Liên kết ngành sắn Việt Nam-Campuchia mở “cây cầu tỷ đô” từ ruộng đồng đến nhà máy ở Tây Ninh

Từ 8 phiên họp đến thỏa thuận 9 triệu tấn mỗi năm trong liên kết ngành sắn Việt Nam - Campuchia

Ngày 3/12 vừa qua, tại tỉnh Tây Ninh, Liên đoàn sắn Campuchia và Hiệp hội Sản xuất tinh bột sắn Tây Ninh tổ chức Hội nghị xúc tiến thương mại, chính thức mở ra giai đoạn hợp tác quy mô lớn trong liên kết ngành sắn Việt Nam Campuchia. Sự kiện đánh dấu bước chuyển từ giao thương nhỏ lẻ sang hợp tác bài bản, xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho ngành sắn xuyên biên giới.

Theo ông Oknha Chray Sun - Chủ tịch Liên đoàn sắn Campuchia, ngay sau các cuộc làm việc với phía Việt Nam, Liên đoàn đã báo cáo Thủ tướng, các bộ, ngành và cơ quan chuyên môn Campuchia về nhu cầu hợp tác của ngành sắn Việt Nam và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ.

“Chính phủ Campuchia đánh giá cao tiềm năng hợp tác nông nghiệp với Việt Nam, nhất là tại các tỉnh giáp biên giới, nơi có lợi thế lớn về vùng nguyên liệu và kết nối tiêu thụ”, ông nói.

Theo ông Chray Sun, Campuchia luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Campuchia mong muốn mở rộng diện tích trồng sắn, nâng cao năng suất, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến; đồng thời kỳ vọng Việt Nam tiếp tục hỗ trợ về giống, công nghệ và kinh nghiệm tổ chức thị trường để giúp nông dân Campuchia cải thiện thu nhập.

Theo ông Lê Hữu Hùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội sắn Việt Nam, để đi đến thỏa thuận lớn này, 2 bên đã phải trải qua 8 phiên họp kéo dài trong năm 2025.

Ngày 23/8/2025, Liên đoàn sắn Campuchia mời Hiệp hội sắn Việt Nam làm việc tại Văn phòng Thương mại Campuchia ở TP.HCM với sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Công thương, Quốc vụ khanh Bộ Thương mại và nhiều quan chức cấp cao.

Sau đó, 7 phiên họp tiếp theo giữa Liên đoàn sắn Campuchia và đại diện các nhà máy Tây Ninh đã dẫn đến kết quả mang tính đột phá.

Ngày 23/10, đại diện 50 nhà máy tinh bột sắn Tây Ninh sang Campuchia ký Biên bản ghi nhớ hợp tác sản lượng 9 triệu tấn/năm, trị giá gần 1 tỷ USD, đồng thời ký 4 hợp đồng nguyên tắc với tổng khối lượng 3,6 triệu tấn/năm.

Tại hội nghị ngày 3/12, hai bên tiếp tục ký chính thức Biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm thúc đẩy liên kết ngành sắn Việt Nam Campuchia theo hướng bền vững, tăng thương mại song phương và cải thiện sinh kế nông dân. Các nhà máy tinh bột sắn Tây Ninh cũng ký hợp đồng nguyên tắc thu mua củ sắn tươi trực tiếp từ Campuchia.

Theo thỏa thuận, phía Campuchia giữ vai trò cung cấp nguồn nguyên liệu đạt chất lượng, hạn chế sắn lẫn đất đá, không để sắn nguội; đồng thời tạo điều kiện giảm chi phí trung gian cho nông dân. Hai bên định hướng xây dựng chuẩn “Sắn xanh – Minh bạch – Bền vững” nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường như châu Âu, Nhật Bản.

Về phía Tây Ninh, Hiệp hội Sản xuất tinh bột sắn có trách nhiệm hỗ trợ kỹ thuật, giống, phân bón nhằm nâng cao năng suất; bảo đảm tiêu thụ toàn bộ sản lượng sắn đã ký kết hằng năm. Tây Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm chế biến và cửa ngõ kết nối thương mại giữa Việt Nam với Campuchia và các nước trong khu vực.

Doanh nghiệp lo thiếu nguyên liệu, liên kết ngành sắn Việt Nam - Campuchia trở thành “phao cứu sinh”

Thực tế cho thấy ngành sắn Việt Nam đang rơi vào tình trạng mất cân đối giữa công suất chế biến và nguồn nguyên liệu trong nước. Riêng tại Tây Ninh, tổng công suất thiết kế của 65 cơ sở chế biến đạt khoảng 4 triệu tấn củ/năm, trong khi sản lượng sắn nội tỉnh chỉ đạt khoảng 2,078 triệu tấn, mới đáp ứng 50–55% nhu cầu.

Thời điểm hiện nay, nguồn sắn trong tỉnh gần như cạn do đã hết mùa thu hoạch. Các nhà máy buộc phải nhập khẩu sắn từ Campuchia. Ông Nguyễn Văn Tài - Phó Giám đốc Phòng Thương mại Tập đoàn Hùng Duy cho biết, giá sắn tươi nhập khẩu về đến nhà máy dao động khoảng 3.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá tinh bột sắn xuất khẩu không tăng tương ứng, khiến chi phí logistics “ăn mòn” lợi nhuận doanh nghiệp.

Theo Hiệp hội sắn Việt Nam, cả nước hiện có hơn 150 nhà máy chế biến. Chỉ cần mỗi nhà máy vận hành trung bình 300-350 tấn/ngày, tổng nhu cầu nguyên liệu đã lên tới gần 20 triệu tấn/năm, trong khi sản lượng thực tế chỉ khoảng 10 triệu tấn.

Điều này buộc các doanh nghiệp phải phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu, trong đó Campuchia là thị trường chủ lực trong liên kết ngành sắn Việt Nam Campuchia.

Ông Lê Hữu Hùng cảnh báo, nếu nguồn nhập khẩu bị gián đoạn, các nhà máy sẽ đối mặt với nguy cơ thua lỗ do thiếu nguyên liệu. “Bài toán cốt lõi là phải nâng năng suất sắn lên 30–40 tấn/ha thay vì mức bình quân 20,3 tấn/ha như hiện nay. Tây Ninh đã có nơi đạt 50 tấn/ha, chứng minh điều này hoàn toàn khả thi”, ông Hùng nói.

Ông Nguyễn Đình Xuân - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết, Tây Ninh hiện là trung tâm tiếp nhận và tiêu thụ sắn cho cả các tỉnh lân cận và Campuchia.

Ngành nông nghiệp đang triển khai nhiều nhóm giải pháp như ổn định vùng nguyên liệu, phát triển giống kháng bệnh, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết. Đồng thời, tỉnh tiếp tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu sắn từ Campuchia để bảo đảm nguồn cung ổn định cho chế biến sâu.

Từ góc độ hợp tác song phương, ông Reach Ra - Quốc vụ khanh Bộ Thương mại Campuchia cho biết, sau hợp đồng đầu tiên ký ngày 23/10 với 366.000 tấn sắn tươi, hai bên tiếp tục ký hợp đồng quy mô 6,79 triệu tấn, nâng tổng khối lượng giao dịch lên khoảng 14 triệu tấn.

“Liên kết ngành sắn Việt Nam Campuchia đang mở ra cơ hội lớn để hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại 10 tỷ USD giữa hai nước trong thời gian tới”, ông Reach Ra nhấn mạnh.

Từ những củ sắn nhỏ bé, một “cây cầu tỷ đô” đã được dựng nên, không bằng bê tông hay thép, mà bằng liên kết kinh tế bền chặt giữa nông dân Campuchia và doanh nghiệp Tây Ninh. Cây cầu ấy nối ruộng đồng bên kia biên giới với các nhà máy chế biến bên này, nối việc làm, thu nhập và hy vọng của hàng vạn gia đình.
Việc Hiệp hội sắn Tây Ninh và Campuchia ký biên bản ghi nhớ nhập khẩu 9 triệu tấn sắn tươi mỗi năm, trị giá khoảng 1 tỷ USD, không chỉ là thương vụ kinh tế mà còn là cam kết vì sinh kế người dân. Mỗi ha sắn tạo ra việc làm ổn định, mỗi mùa vụ mang lại nguồn thu thiết thực, và mỗi chuyến xe qua cửa khẩu là mồ hôi, là niềm tin vào tương lai. Từ củ sắn giản dị, một cây cầu thịnh vượng đã hình thành – bằng ước mơ, ý chí và hành động cụ thể, ông Nguyễn Đình Xuân - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh chia sẻ

×