Lo ngại tiền lương thấp khiến công nhân, lao động khó sống và nuôi con

Công nhân, lao động trẻ, ngại sinh con, ngại kết hôn

Với thâm niên 8 năm làm công nhân ở Khu công nghiệp Thăng Long (Đông Anh, Hà Nội) chị Nguyễn Thị Huyền vẫn chưa có nhu cầu kết hôn. Hiện tại chị đang làm công nhân may cho một công ty của Đài Loan (Trung Quốc).

Chị Huyền chia sẻ: 3 năm nay tiền lương tối thiểu vùng liên tục tăng, nhưng mức tăng không bù đắp được tiền lương thực, thực phẩm nhu yếu phẩm, tiền thuê nhà... tăng. Chính bởi vậy dù tiền lương đã tăng từ 7-10 triệu đồng/tháng thì cuộc sống của chị Huyền vẫn khá chật vật.

"Tôi thuê nhà trọ cùng bạn, một tháng cũng hết 1 triệu tiền nhà trọ, 2 triệu tiền ăn, 1 triệu tiền sinh hoạt phí, chưa kể tiền gửi về phụ giúp bố mẹ nuôi em ở quê ăn học. Tính ra mỗi tháng chắt bóp lắm tiết kiệm được 2-3 triệu đồng. Với khoản thu nhập thế này tôi rất lo không đủ chi tiêu nếu sau này lập gia đình", chị Huyền chia sẻ.

Thực tế trên khiến người trẻ sợ kết hôn, còn người kết hôn rồi thì sợ sinh con. Theo chị Lê Thị Tâm (34 tuổi) công nhân Công ty Canon Việt Nam, hiện tại 2 vợ chồng chị đã có một bé học lớp 2. Nhiều lần gia đình khuyên chị sinh thêm vì con đã lớn, tuổi cũng nhiều nhưng anh chị vẫn chưa muốn sinh.

"Lý do là vì vợ chồng tôi thấy không đủ điều kiện kinh tế. Chúng tôi mới dùng hết khoản tiền tiết kiệm, tính vay mượn thêm một khoản để mua nhà ở xã hội. Giờ mà sinh thêm con thì không có người trông con cho đi làm, chi phí nuôi thêm một con nhỏ cũng rất tốn kém (khoảng 3-4 triệu đồng) vượt quá khả năng chi trả của vợ chồng tôi khi cả 2 vợ chồng đi làm mỗi tháng cũng chỉ được chừng 20 triệu đồng. Chắc chúng tôi chỉ sinh 1 con thôi", chị Tâm nói.

Lương thấp, lại có quá nhiều khoản phải trong cuộc sống, sinh hoạt khiến cho không chỉ chị Huyền, chị Tâm mà nhiều lao động khác e ngại, sợ phải sinh thêm con.

Cần có chính sách hỗ trợ, tăng lương thỏa đáng cho lao động

Mới đây, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, vấn đề tiền lương trở thành tâm điểm thảo luận. Đại biểu đề nghị lương tối thiểu phải đủ để người lao động nuôi được con, đồng thời yêu cầu cải cách cả tiền lương cho công chức viên chức theo vị trí việc làm.

GS. Nguyễn Thiện Nhân, Đại biểu Quốc hội đoàn TP.Hồ Chí Minh chia sẻ, hiện nay đời sống người lao động đang rất khó khăn, tiền lương thấp khiến nhiều gia đình phải chật vật, nhiều gia đình trẻ ngại sinh con. Ông Nhân nói: “Mỗi người đi làm phải có mức lương tối thiểu đủ nuôi chính mình và nuôi được một con. Hai người đi làm mới có thể nuôi được hai con”.

Theo ông Nhân, đây là điều kiện kinh tế cơ bản nếu muốn duy trì mức sinh thay thế. Nếu lương không đủ sống, mọi chính sách khuyến khích sinh con khác “chỉ mang tính động viên”.

Ông Nhân dẫn chứng, hiện lương tối thiểu vùng cao nhất ở TP.Hồ Chí Minh là 4,96 triệu đồng/tháng, chỉ đủ trang trải nhu cầu cá nhân cơ bản. Ông dẫn ví dụ, tại một doanh nghiệp Đài Loan ở TP.Hồ Chí Minh, mức lương tối thiểu khoảng 12 triệu đồng/tháng, và hơn 90% lao động sinh đủ hai con.

Từ đó, ông đề nghị, Nhà nước cần công bố hàng năm mức “lương tối thiểu đủ sống” cho người lao động và một người con; xây dựng lộ trình tăng lương tối thiểu vùng gắn với năng suất lao động và chi phí sinh hoạt thực tế. Song song với đó, phát triển các chính sách hỗ trợ khác như nhà ở xã hội, trường mầm non công nhân, bảo hiểm y tế và tín dụng gia đình trẻ.

Trước đó, Khảo sát của Tổng liên đoàn Lao động Việt nam cho thấy, thu nhập thấp và chi phí sinh hoạt cao là hai nguyên nhân chính khiến người trẻ ngại sinh con.

Kết quả khảo sát đã chỉ ra rằng, có khoảng 40% người lao động có thu nhập không đủ trang trải mức sống cơ bản. Trong khi đó, chi phí nuôi một trẻ em ở thành thị (ăn uống, nhà ở, học phí, y tế) dao động 9-11 triệu đồng/tháng.

Từ đó, mức lương “đủ nuôi con” khoảng 12 triệu đồng/tháng như đề xuất của GS. Nguyễn Thiện Nhân được đánh giá là có cơ sở thực tế, nhưng đòi hỏi nguồn lực lớn và lộ trình hợp lý để tránh gây áp lực cho doanh nghiệp.

Ông Lê Đình Quảng – Nguyên nguyên Phó Trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam cho rằng, tiền lương và thu nhập không chỉ nằm ở con số thu nhập hàng tháng, mà còn là thước đo của sự công bằng và phát triển bền vững. Khi mức lương đủ sống và đủ để nuôi con được bảo đảm, người lao động mới có thể an tâm cống hiến, doanh nghiệp mới giữ được nhân lực, và xã hội mới duy trì được sức sinh sản cũng như sức lao động cho tương lai.

×