Nếu không thể học Trung Quốc, bóng bàn Việt Nam có thể học từ Singapore?

Bóng bàn Việt Nam có nên học hỏi từ mô hình Singapore?

SEA Games 33 chưa kết thúc, nhưng ở môn bóng bàn, Singapore đang thể hiện sức mạnh vượt trội của mình ở nhiều nội dung, như HCV đồng đội nam, HCV đôi nam nữ … Vậy điều gì làm cho quốc gia có dân số chỉ khoảng 6 triệu người này dẫn đầu bóng bàn ở Đông Nam Á? Hay hỏi cách khác, nếu Việt Nam không thể học tập được mô hình phát triển bóng bàn từ Trung Quốc, liệu chúng ta có thể học điều ấy từ Singapore?

Từ cuối thập niên 1990, Singapore chủ động tuyển chọn VĐV gốc Trung Quốc, sau đó nhập quốc tịch, để xây dựng đội tuyển quốc gia, với những cái tên như Feng Tianwei, Wang Yuegu, Li Jiawei, Yu Mengyu từng nằm trong nhóm VĐV hàng đầu thế giới. Điều quan trọng là Singapore không nhập ồ ạt, mà chọn VĐV đúng vị trí chiến lược như đơn nữ, đồng đội nữ, để tối đa hóa thành tích. Đến nay, quốc gia này đã có thế hệ vận động viên được đào tạo trong nước, mà Quek Yong Izaac, người vừa có 2 trận thắng quyết định trước các tay vợt Hoàng "Max" và Tú "Mẩu" trong trận tranh HCV SEA Games 33 vừa rồi, đại diện cho quá trình này "nội sinh" của bóng bàn Singapore, với trọng tâm chuyển từ nhập khẩu nhân tài sang phát triển VĐV bản địa.

Về đầu tư, Singapore không dàn trải ngân sách cho phong trào mà đầu tư trọng điểm, họ xây dựng các Trung tâm huấn luyện hiện đại, với các HLV trình độ cao mà đa phần đến từ Trung Quốc, cùng với đó là các chế độ dinh dưỡng, y sinh thể thao, phân tích dữ liệu thi đấu … Mô hình này rất giống cách Singapore đầu tư cho kinh tế: ít nhưng tinh, nhỏ nhưng hiệu quả.

Các VĐV Singapore thường xuyên được Tham dự World Tour, Asian Championships, Olympic và thường được tập huấn và thi đấu dài hạn tại Trung Quốc, Nhật Bản, châu Âu… Liên đoàn bóng bàn Singapore có Chương trình hỗ trợ việc tập huấn & thi đấu nước ngoài (Overseas Trainings & Competitions Subsidy) dành cho VĐV trẻ: Hỗ trợ tối đa 7.000 SGD/năm để tham gia tập huấn hoặc thi đấu nước ngoài (không tính những chuyến đã nhận được sự tài trợ khác). Người nhận chỉ cần đóng khoảng SGD 200/phần ban đầu, phần còn lại được trừ từ quỹ hỗ trợ.

Theo STTA Sponsor Opportunities – STTA official page, Singapore có quỹ One Team Singapore Fund, nơi Chính phủ tài trợ tiền, kết hợp với tài trợ cá nhân, các tập đoàn nhằm hỗ trợ các VĐV quốc gia tham dự các cuộc thi quốc tế. Đây là quỹ mà tiền do Chính phủ cùng với tư nhân, mà đại diện là các doanh nghiệp đóng góp, nhằm khuyến khích các doanh nghiệp và công chúng hỗ trợ VĐV quốc gia.

Việc tài trợ cho VĐV Singapore tham dự các giải quốc tế là mô hình hỗ trợ chung gồm Quỹ nhà nước (qua OTSF, Sport Singapore), Đóng góp tư nhân, hỗ trợ qua liên đoàn thể thao. Điểm độc đáo là VĐV Singapore giành huy chương ở các kỳ thi lớn (SEA Games, Commonwealth, Asian Games, Olympic) sẽ nhận phần thưởng bằng tiền mặt cao, được trả trực tiếp cho VĐV, nhưng VĐV buộc nộp lại một phần cho liên đoàn để hỗ trợ phát triển VĐV trong tương lai. Ví dụ như Joseph Schooling, VĐV bơi lội Singapore, nhận 1 triệu SGD cho huy chương vàng Olympic 2016, và buộc phải trả lại cho Liên đoàn 20% trong đó để đầu tư phát triển VĐV tương lai.

Singapore không có phong trào bóng bàn quần chúng lớn như Trung Quốc hay Việt Nam. Singapore phát triển bóng bàn chủ yếu thông qua hệ thống đào tạo và chính sách tập trung lực lượng ở cấp đỉnh cao, hơn là mô hình phong trào quần chúng rộng khắp. Theo dữ liệu khảo sát thể thao của Sport Singapore, bóng bàn không xuất hiện trong các môn thể thao phổ biến nhất tại quốc gia này, trong khi ở Trung Quốc bóng bàn được xem là một phần thiết yếu của văn hóa thể thao và có tỉ lệ tham gia quần chúng rất cao. Theo Singapore Table Tennis Association, việc lựa chọn VĐV dự các giải quốc tế như World Championships hay Olympics được thực hiện bởi Ban tuyển chọn dựa trên nhiều tiêu chí (xếp hạng thế giới, thành tích quốc tế, yêu cầu tập luyện), chứ không chỉ dựa vào kết quả ở giải vô địch quốc gia hay các giải trẻ nội bộ.

Tóm lại, trong khi chúng ta không thể sao chép mô hình phát triển bóng bàn của Trung Quốc do khác biệt quá xa về quy mô và ngân sách, nói một cách hình ảnh, hiện tại, bóng bàn Việt Nam đang xây kim tự tháp, Singapore thì đã “mua đỉnh kim tự tháp”, còn Trung Quốc thì có cả dãy núi, thì chúng ta có thể học Singapore ở việc đầu tư trọng điểm để có đỉnh kim tự tháp, trong đó việc bằng nhiều cách để hỗ trợ VĐV được thường xuyên tập huấn, thi đấu quốc tế trên nền tảng phong trào bóng bàn của Việt Nam đã phát triển khá rộng, thứ mà Singapore không có. Tất nhiên, cùng với đó là các chính sách cụ thể để khuyến khích mối liên kết giữa các doanh nghiệp và các CLB bóng bàn, mối liên kết tạo ra nguồn tài chính quan trọng nhất cho bóng bàn về dài hạn.

×