Bình luận
0
Thung lũng cá lóc xưa kia là khu rừng hoang đất đai màu mỡ, cây cối xanh tốt, nhưng rồi bị con người tàn phá trơ trọi. Rồi có một người cặm cụi vun xới suốt hai thập kỷ để tái tạo lâm cảnh, biến vùng đất khô nẻ, trơ trụi thành khu vườn tươi thắm.
Một loài hoa lan rừng khoe sắc ở Khu bảo tồn lan rừng Troh Bư, xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn (tỉnh Đắk Lắk).
Giữa mùa khô nắng rát, chúng tôi vào thung lũng cá lóc để được ngắm vườn lan rừng đang mùa hoa. Khu vườn xanh mướt, những giò lan bám chặt thân cây, hoa tỏa hương thơm dịu, ong rừng rộn ràng hút mật.
Những cây gỗ quý đường kính 20-40cm mọc san sát. Trên thân cây, những khóm lan rừng như Thủy tiên, Bạch câu, Nghinh xuân… đua nhau mọc. Từ những giò hoa ban đầu mang từ nơi khác về, lan rừng ở đây đã tự sinh sôi.
Bên trong vườn lan, rẫy cà phê rộng 3 sào đang độ ngậm quả, ngôi nhà dài truyền thống Êđê thấp thoáng lộ ra, bên cạnh là hồ cá, chòi nuôi heo, gà rừng…
Men theo con đường mòn tới cuối khu vườn, chúng tôi thấy một ngôi nhà kiến trúc Pháp cổ. Tầng dưới la liệt sách vở liên quan Tây Nguyên, gác trên trưng bày các hiện vật văn hóa như ghế K’pan, cối giã gạo, mõ trâu, gùi, chiêng…
Chúng tôi đặc biệt ấn tượng với bộ chiêng đá 24 món và chiếc thuyền độc mộc kích thước “khủng”. Bộ chiêng đá được chuyên gia đoán định có niên đại khoảng chục triệu năm, còn chiếc thuyền độc mộc dài 9m, rộng 1,75m, do cố nghệ nhân Nay Nen Lào, đệ nhất đẽo thuyền độc mộc ở Buôn Đôn, làm từ một thân cây gỗ sao khổng lồ trong vòng 6 tháng.
“Tôi thấy mình có duyên với 2 món cổ vật văn hóa vô giá là bộ chiêng đá bazan và chiếc thuyền độc mộc cực kỳ hiếm này. Đã có nhiều người đến hỏi mua chiếc thuyền giá ngót nửa tỷ đồng nhưng tôi không bán”, chủ vườn lan, anh Đỗ Tuấn Hưng, nói.
Lan Thanh đạm xanh có mùi thơm dịu ở Khu bảo tồn lan rừng Troh Bư, xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn (tỉnh Đắk Lắk).
Tốt nghiệp ngành kinh tế nông nghiệp, nhưng anh Đỗ Tuấn Hưng lại nối nghiệp cha làm lâm nghiệp. Công việc thường xuyên đi rừng càng làm anh thêm yêu rừng, mong muốn có một mảnh đất để trồng nhiều loại cây.
Năm 1995, một người bạn thân rủ anh đến khu rẫy của gia đình ở buôn Niêng 3, xã Ea Nuôl chơi. Cả vùng Troh Bư lúc đó chỉ còn lại những quả đồi hoang, nơi thì vài ba cây rừng mọc, nơi lác đác mía trồng.
Bằng con mắt nghề nghiệp của người đi rừng, anh thấy vùng đất có địa thế đẹp, suối nước trong xanh, xung quanh là đồi thấp, ao hồ đầy nước thuận lợi để trồng nhiều loại cây.
Anh tìm gặp già làng để hỏi gốc tích và càng yêu thích hơn khi được nghe kể về huyền thoại Troh Bư (ngày xưa có vùng đất bị Giàng phạt, khô hạn kéo dài, cư dân bỏ đi, cuối cùng tìm được thung lũng có suối đầy cá lóc).
Ấn tượng với huyền thoại bao nhiêu, anh Hưng lại càng thấy buồn bấy nhiêu khi thấy thung lũng cá lóc hoang tàn, xơ xác.
Sau nhiều đêm trăn trở, anh nảy ra ý định hồi sinh vùng đất huyền thoại này thành nơi lưu giữ văn hóa Tây Nguyên. Anh đạp xe đến từng nhà dân vùng Troh Bư xin mua đất, rồi về rao bán 1 ha rẫy cà phê xanh tốt ở xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, vay mượn thêm để mua 5 ha đất ở Troh Bư.
Anh dành một phần đất để trồng cà phê, cây ăn trái, riêng phần đất còn một số cây rừng thì để nguyên, mua thêm những giống cây quý về trồng dặm. Anh xây dựng khu bảo tồn lan, sưu tầm hiện vật văn hóa dân gian về trưng bày…, với mong muốn tạo ra hình ảnh đa chiều về một Tây Nguyên thu nhỏ.
Bộ chiêng đá hàng triệu năm tuổi. Ảnh: L.H.
Khu rừng ngày càng xanh tốt, phong lan phát triển thành quần thể đa dạng. Anh quyết định chặt bỏ bớt cây cà phê và cây ăn trái để khu rừng phát triển tự nhiên, tạo môi trường cho lan rừng sinh sản.
Cuối tuần, anh lại tìm đến cánh rừng nguyên sinh ở các huyện Ea Súp, Buôn Đôn tìm kiếm lan rừng mang về cấy lên cây. Thỉnh thoảng, anh ra chợ lan rừng ở đường Phan Đình Giót xem có loài lan nào đẹp, lạ thì mua về trồng. Thời gian đầu anh chưa có kinh nghiệm, nên những giò lan anh vất vả kiếm được lần lượt chết rũ.
“Lúc lan chết liên tục, tôi buồn nản lắm, nhưng rồi tình cờ tôi gặp một số người chơi lan rừng. Họ mách bảo kinh nghiệm, còn tôi đối chiếu với thực tế. Thế là tôi biết cách chăm sóc để lan rừng ngày càng sinh sôi. Nay vườn đã trở thành một khu bảo tồn lan rừng hẳn hoi nhé”, anh Hưng tự hào nói.
Anh Hưng quyết tâm làm sống lại vùng đất huyền thoại, xây dựng thành nơi lưu giữ văn hóa Tây Nguyên, nhưng túi tiền eo hẹp. Anh đành bán bớt 3 ha đất để có vốn xoay vòng, chỉ giữ thung lũng thấp nhất có 2 ha rừng tự nhiên với hơn 500 loài cây, trong đó có nhiều loài cây gỗ quý mà lâm tặc ngày đêm rình rập như giáng hương, cà chít, căm xe...
Đầu năm 2013, anh chính thức khai trương Khu bảo tồn lan rừng Troh Bư, đón du khách vào tham quan, ngắm lan rừng miễn phí. Riêng dịp Tết Ất Mùi vừa qua, Khu bảo tồn lan đón hơn 2.000 lượt du khách trong và ngoài nước, trong đó có cả chuyên gia nước ngoài.
Anh Đỗ Tuấn Hưng giới thiệu thuyền độc mộc “khủng”.
Dạo quanh những con đường uốn lượn theo triền dốc, anh Đỗ Tuấn Hưng kể cho chúng tôi nghe huyền thoại Troh Bư.
Ngày xưa, có vùng đất bị Giàng phạt, nhiều năm khô hạn không một giọt mưa, đất đai nứt nẻ, nguồn nước uống dần cạn kiệt. Không thể sản xuất, lương thực làm ra trước đó dùng lâu cũng hết, dân làng chia nhau vào rừng tìm rau, đào củ để mưu sinh qua ngày. Nhưng rồi, rau củ trong rừng cũng nhanh chóng bị khai thác hết, cây rừng chết dần, chim chóc, muông thú kéo nhau bỏ đi, dân làng không còn gì để ăn.
Già làng huy động đồng bào dâng lễ vật cúng tế thần linh nhiều lần, nhưng Giàng cũng chẳng ban mưa; cuối cùng, cả làng phải dắt nhau đi tìm vùng đất mới.
Ngày đêm vượt núi, băng rừng, dù đã đi cách nơi ở cũ rất xa nhưng vẫn chỉ thấy rừng núi tiêu điều, cây cối xơ xác, đất đai khô khốc. Đoàn người ngày càng mệt mỏi, chán nản. Tuyệt vọng dừng chân nghỉ nơi đỉnh đồi, sáng dậy, dân làng thấy một thung lũng dưới chân núi, cây cối tươi xanh.
Dìu nhau xuống tận nơi, ai nấy đều vui mừng vì thấy khu rừng đất đai màu mỡ, hai dòng suối nhỏ nước chảy róc rách. Dừng chân bên suối, đưa tay vốc nước lên mặt cho tỉnh rồi chia nhau đi kiếm thức ăn, dân làng phát hiện thung lũng có rất nhiều cá lóc.
Cả làng cùng nhau đắp bờ tát nước, bắt cá, nước càng cạn thì cá lóc hiện ra càng nhiều; cá lóc như từ dưới lòng đất chui lên, bắt mãi không hết. Trưa hôm đó, mọi người được ăn uống một bữa no nê. Điều kỳ diệu, ngày nào dân làng cũng bắt cá ăn nhưng cá vẫn nhiều nhung nhúc, trở thành nguồn sống của cả làng.
Quanh khu rừng còn có nhiều nguồn nước mạch chảy tự nhiên, đổ về con suối lớn thuận tiện cho cuộc sống sinh hoạt, trồng trọt.
Nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào, nước uống mát lành. Cho rằng Giàng đã giúp mình, cả làng quyết định dừng chân, tổ chức cúng tạ Giàng và quyết định lập buôn trên vùng đất mới, đặt tên là buôn Niêng, dòng suối chảy qua buôn là suối Ea Nuôl, thung lũng đầy cá lóc là Troh Bư.
Ông Nguyễn Phú Hồng, cán bộ Văn phòng UBND xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn (tỉnh Đắk Lắk) xác nhận, Khu bảo tồn lan rừng Troh Bư hiện có hàng trăm loài lan và nhiều hiện vật, sản phẩm văn hóa Tây Nguyên độc đáo. Mấy năm nay, vườn lan mở cổng miễn phí nên càng nhiều du khách xa gần đến tham quan.
Đêm tân hôn, lòng tôi tràn đầy ngọt ngào, háo hức. Đêm tân hôn sẽ là đêm đầu tiên tôi chính thức làm vợ người ta, bắt đầu cuộc sống mới.
Chia sẻ
Bí ẩn đặc sản sống trong hốc đá, tưởng vô danh nhưng lại hóa đặc sản tiền triệu khiến ai nghe cũng tò mò.
Chia sẻ
Mọc lên từ những tổ mối dưới lòng đất, xuất hiện rồi biến mất chỉ trong vài ngày, loại cây này khiến nhiều người tò mò bởi sự bí ẩn và mức giá đầu mùa có thể vượt mốc 1 triệu đồng/kg.
Chia sẻ
Sách Ngạch Đồ từng là trọng thần của triều đình nhà Thanh nhưng trải qua nhiều biến cố, tội danh của nhân vật này bị quy kết là vượt xa cả Ngao Bái.
Chia sẻ
Hoa hậu Phan Phương Oanh làm Giám đốc Đối ngoại cho Miss World 2026 tại Việt Nam, phụ trách kết nối, xây dựng và phát triển các mối quan hệ hợp tác chiến lược cho cuộc thi.
Chia sẻ
Hungary đã thông qua việc khởi động giai đoạn đàm phán đầu tiên về việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Chia sẻ
Với tầm nhìn dài hạn và định hướng phát triển đồng bộ, phương án quy hoạch chung xã Bảo Thắng được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường vào năm 2030.
Chia sẻ
Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia do Nguyễn Đăng Dũng ở Tân Kỳ, Nghệ An cầm đầu chuyên nhắm vào “con mồi” là những người đàn ông thành đạt. Có người bị lừa đến 6,6 tỷ đồng chỉ trong 4 ngày.
Chia sẻ
Không chỉ đổi mới phương thức tuyên truyền nghị quyết bằng tiếng dân tộc, xã Bản Bo (Lai Châu) còn ghi dấu ấn với doanh thu ngân sách ấn tượng và sự chủ động đón đầu dự án cao tốc huyết mạch Bảo Hà - Lai Châu.
Chia sẻ
Điều khiến người ngoài ngạc nhiên nhất là Viên Thế Khải chưa từng chủ động đến phòng của bất kỳ bà vợ lẽ nào để ngủ qua đêm. Ngược lại, ông yêu cầu các bà luân phiên đến phòng ngủ của mình để “trực đêm”.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Hoài Huệ đã tạo thêm dấu ấn đậm nét với tác phẩm mới đầy tâm huyết trên sân khấu bài chòi
Chia sẻ
Trước diễn biến của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản số 3711/UBND-VP3 ngày 4/6/2026 yêu cầu các sở, ngành, địa phương ven biển (gồm địa phận tỉnh Nam Định cũ) khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện hoạt động trên biển, sẵn sàng lực lượng cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.
Chia sẻ
Tuy mới 26 tuổi nhưng tiền vệ Nguyễn Hữu Thắng đã có 7 năm khoác áo đội một Thể Công Viettel.
Chia sẻ
Công an tỉnh Hưng Yên vừa khởi tố 1 đối tượng sinh năm 1996 ở xã Nam Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn "chạy án".
Chia sẻ
Ở cuộc đọ sức tại lượt trận thứ 2 vòng bảng giải U19 Đông Nam Á 2026, U19 Việt Nam thi đấu áp đảo và dễ dàng giành chiến thắng 5-0 trước U19 Myanmar.
Chia sẻ
4 người trong một gia đình ở phường Xuân Trường - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) đã xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói và tiêu chảy nghi bị ngộ độc nấm rừng thông.
Chia sẻ
Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát ngày 3/6 đã thông qua một nghị quyết nhằm ngăn Tổng thống Donald Trump tiếp tục cuộc chiến với Iran, phản ánh những lo ngại ngày càng gia tăng ngay trong nội bộ đảng của ông đối với cuộc xung đột đã kéo dài ba tháng.
Chia sẻ
Cơ quan chức năng phát hiện một ổ nghi lừa đảo xuyên biên giới ở TP.HCM, qua kiểm tra có 18 người nước ngoài dương tính với chất ma túy.
Chia sẻ
Tại Giải Pickleball Michelob ULTRA - châu Á mở rộng 2026 diễn ra từ 4-7/6 ở TP.HCM, người hâm mộ chờ đợi Chờ Lý Hoàng Nam đối đầu Quang Dương để mang đến màn trình diễn mãn nhãn.
Chia sẻ
Kết luận phiên họp đầu tiên của Tổ công tác Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược sáng 4/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, tập trung tạo ra sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp cụ thể, phấn đấu có những sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên ngay trong năm 2026.
Chia sẻ
Quang Hải, Nguyễn Filip vắng mặt tại AFF ASEAN Cup 2026?; hôn thê của Ronaldo khoe dáng trên du thuyền; Nottingham Forest ra giá bán Elliot Anderson; Sir Alex lần đầu xuất hiện sau khi nhập viện; M.U duyệt chi 80 triệu bảng mua Mateus Fernandes.
Chia sẻ
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Campuchia Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet sẽ thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Chia sẻ
Sở hữu đường bờ biển dài bậc nhất châu Á, đứng trong nhóm dài nhất thế giới, quốc gia này không chỉ được biết đến là “xứ sở vạn đảo” mà còn là thiên đường biển đảo nổi tiếng.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, cách kiếm tiền của con giáp tuổi Hợi thật đáng ghen tị: trong khi những người khác đang tranh giành, họ lại gặt hái thành quả một cách dễ dàng.
Chia sẻ
Em có một ước mơ nhỏ: muốn xây dựng một "vườn hoa yêu thương" ở nơi em sinh sống. Em sẽ thu gom các hộp giấy, chai nhựa cũ để trồng hoa, mời các bạn cùng lớp cùng nhau chăm sóc và tặng những bông hoa đó cho những người già cô đơn, hay cho các bạn học sinh khó khăn, hay cho các bác thu gom rác. Em muốn mỗi người đều cảm thấy được yêu thương, được trân trọng, như cách em cảm thấy khi được bạn bè tiếp nhận và giúp đỡ.
Chia sẻ
Thời điểm này, xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu (địa phận huyện Phong Thổ cũ) đang khẩn trương thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026 của Trung ương. Theo phương án mà xã Khổng Lào xây dựng, sau sáp nhập, xã Khổng Lào dự kiến giảm từ 32 bản xuống còn 22 bản. Đại diện các bản trong xã cơ bản nhất trí với phương án sắp xếp, sáp nhập bản mà xã đã xây dựng.
Chia sẻ
Sơn La phát động chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026, lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.
Chia sẻ
Tổng thống Donald Trump đã nói riêng với các cố vấn rằng, ông sẽ không chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran, trừ khi Tehran gây ra thương vong cho quân nhân Mỹ trong bối cảnh Iran vừa phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực, đồng thời tấn công cả Sân bay Quốc tế Kuwait để đáp trả các hành động quân sự của Washington.
Chia sẻ
Qua công tác tuần tra địa bàn, lực lượng Công an xã Tân Minh (tỉnh Ninh Bình) phối hợp cùng cơ quan kiểm lâm đã phát hiện, bắt giữ một đối tượng đang vận chuyển trái phép một cá thể rắn hổ chúa đã bị giết mổ để giao cho khách.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Lê Hường
