GS Toán học Hà Huy Khoái nói về ngành có cơ hội việc làm rộng mở, nhiều vị trí nhận lương tính bằng “đô”

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực của đời sống, Công nghệ thông tin tiếp tục được xem là ngành then chốt của nền kinh tế. Tuy nhiên, theo GS.TSKH Hà Huy Khoái, Viện trưởng Viện Toán học và Khoa học ứng dụng Thăng Long, Trưởng Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Thăng Long, để tận dụng được cơ hội từ sự phát triển này, sinh viên cần thay đổi cách tiếp cận trong học tập và định hướng nghề nghiệp.

Công nghệ thông tin không còn là câu chuyện của riêng ngành Công nghệ

Theo GS Hà Huy Khoái, công nghệ thông tin ngày nay đã trở thành nền tảng cho sự phát triển của hầu hết các lĩnh vực. Trước đây, những người học công nghệ thông tin chủ yếu làm việc trong các công ty công nghệ. Nhưng hiện nay, công nghệ thông tin đã thâm nhập vào mọi ngành nghề, từ kinh tế, tài chính, y học, sinh học cho tới nghệ thuật. Chính vì vậy, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này vẫn rất lớn và khó có khả năng bão hòa trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, GS Hà Huy Khoái cho rằng xu hướng đào tạo trong lĩnh vực này đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây sinh viên chỉ cần học chuyên sâu công nghệ thông tin là có nhiều cơ hội việc làm, hiện nay các nhà tuyển dụng ngày càng cần những người có kiến thức liên ngành.

Theo ông, những sinh viên chỉ học riêng về công nghệ thông tin hoặc trí tuệ nhân tạo vẫn có thể tìm được việc làm. Nhưng để có lợi thế cạnh tranh cao hơn, sinh viên nên kết hợp công nghệ với một lĩnh vực khác.

“Ví dụ học AI nhưng có thêm kiến thức về y học, kinh tế, sinh học hay nghệ thuật thì khả năng ứng dụng sẽ lớn hơn rất nhiều. Xu hướng của thế giới hiện nay là học đa ngành chứ không phải chỉ học một ngành”, ông nói.

Bên cạnh kiến thức liên ngành, yếu tố quan trọng nhất đối với sinh viên công nghệ thông tin là khả năng tự học.

GS Hà Huy Khoái cho rằng tốc độ phát triển của công nghệ ngày nay nhanh hơn rất nhiều so với trước đây. Vì vậy kiến thức học trong trường đại học không thể đủ cho cả sự nghiệp. “Nếu như trước kia kiến thức học ở đại học có thể dùng trong 5–10 năm thì bây giờ vừa ra trường đã có thể lạc hậu một phần. Điều quan trọng nhất không phải là nhớ được bao nhiêu kiến thức mà là khả năng tự học”, ông phân tích.

Theo ông, nhiệm vụ quan trọng của đại học là giúp sinh viên xây dựng được nền tảng kiến thức vững chắc, đồng thời rèn luyện khả năng học tập suốt đời và khả năng sáng tạo.

Không nên chạy theo “ngành hot”

Công nghệ thông tin hiện nay vẫn là một trong những ngành học được nhiều thí sinh lựa chọn. Tuy nhiên, GS Hà Huy Khoái cho rằng việc chọn ngành học không nên dựa trên trào lưu.

Theo ông, yếu tố quan trọng nhất khi chọn ngành là sự phù hợp với năng lực và sở thích của mỗi người. “Việc chọn ngành học cũng giống như chọn người yêu. Không thể chỉ vì người đó là hot girl hay hot boy mà chọn. Quan trọng nhất vẫn là người phù hợp với mình”, ông ví von. Nếu lựa chọn đúng ngành phù hợp, sinh viên mới có thể gắn bó lâu dài và phát triển sự nghiệp bền vững.

Trước lo ngại nhiều trường đại học mở ngành Công nghệ thông tin có thể dẫn đến dư thừa nhân lực, GS Hà Huy Khoái cho rằng trong ít nhất 5–10 năm tới chưa cần lo lắng về điều này. Theo ông, nhu cầu nhân lực công nghệ thông tin vẫn đang tăng nhanh, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra ở hầu hết các ngành nghề.

Tại Trường Đại học Thăng Long, khoa Công nghệ thông tin là một trong những khoa đào tạo truyền thống của trường, với khoảng 400 sinh viên tuyển mới mỗi năm.

Theo GS Hà Huy Khoái, quy mô đào tạo này mang lại một số lợi thế. Nhà trường có điều kiện chăm sóc sinh viên kỹ hơn và triển khai các mô hình đào tạo cá thể hóa. Sinh viên có cơ hội tham gia các dự án công nghệ ngay trong quá trình học tập. Sinh viên được khuyến khích xây dựng các dự án cá nhân từ sớm và tham gia thực tập tại doanh nghiệp trong giai đoạn cuối khóa học.

“Chúng tôi mong muốn sau năm thứ hai, mỗi sinh viên có thể xây dựng được một dự án của riêng mình. Ngoài ra, chương trình cũng dự kiến dành khoảng 6 tháng cuối cho học kỳ doanh nghiệp để sinh viên có cơ hội làm việc thực tế”, ông cho biết.

Nhờ gắn đào tạo với thực tiễn, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp khá cao. Theo thống kê của nhà trường đến năm 2024, hơn 98,86% sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin, Trí tuệ nhân tạo, Khoa học máy tính, có việc làm trong vòng 6 tháng sau khi ra trường. Mức lương khởi điểm trung bình khoảng 12 triệu đồng/tháng, thậm chí nhiều sinh viên đã có việc làm với mức lương 2.000-3.000 USD (khoảng 50-75 triệu đồng). Nhiều bạn được các công ty lớn như “săn đón” trước khi tốt nghiệp.

Ở góc độ học thuật, GS Hà Huy Khoái cũng cho rằng chất lượng sinh viên hiện nay tốt hơn trước đây rất nhiều. “Rất nhiều sinh viên khi còn học đại học đã có thể xây dựng các dự án công nghệ hoặc có bài báo nghiên cứu. Điều này trước đây rất hiếm”, GS Hà Huy Khoái đánh giá. Theo ông, điều quan trọng nhất với người học vẫn là tìm được lĩnh vực phù hợp với bản thân và kiên trì theo đuổi con đường mình đã chọn.

GS.TSKH Hà Huy Khoái sinh tại Hương Sơn, Hà Tĩnh. Năm 1963, ông là sinh viên Toán của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1978, ông bảo vệ luận án tiến sĩ và năm 1984 bảo vệ tiến sĩ khoa học tại Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô.

Từ năm 2001 đến 2007, ông giữ chức Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam. Năm 2004, ông được bầu là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới thứ ba (TWAS). Ông từng là Phó Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Chức danh giáo sư nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Chức danh giáo sư ngành Toán (2009–2015), đồng thời là Ủy viên Hội đồng khoa học ngành Toán của Quỹ Nafosted.

Trong lĩnh vực đào tạo học sinh giỏi toán, ông cũng nhiều lần tham gia huấn luyện và dẫn đoàn đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Toán quốc tế.

×