Nhà sáng chế bẫy muỗi “tuyên chiến” với sốt xuất huyết từng lên báo Dân Việt, nay "hái trái ngọt"

Ngày 3/12, tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (phường Xuân Hòa, TP.HCM), sản phẩm Bẫy muỗi Mosla chính thức ra mắt cùng dự án “Có Mosla – Không lo sốt xuất huyết”, hướng đến đồng hành cộng đồng trong công tác phòng, chống dịch do muỗi truyền bệnh.

Chế bẫy muỗi theo nguyên lý van một chiều

Bẫy muỗi Mosla là sản phẩm do ông Nguyễn Văn Khỏe (Đồng Nai) nghiên cứu, chế tạo. Sáng kiến của ông đoạt giải ba Cuộc thi "Khởi nghiệp sáng tạo" tỉnh Đồng Nai năm 2024. Ông còn nhận được bằng độc quyền sáng chế từ Cục Sở hữu trí tuệ của Bộ Khoa học và Công nghệ sau hơn 5 năm chờ đợi.

Ông Khỏe từng xuất hiện trên báo Dân Việt, chia sẻ về câu chuyện dành nhiều năm nghiên cứu bẫy muỗi. Điểm đặc biệt của sản phẩm này là không dùng hóa chất, không dùng năng lượng. Bẫy muỗi gồm một hộp nhựa hình trụ, chứa nước và một nắp đậy được thiết kế có nhiều vách ngăn theo kiểu “van một chiều”.

“Mình tạo ra môi trường nước cho muỗi đẻ trứng, muỗi mẹ mình sẽ không bắt, nhưng trứng của nó mình giữ lại. Sau đó, trứng nở thành lăng quăng và đến khi thành muỗi thì không thoát ra được”, ông Khỏe nói về nguyên lý của bẫy.

Chia sẻ tại buổi lễ, bác sĩ Trương Hữu Khanh – chuyên gia bệnh truyền nhiễm, nguyên Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) cho rằng, mọi biện pháp giúp tiêu diệt muỗi, hoặc kiểm soát lăng quăng đều góp phần quan trọng trong phòng chống sốt xuất huyết.

“Muỗi và lăng quăng là nguồn lây truyền chính, nên bất kỳ sáng kiến nào giúp giảm quần thể muỗi đều có ý nghĩa”, ông nói.

Theo bác sĩ Khanh, điểm quan trọng là giải pháp phải an toàn cho môi trường và con người. Với loại bẫy muỗi hoạt động theo nguyên tắc dụ muỗi bay vào đẻ trứng, nhưng không cho lăng quăng thoát ra ngoài, nếu vận hành đúng, sẽ giúp giảm đáng kể lượng muỗi trưởng thành phát tán ra môi trường.

Ông cũng cho rằng so với các biện pháp như dùng đèn bắt côn trùng – vốn có thể tiêu diệt cả những loài côn trùng có ích, kể cả các loài thụ phấn, thì loại bẫy chỉ nhắm vào muỗi và lăng lăng quăng là lựa chọn có lợi hơn.

Cùng cộng đồng chống sốt xuất huyết

Cách đây 5 năm, khi nghiên cứu ông Khỏe nghĩ phải bán ra thị trường với giá 400 đến 500 nghìn đồng/sản phẩm. Tuy nhiên ông đã cố gắng điều chỉnh thiết kế, tối ưu chi phí, do đó giá bán chính thức chỉ hơn 100 nghìn đồng/sản phẩm. Tại lễ ra mắt, ông đã tặng Đoàn phường Xuân Hòa (TP.HCM) 1.000 cái bẫy muỗi.

“Kinh doanh tất nhiên phải có lợi nhuận, nhưng sản phẩm này tôi không đặt lợi nhuận lên đầu. Mục tiêu hàng đầu của sản phẩm này là không còn sốt xuất huyết trong cộng đồng”, ông Khỏe thổ lộ.

TS. Bùi Văn Quyền – Phó Chủ tịch Hội Sáng chế Việt Nam đánh giá cao ý nghĩa nhân văn của dự án bẫy muỗi phòng chống sốt xuất huyết. Theo ông, đây không chỉ là một sáng chế kỹ thuật mà còn là đóng góp thiết thực cho sức khỏe cộng đồng.

Ông Quyền mong muốn nhóm tác giả tiếp tục hoàn thiện và nâng cấp sản phẩm trong thời gian tới: “Giống như mọi sáng chế, sản phẩm sẽ ngày càng tốt hơn nếu được đầu tư cải tiến liên tục, qua đó nâng cao hiệu quả trong công tác diệt muỗi và phòng chống dịch”.

Đánh giá về ý nghĩa của những sáng kiến cộng đồng như bẫy muỗi, bác sĩ Trương Hữu Khanh nhấn mạnh rằng, công tác phòng chống dịch không thể chỉ dựa vào ngành y tế.

“Ngành y chỉ có thể làm tốt vai trò giáo dục sức khỏe. Để giảm vector truyền bệnh, rất cần sự chung tay của các lĩnh vực khác. Những sáng kiến hỗ trợ giảm dịch bệnh như thế này đều rất đáng trân trọng”, ông Khanh nói.

Dịch sốt xuất huyết tại TP.HCM

ThS. BS. Đinh Thị Hải Yến - Trưởng khoa Truyền thông - Giáo dục sức khỏe, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết, Thành phố đã dự báo từ cuối năm trước rằng, năm nay sẽ là năm có số ca sốt xuất huyết tăng mạnh. Thực tế hiện nay cho thấy dự báo này hoàn toàn đúng.
“Ngay từ đầu mùa mưa – thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao, TP.HCM đã chứng kiến sự gia tăng rõ rệt của sốt xuất huyết. Năm nay thời tiết thất thường, mưa nhiều và kéo dài, làm điều kiện sinh sản của muỗi truyền bệnh thuận lợi hơn”, bác sĩ Yến phân tích.
Theo bà, trước khi bước vào mùa dịch, Thành phố đã chủ động xây dựng kịch bản và phương án ứng phó để kiểm soát nguy cơ bùng phát dịch. “Nhờ triển khai sớm các biện pháp phòng chống, trong những tuần gần đây số ca sốt xuất huyết đang có xu hướng giảm. Mức giảm chưa lớn nhưng tình hình dịch đã phần nào được kiểm soát, không để bùng phát mạnh như lo ngại ban đầu”, bác sĩ Yến cho biết.

×