Hà Nội phân cấp toàn bộ gói thầu vệ sinh môi trường, "định vị" trách nhiệm cấp xã phường

Phân cấp quản lý

Theo Quyết định số 69/2025/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội, từ ngày 1/12/2025, toàn bộ 30 gói thầu vệ sinh môi trường trước đây do quận, huyện quản lý được chuyển giao nguyên trạng về cho 126 xã, phường trực tiếp làm chủ đầu tư.

Với sự thay đổi này, xã, phường trở thành đầu mối chịu trách nhiệm toàn diện, từ giám sát chất lượng, nghiệm thu khối lượng đến thanh toán kinh phí.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tổ chức bàn giao toàn bộ hồ sơ pháp lý, hồ sơ khối lượng, hồ sơ thanh toán, hồ sơ hạ tầng kỹ thuật của 30 gói thầu cho các xã, phường. Cùng đó, các đơn vị kỹ thuật đã hoàn thành phân khai khối lượng chi tiết duy trì vệ sinh môi trường đến từng địa bàn cụ thể.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, thành phố tạm cấp hơn 211 tỷ đồng cho ngân sách xã, phường thực hiện duy trì vệ sinh môi trường trong tháng 12/2025.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, thành phố yêu cầu UBND phường, xã cử cán bộ đầu mối, tiếp nhận toàn bộ hồ sơ, tài liệu; đồng thời ký hợp đồng dịch vụ duy trì vệ sinh môi trường với các nhà thầu đang thực hiện trên cơ sở kế thừa điều khoản hợp đồng hiện có, bảo đảm công tác từ ngày 1/12/2025 đến hết 31/12/2025 không bị gián đoạn.

Ngay khi tiếp nhận khối lượng duy trì vệ sinh môi trường giai đoạn 2026–2030, các xã, phường phải khẩn trương lập dự toán, xây dựng hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu hoặc đặt hàng theo đúng quy định. Theo yêu cầu của thành phố, công tác vệ sinh môi trường tuyệt đối không được phép gián đoạn.

Thực tế cho thấy, một số địa phương đã ban hành quyết định phê duyệt hồ sơ mời thầu. Cũng từ đây, những vướng mắc phát sinh đòi hỏi các cán bộ địa phương phải có giải pháp xử lý.

Như có gói thầu còn thời hạn đến hết năm 2026, vẫn cần tiến hành chấm dứt sớm để đồng bộ theo mô hình mới hoặc gói thầu sắp kết thúc nhưng chủ đầu tư cấp xã chưa hoàn tất lựa chọn nhà thầu thực hiện cho năm sau.

Bên cạnh đó, một số nhà thầu cũng có văn bản kiến nghị làm rõ nội dung trong hồ sơ mời thầu e-HSMT khi có một số tiêu chí diễn đạt chưa rõ căn cứ, không nhất quán hoặc khó khả thi.

Những kiến nghị cần làm rõ

Cụ thể, tại phường Đống Đa, với gói thầu số 3 “Duy tu, duy trì vệ sinh môi trường năm 2026-2028” phát hành theo E-TBMT số IB2500568572 (đầu tháng 12/2025), nhà thầu gửi văn bản tới Ban quản lý Dự án đầu tư - hạ tầng phường Đống Đa, đề nghị làm rõ nhiều nội dung nhằm “bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch”.

Như về tiêu chí về nhân sự chủ chốt. Theo Thông tư 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025, tinh thần chung là “không yêu cầu nhân sự chủ chốt là lao động phổ thông”.

Tuy nhiên, trong e-HSMT gói thầu này, phần nhân sự chủ chốt lại thể hiện các vị trí “công nhân thu gom rác và duy trì vệ sinh: Tối thiểu 60 người” và “nhân viên thu giá dịch vụ vệ sinh môi trường: Tối thiểu 02 người”. Nhà thầu đề nghị chủ đầu tư làm rõ hai nhóm nhân sự nêu trên có được coi là lao động phổ thông hay không và căn cứ nào để đưa vào nhóm “chủ chốt”.

Về phương tiện, danh mục thiết bị, nhà thầu đề nghị làm rõ tiêu chí “xe điện duy trì vệ sinh đường hè phố” (tối thiểu 4 chiếc) có phải xe điện chuyên dùng theo quy trình kỹ thuật, có bắt buộc đăng ký - đăng kiểm ghi đúng chủng loại hay không. Tương tự, với “ô tô phun sương ≤10m3”, nhà thầu yêu cầu làm rõ đây là xe chuyên dùng phun sương hay xe xitéc chở nước, giấy tờ phương tiện phải thể hiện tên gọi như thế nào để thống nhất khi nghiệm thu, thanh quyết toán.

Trong khi hồ sơ mô tả nhiều hạng mục yêu cầu phương tiện chuyên dụng, bảng thiết bị chủ yếu lại chưa thể hiện tương ứng, gây khó cho việc lập phương án chào thầu và có thể tạo lợi thế cho một số đơn vị đã có khung phương tiện tương tự.

Hoặc với giải pháp kỹ thuật, biện pháp tổ chức thực hiện, phương án vận chuyển phân bùn bể phốt từ các nhà vệ sinh công cộng về cơ sở có chức năng tiếp nhận, xử lý phân bùn bể phốt trên địa bàn thành phố Hà Nội, chủ đầu tư yêu cầu có tài liệu chứng minh sở hữu hoặc đi thuê đơn vị có chức năng xử lý phân bùn bể phốt.

Theo quy định của Thành phố, chất thải sinh hoạt hay chất thải rắn đô thị, phân bùn bể phốt… phải được vận chuyển về nơi xử lý do Thành phố quy định và đơn vị vận hành nơi xử lý (cả rác thải sinh hoạt hay chất thải xây dựng, phân bùn bể phốt) không được phép từ chối xử lý. Nhà thầu đặt câu hỏi: Nếu phải chứng minh ký hợp đồng với đơn vị có chức năng vận hành xử lý hay bản thân nhà thầu là đơn vị sở hữu hoạt động xử lý phân bùn bể phốt, liệu có phải hạn chế thầu hay không?

Tại phường Từ Liêm, nhà thầu đề nghị làm rõ tiêu chí đánh giá kỹ thuật khi e-HSMT yêu cầu phương án “phù hợp địa bàn, đúng quy trình”, nhưng một số phương tiện cụ thể lại không được thể hiện tương ứng trong bảng thiết bị.

Ví dụ, tại tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật (mục 3.4): Hồ sơ yêu cầu nhà thầu đưa ra phương án phù hợp địa bàn và đúng quy trình kỹ thuật mới được đánh giá “Đạt”. Tuy nhiên, ở phần phạm vi cung cấp có dịch vụ “rửa hè bằng xe bồn dung tích 0,5m3 < xe ≤ 1m3” (số TT 37), nhà thầu cho rằng nội dung này cần tương ứng trong bảng thiết bị chủ yếu để thống nhất yêu cầu. Vì sao một số loại phương tiện khác được quy định rõ, còn loại xe bồn dung tích 0,5-1m3 lại không thể hiện tương ứng, từ đó đề nghị làm rõ để tránh cách hiểu khác nhau khi chấm thầu và nghiệm thu.

Sau các ý kiến cần làm rõ, chủ đầu tư tại phường Từ Liêm đã ban hành nội dung sửa đổi e-HSMT đối với “Mục 3. Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật”. Đồng thời, hồ sơ sửa đổi bổ sung các nhóm tiêu chí yêu cầu nhà thầu có tài liệu chứng minh khả năng sử dụng một số điểm phục vụ thi công như điểm tập kết dụng cụ, phương tiện; điểm rửa phương tiện; điểm cấp nước phục vụ công tác.

Ở nhóm phương tiện, hồ sơ sửa đổi cũng nêu yêu cầu các xe thu gom, vận chuyển rác, xe quét hút, xe rửa đường phải có camera trước - sau, thiết bị GPS giám sát hành trình, có khả năng kết nối với trung tâm điều khiển và sẵn sàng kết nối thông tin phục vụ quản lý, giám sát, nghiệm thu.

Có thể thấy, việc điều chỉnh về quản lý vệ sinh môi trường về cấp xã, phường đặt ra yêu cầu các đơn vị này phải sớm chuẩn hóa để chịu trách nhiệm toàn diện từ giám sát chất lượng, nghiệm thu đến thanh quyết toán.

Nếu nội dung hồ sơ mời thầu có những tiêu chí chưa rõ ràng, có thể dẫn đến việc thiếu minh bạch, tạo điều kiện cho các đơn vị đã "đóng khung" với trang thiết bị, địa điểm tập kết, xử lý rác, ...

×