thế lai nên giống lúa này có thể thích nghi được ở nhiều điều kiện thời tiết khác nhau", ông Sáu thông tin thêm.

Giám đốc Công ty TNHH Cường Tân cũng tiết lộ, ngay sau vụ đầu tiên thành công rực rỡ ở Cuba, doanh nghiệp tiếp tục nhận được các đơn đặt hàng lớn từ doanh nghiệp đang trồng lúa tại Cuba với khối lượng lên tới hàng nghìn tấn. "Nhu cầu của nước bạn rất lớn, chúng tôi đang tập trung sản xuất để cố gắng đáp ứng được khối lượng lúa giống phía bạn đặt hàng", ông Sáu nói.

Hé lộ quy trình sản xuất giống lúa CT16

Đặc biệt, trong khi các giống lúa thuần khác của Việt Nam có thể sản xuất giống trực tiếp tại Cuba để giảm công vận chuyển thì hiện tại giống lúa CT16 vẫn phải sản xuất tại Việt Nam và vận chuyển sang Cuba bằng đường biển.

Lý giải nguyên nhân chưa thể sản xuất trực tiếp giống lúa CT16 tại Cuba, ông Đoàn Văn Sáu cho biết, so với các giống lúa thuần, giống lúa lai CT16 có quy trình sản xuất giống rất phức tạp.

"Phức tạp là bởi muốn sản xuất lúa lai phải có vùng sản xuất riêng để tránh sự pha tạp, lai chéo, ngay ở Việt Nam không phải chỗ nào cũng có thể dùng để sản xuất những giống lúa lai như CT16. Để tạo ra giống lúa CT16, trong một ruộng lúa chúng tôi áp dụng quy trình gieo cấy cứ 8 hàng là giống lúa mẹ lại xen 2 hàng là giống lúa bố; phải tính toán thời gian gieo cấy giống bố, giống mẹ cực chi tiết để đảm bảo cả giống bố, giống mẹ trỗ cùng thời điểm và thụ phấn cho nhau. Sau quá trình này, đến lúc thu hoạch chúng tôi sẽ bỏ lúa ở hàng bố, chỉ lấy lúa ở hàng mẹ để làm giống", ông Đoàn Văn Sáu thông tin.

Cũng theo Giám đốc Công ty TNHH Cường Tân, do quy trình lai tạo, sản xuất giống phức tạp nên chi phí sản xuất giống lúa CT16 cao hơn các giống lúa khác, giá bán giống ra thị trường cũng cao hơn.

"Mặc dù giá giống cao hơn một chút so với các giống lúa khác nhưng do khả năng thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, năng suất lại cao, phù hợp với thói quen ăn uống của người dân Cuba nên giống lúa CT16 vẫn rất được người dân Cuba ưa chuộng. Chúng tôi hiện đang thuê hơn 2.000ha đất để sản xuất giống CT16 và các giống lúa khác và đang tập trung sản xuất để đáp ứng được các đơn hàng từ nước bạn", ông Sáu khẳng định.

Được biết, giống lúa lai 3 dòng CT16 được Học viện Nông nghiệp Việt Nam chuyển giao bản quyền cho Công ty TNHH Cường Tân từ năm 2014. Giống CT16 là kết quả của nhóm nghiên cứu thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam: Nguyễn Thị Trâm, Trần Văn Quang, Phạm Thị Ngọc Yến, Vũ Văn Liết, Nguyễn Văn Mười, Trần Thị Minh Ngọc, Vũ Bình Hải. Nhóm tác giả đã lấy dòng mẹ là Nhị ưu 838 và dòng bố là R16 và kết quả cho thấy ưu thế lai vượt trội, năng suất, chất lượng lúa của con lai tương đương giống Nhị ưu 838 nhưng cây cứng hơn, bông chắc hạt hơn, chịu được thời tiết lạnh hơn.

Giống CT16 được công nhận là giống cây trồng mới tại Việt Nam từ năm 2011, được gia hạn theo Quyết định số 520/QĐ-TT-CLT ngày 30/12/2022 của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và PTNT, nay là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) với thời gian lưu hành từ ngày 1/1/2023 đến 31/12/2032.

×