Lần đầu tiên ủy ban LHQ khẳng định Israel phạm tội diệt chủng ở Gaza, ông Netanyahu bị nêu đích danh

Báo cáo dài 72 trang được công bố hôm thứ Ba 16/9 kết luận rằng, Israel đã "thực hiện bốn hành vi diệt chủng" tại vùng đất này kể từ ngày 7/10/2023, khi Hamas thực hiện các cuộc tấn công chết người vào Israel và Israel phát động chiến dịch quân sự của mình.

Theo báo cáo, những hành vi này bao gồm giết hại người Palestine ở Gaza, gây ra "tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần" cho người Palestine, "cố ý gây ra cho nhóm những điều kiện sống nhằm mục đích hủy diệt toàn bộ hoặc một phần thể chất của nhóm" và "áp dụng các biện pháp nhằm ngăn chặn việc sinh nở trong nhóm".

Theo Bộ Y tế Palestine, gần 65.000 người Palestine đã thiệt mạng tại Gaza kể từ ngày 7 tháng 10. Bộ này không phân biệt giữa dân thường và chiến binh, nhưng cho biết hầu hết thương vong là phụ nữ và trẻ em.

Báo cáo của ủy ban Liên Hợp Quốc được công bố đúng vào thời điểm Israel phát động cuộc tấn công trên bộ vào Thành phố Gaza sau nhiều tuần oanh tạc khu vực đô thị đông đúc này bất chấp sự lên án ngày càng tăng của cộng đồng quốc tế. Thủ tướng Israel Netanyahu đã thừa nhận phản ứng dữ dội này vào thứ Hai, nói rằng đất nước ông đang phải đối mặt với "một kiểu cô lập" có thể kéo dài nhiều năm.

Người Palestine 'bị nhắm mục tiêu tập thể'

Báo cáo được công bố bởi Ủy ban điều tra quốc tế độc lập của Liên Hợp Quốc về Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, bao gồm Đông Jerusalem và Israel.

Ủy ban này do Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc thành lập năm 2021, đứng đầu là bà Navi Pillay, cựu Cao ủy Nhân quyền LHQ, cựu thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế và cựu thẩm phán kiêm chủ tịch Tòa án Hình sự Quốc tế LHQ về Rwanda, đứng đầu.

Pillay và hai lãnh đạo khác của ủy ban đã tuyên bố từ chức vào tháng 7. Pillay cho biết "tuổi tác, vấn đề sức khỏe và gánh nặng của một số cam kết khác" đã buộc bà phải từ chức vào tháng 11.

Ủy ban đã đưa ra một số ví dụ về việc thường dân Palestine, nhà báo, chuyên gia y tế và nhân viên nhân đạo bị "nhắm mục tiêu và sát hại trực tiếp" ở Gaza. Những vụ giết người này xảy ra tại nhiều nơi, bao gồm nhà ở, bệnh viện, trường học và các cơ sở tôn giáo, cả bên trong và bên ngoài các khu vực an toàn được chỉ định, ủy ban cho biết.

Báo cáo trích dẫn vụ giết hại Hind Rajab, 5 tuổi, và các thành viên gia đình em vào tháng 1 năm 2024 như một ví dụ về việc lực lượng an ninh Israel vẫn tiến hành giết hại dân thường mặc dù "biết rõ sự hiện diện của dân thường Palestine dọc theo các tuyến đường sơ tán và trong khu vực an toàn".

"Họ bắn và giết thường dân, một số người (bao gồm cả trẻ em) cầm cờ trắng tự chế" - báo cáo cho biết. "Một số trẻ em, bao gồm cả trẻ mới biết đi, đã bị bắn tỉa vào đầu".

Theo báo cáo, ngoài việc bắn vào dân thường, lực lượng Israel còn "cố tình giết hại dân thường Palestine ở Gaza bằng cách sử dụng đạn dược có sức công phá lớn gây ra nhiều ca tử vong". Ủy ban cho biết những loại đạn dược này đã được sử dụng mặc dù biết rằng chúng sẽ giết chết dân thường.

"Các nạn nhân của vụ đánh bom không bị nhắm đến riêng lẻ hay bị nhắm đến như những thường dân đơn lẻ. Ngược lại, các nạn nhân bị nhắm đến một cách tập thể do họ là người Palestine" - báo cáo cho biết.

Israel từ lâu đã cáo buộc Hamas sử dụng dân thường ở Gaza làm lá chắn sống, xây dựng cơ sở hạ tầng quân sự ở các khu vực dân sự – những cáo buộc mà Hamas đã phủ nhận.

Việc cắt giảm viện trợ được "vũ khí hóa"

Israel đã áp đặt lệnh phong tỏa Gaza kéo dài nhiều năm trước các cuộc tấn công ngày 7/10, hạn chế nghiêm ngặt việc tiếp tế vào vùng đất này. Tuy nhiên, sau cuộc tấn công của Hamas, Israel đã phát động một "cuộc bao vây toàn diện" dải đất này, gây ra "tác động thảm khốc đến điều kiện sống của người Palestine ở Gaza" - báo cáo cho biết.

Báo cáo cho biết: "Israel đã biến việc cắt giảm các nhu yếu phẩm duy trì sự sống thành vũ khí, cụ thể là cắt nguồn cung cấp nước, thực phẩm, điện, nhiên liệu và các nhu yếu phẩm thiết yếu khác, bao gồm cả viện trợ nhân đạo".

Tình hình nhân đạo vốn đã ảm đạm lại càng trở nên tồi tệ hơn vào đầu năm nay, khi Israel áp đặt lệnh phong tỏa 11 tuần đối với tất cả hàng viện trợ cho Gaza vào đầu tháng 3. Ngay sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ vào giữa tháng 5, một tổ chức mới do Mỹ và Israel hậu thuẫn - Quỹ Nhân đạo Gaza - đã tiếp quản phần lớn việc phân phối hàng viện trợ trên lãnh thổ này. Hàng trăm người Palestine sau đó đã thiệt mạng khi cố gắng tìm kiếm hàng cứu trợ từ các địa điểm do tổ chức gây tranh cãi này điều hành.

Vào tháng 8, một nhóm chuyên gia do Liên Hợp Quốc hậu thuẫn đã tuyên bố nạn đói xảy ra ở Thành phố Gaza và các khu vực xung quanh, cho biết hơn nửa triệu người đã bị ảnh hưởng.

Báo cáo của Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba cho biết quyết định của Israel cho phép một lượng nhỏ viện trợ vào Gaza là một "chiêu trò" nhằm đánh lừa cộng đồng quốc tế khi nước này tiếp tục "áp đặt nạn đói và điều kiện sống vô nhân đạo lên người Palestine".

Netanyahu đã nhiều lần phủ nhận nạn đói đang diễn ra ở Gaza. Đầu tháng 8, ông nói: "Israel không có chính sách gây ra nạn đói. Israel có chính sách ngăn chặn nạn đói". Ông cho biết Israel đã cho phép hơn 2 triệu tấn hàng viện trợ vào Gaza kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Tuổi thơ 'bị hủy hoại'

Báo cáo cũng đặt ra câu hỏi về mục tiêu chiến tranh của Israel, cho rằng "việc nhắm mục tiêu rộng rãi và có chủ đích vào trẻ em Palestine" là bằng chứng cho thấy các hoạt động quân sự không chỉ được tiến hành để đánh bại Hamas, mà còn để "tiêu diệt về mặt thể chất nhóm (Palestine) bằng cách tiêu diệt không chỉ trẻ em ngày nay mà còn cả khả năng sinh con của chúng trong tương lai".

Trẻ em ở Gaza đang phải chịu đựng cả về mặt tinh thần lẫn thể chất, báo cáo cho biết.

Một bác sĩ được trích dẫn trong báo cáo nói: "Bản chất của tuổi thơ đã bị hủy hoại ở Gaza".

Báo cáo cho biết nạn đói lan rộng cũng có nghĩa là trẻ em "không thể phát triển khả năng nói và đạt được các mốc phát triển ngôn ngữ" và có thể phải đối mặt với các vấn đề nhận thức tiềm ẩn lâu dài.

Ủy ban cho biết Israel cũng đã từ chối nhập sữa công thức và sữa dành riêng cho trẻ sơ sinh vào Gaza, dẫn đến "tình trạng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chết đói". Đây là "bằng chứng đặc biệt mạnh mẽ về ý định hủy diệt dân số".

'Tra tấn tình dục'

Báo cáo cho biết lực lượng an ninh Israel đã "thực hiện bạo lực tình dục và giới tính" bao gồm "hiếp dâm, tra tấn tình dục và các hình thức bạo lực tình dục khác không chỉ như một hình phạt đối với cá nhân mà còn là một phần của mô hình trừng phạt tập thể nhằm làm tan vỡ, làm nhục và khuất phục toàn bộ người dân Palestine ".

Ủy ban cho biết: "Điều này thể hiện rõ qua nội dung trên mạng xã hội của binh lính Israel, nơi họ công khai thể hiện hành vi phi nhân tính của mình đối với người Palestine".

Báo cáo cho biết họ đã nghe nhiều người Palestine kể rằng họ đã phải chịu đựng bạo lực tình dục và bạo lực giới trong thời gian bị giam giữ, bao gồm lời khai của một người bị giam giữ, người này cho biết anh ta đã bị đánh vào bộ phận sinh dục nghiêm trọng đến mức bất tỉnh.

Các nhà lãnh đạo Israel 'kích động diệt chủng'

Báo cáo cáo buộc Netanyahu, Tổng thống Isaac Herzog và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant kích động tội diệt chủng.

Báo cáo cho biết: "Ngay từ ngày 7/10/2023, các quan chức Israel đã đưa ra tuyên bố cho thấy ý định tiêu diệt toàn bộ người Palestine ở Gaza".

“Các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự Israel là đại diện của Nhà nước Israel; do đó, hành động của họ là do Nhà nước Israel gây ra”, báo cáo cho biết, đồng thời nói thêm rằng “chính quyền Israel và lực lượng an ninh Israel đã và đang có ý định diệt chủng là tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần người Palestine ở Dải Gaza”.

Một thông cáo báo chí được công bố cùng với báo cáo kêu gọi cộng đồng quốc tế "sử dụng mọi biện pháp hợp lý có thể để ngăn chặn hành vi diệt chủng ở Gaza".

"Nạn diệt chủng ở Gaza đang diễn ra trong thời gian thực. Trách nhiệm pháp lý, đạo đức và chính trị của các quốc gia là rõ ràng. Thế giới phải hành động ngay bây giờ để chấm dứt việc giết chóc, bảo vệ người dân Palestine và thực hiện nghĩa vụ ngăn chặn và trừng phạt tội ác diệt chủng", tuyên bố cho biết.

Phản ứng của Israel

Chính phủ Israel vẫn khẳng định họ tiến hành chiến tranh ở Gaza để tự vệ và tuân thủ luật pháp quốc tế, đồng thời kiên quyết phủ nhận cáo buộc diệt chủng.

"Israel kiên quyết bác bỏ báo cáo sai lệch và sai sự thật này, đồng thời kêu gọi bãi bỏ ngay lập tức Ủy ban Điều tra", Bộ Ngoại giao nước này cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Ba. Bộ này mô tả cuộc điều tra là "một báo cáo hoàn toàn dựa trên những lời dối trá của Hamas" và cáo buộc các tác giả là tay sai của nhóm chiến binh "có những tuyên bố khủng khiếp về người Do Thái đã bị lên án trên toàn thế giới".

Trong nhiều năm, Israel đã cáo buộc HRC, cơ quan ủy quyền thực hiện báo cáo này, có thành kiến chống lại Israel.

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Trump đã ủng hộ Israel, rút khỏi cơ quan Liên Hợp Quốc vào năm 2018 trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump và trong tháng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai. Israel liên tục lập luận rằng họ đang hành động theo luật pháp quốc tế.

Nhưng những cáo buộc về tội diệt chủng đang ngày càng gia tăng trên toàn thế giới, kể cả từ Mỹ.

Tuần trước, Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Chris Van Hollen và Jeff Merkley cho biết chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang "thực hiện kế hoạch thanh lọc sắc tộc người Palestine khỏi Gaza" và Hoa Kỳ đang tiếp tay cho điều này.

Đầu tháng này, Hiệp hội học giả diệt chủng quốc tế - tổ chức học giả nghiên cứu diệt chủng lớn nhất thế giới – cho biết Israel đang tiến hành một cuộc diệt chủng ở Gaza.

Vào tháng 7, hai nhóm nhân quyền hàng đầu của Israel đã trở thành những tổ chức đầu tiên từ Israel tuyên bố rằng đất nước của họ đang "thực hiện tội diệt chủng đối với người Palestine ở Gaza".

Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã cáo buộc Israel về tội diệt chủng trong một vụ kiện chưa từng có tại Tòa án Công lý Quốc tế , nói rằng giới lãnh đạo nước này "có ý định tiêu diệt người Palestine ở Gaza".

×