Nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ, nhìn lại các mặt hàng nông sản Việt ở nước tỷ dân

Thương mại nông sản - trụ cột hợp tác trong quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

Ông Nguyễn Thanh Hải - Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ cho biết, Ấn Độ và Việt Nam là những quốc gia dẫn đầu về nông nghiệp và thực phẩm.

Với dân số hơn 1,4 tỷ người, Ấn Độ là thị trường lớn, đầy tiềm năng tiêu thụ đa dạng các sản phẩm nông sản, thực phẩm chế biến của Việt Nam như trái cây, cà phê, chè, hạt tiêu, hạt điều, quế, hồi, thảo quả, cao su, bánh kẹo, cá tra, cá basa, các sản phẩm từ ngũ cốc…

Bên cạnh đó, một số mặt hàng nông sản và thực phẩm chế biến của Ấn Độ có khả năng phát triển tại tại thị trường Việt Nam như thủy sản, gạo tấm, ớt và một số loại gia vị, rau quả. Hai quốc gia đều có những nét tương đồng trong sản xuất nông sản.

Quý I/2026, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng gia tăng và nhu cầu đa dạng hóa thị trường ngày càng rõ nét, quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, trong đó có lĩnh vực nông sản.

Doanh nghiệp Việt Nam đã tham gia khoảng 10 hội chợ, triển lãm lớn tại nhiều bang của Ấn Độ chỉ 3 tháng đầu năm nay, trong các lĩnh vực thực phẩm, công nghiệp chế biến, nhựa, dệt may, điện tử, công nghệ thông tin, du lịch và dịch vụ.

Nổi bật trong chuỗi hoạt động này là Hội chợ quốc tế thực phẩm và đồ uống Indusfood 2026 diễn ra đầu tháng 1/2026, trưng bày nhiều sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như nông sản chế biến, hạt điều, cà phê, gia vị, thực phẩm đóng gói và hàng tiêu dùng. Các lĩnh vực khác như nội thất đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ, lụa tơ tằm cũng đã tìm kiếm được đối tác tiềm năng.

Đây đều là những bước đi cụ thể nhằm tận dụng thế mạnh bổ sung giữa hai nền kinh tế: Việt Nam có năng lực sản xuất và xuất khẩu mạnh, trong khi Ấn Độ có thị trường lớn và nguồn nguyên liệu đa dạng.

Thực tế, 25 năm qua, thương mại Việt Nam - Ấn Độ liên tục phát triển. Ấn Độ trở thành một trong tám đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam. Nhiều mặt hàng nông, thủy sản Việt Nam tăng trưởng 2 con số khi xuất khẩu sang Ấn Độ để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu ngày càng cao của thị trường này.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, giai đoạn từ 2016 -2025, kim ngạch thương mại Việt - Ấn đã tăng gấp 3 lần từ 5,4 tỷ USD lên 16,4 tỷ USD.

Tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Ấn Độ đã đạt mức kỷ lục 16,46 tỷ USD trong năm 2025, tăng 10,5% so với năm 2024. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ đạt 10,3 tỷ USD (tăng 14,2%), trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 6,1 tỷ USD (tăng 4,9%). Việt Nam tiếp tục duy trì thặng dư thương mại (xuất siêu) lên đến 4,23 tỷ USD, tăng 31% so với năm 2024.

Giá trị và mức độ tăng trưởng các mặt hàng xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Ấn Độ.

Trong các mặt hàng xuất khẩu sang Ấn Độ có mức tăng trưởng cao, có nhiều mặt hàng, nhóm hàng nông nghiệp như thức ăn gia súc và nguyên liệu (tăng 97%), hạt tiêu (tăng 54% lên 74,2 triệu USD), chè (tăng 27,5% lên 4,7 triệu USD), hàng thủy sản (tăng 26% lên 19,6 triệu USD), bánh kẹo và sản phẩm từ ngũ cốc (tăng 16,5% lên 2,8 triệu USD). Năm 2025, xuất khẩu thanh long đạt 526 triệu USD, tăng 6,14% so với năm 2024 và đứng 3 trong những mặt hàng rau quả có giá trị xuất khẩu lớn nhất.

Còn rất nhiều dư địa cho nông sản Việt Nam khai thác

Ông Bùi Trung Thướng, Tham tán thương mại Việt Nam tại Ấn Độ, nhận định, Ấn Độ với dân số trên 1,4 tỷ người và tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh là thị trường tiềm năng cho các sản phẩm nông sản, thực phẩm và đồ uống của Việt Nam.

Dự kiến trong năm 2026, quy mô thị trường thực phẩm Ấn Độ sẽ đạt hơn 600 tỷ USD. Quy mô thị trường lớn như vậy kéo theo nhu cầu nhập khẩu lớn các nông sản, thực phẩm như gia vị, cà phê, hạt điều, thủy sản đông lạnh, trái cây đóng hộp, thực phẩm organic, nguyên liệu chế biến…

Hiện nay, các sản phẩm cà phê chế biến, cà phê đặc sản; hồ tiêu và gia vị đã có mặt tại thị trường này. Người dân Ấn Độ rất ưa chuộng cà phê hoà tan của Việt Nam. Bên cạnh L’amant thì những thương hiệu Trung Nguyên, G7 cũng đã phát triển rất tốt tại Ấn Độ. Chính phủ hai nước vẫn đang đàm phán để có thể giảm thuế nhập khẩu, khi đó lượng cà phê việt Nam sẽ hiện diện mạnh mẽ tại Ấn Độ.

Đại sứ Ấn Độ Tshering W. Sherpa trong một cuộc gặp mới đây với Bộ NN&MT đã nhấn mạnh nông nghiệp là lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với cả Việt Nam và Ấn Độ, đặc biệt ở các mảng như thủy sản, xuất khẩu thực phẩm và kiểm soát chất lượng.

Hai bên hiện đang quan tâm đến việc mở cửa thị trường đối với một số mặt hàng nông sản. Cụ thể, phía Ấn Độ mong muốn Việt Nam tạo điều kiện để nho Ấn Độ tiếp cận thị trường, đồng thời thúc đẩy nhập khẩu sầu riêng của Việt Nam, loại trái cây được người tiêu dùng ưa chuộng.

Việt Nam muốn thúc đẩy hơn nữa các mặt hàng chủ lực của mình như bưởi, chè và quế sang Ấn Độ - những sản phẩm không chỉ có chất lượng cao mà còn gắn với truyền thống, văn hóa ẩm thực của người dân hai nước.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, Ấn Độ cũng đã nhận được sự hỗ trợ từ Việt Nam trong việc tháo gỡ rào cản đối với sản phẩm thịt.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam - Vinafruit, khẳng định sản xuất rau quả Việt Nam đang ngày càng phát triển, các sản phẩm theo xu hướng đáp ứng các tiêu chuẩn tiêu trồng như VietGAP, GlobalGAP.

Các loại quả mà Việt Nam có ưu thế trong sản xuất là thanh long, nhãn, xoài, bưởi, chôm chôm, măng cụt, sầu riêng, vú sữa, vải thiều,... Các loại quả này đã được Việt Nam xuất khẩu dưới dạng quả tươi, đông lạnh hoặc sản phẩm chế biến.

Vinafruit đề nghị hai quốc gia mở cửa thị trường rau quả và ký kết các hiệp định thương mại song phương để tạo điều kiện cho hoạt động xuất nhập khẩu nông sản giữa hai nước.

Bởi hiện tại mới chỉ có thanh long Việt Nam xuất được sang Ấn Độ với thuế suất 0%; các loại trái cây khác đang chịu mức thuế lên tới 70% vì chưa được thị trường Ấn Độ mở cửa. Việt Nam nhập siêu hoa quả từ Ấn Độ với các các mặt hàng chính như hạt mắc ca, quả chà là, táo, lê,...

Các sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm chế biến đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Ấn Độ. Không chỉ đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, Ấn Độ hiện nay đang mở rộng sản xuất các sản phẩm nông sản và thực phẩm chế biến để định hướng xuất khẩu. Đặc biệt Ấn Độ định hướng phát triển các sản phẩm nông sản hữu cơ, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất quốc tế và an toàn cho người tiêu dùng.

Ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Ấn Độ khẳng định, Ấn Độ và Việt Nam đều là các nước sản xuất và xuất khẩu hàng đầu đối với mặt hàng nông sản và thực phẩm chế biến, đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và đáp ứng cho nhu cầu của thế giới.

Hai nước đều có những thế mạnh riêng trong sản xuất hàng nông sản có thể bổ sung và đáp ứng ứng nhu cầu thị trường của nhau. Đồng thời, hai nước có thể hợp tác để tăng giá trị gia tăng và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng nông sản và thực phẩm chế biến toàn cầu.

Do đó, doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt quan tâm và chủ động tham dự các hội chợ tại Ấn Độ. Hiện, các hội chợ tại Ấn Độ đều được tổ chức quy mô lớn, uy tín và hiện đại, thu hút doanh nghiệp trên toàn thế giới tham gia. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã ký được các hợp đồng lớn, lâu dài sau khi tham gia các sự kiện này.

Dù được đánh giá là thị trường tiềm năng, song ông Bùi Trung Thướng cho rằng, xuất khẩu sang thị trường Ấn Độ không hề dễ dàng vì trong bối cảnh xuất khẩu của Ấn Độ gặp khó khăn, thị trường này cũng sẽ tìm cách để bảo hộ thị trường nội địa.

Do đó, để thâm nhập sâu hơn thị trường này, công tác xúc tiến thương mại của ta sẽ phải cải tiến, kết hợp đa dạng các hình thức. Thương vụ khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ cần tạo hệ sinh thái tại thị trường Ấn Độ.

Giới chuyên gia nhận định, mục tiêu kim ngạch thương mại 20 tỷ USD giữa Việt Nam và Ấn Độ không còn là cột mốc xa nếu hai bên tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng hiện nay và thúc đẩy mạnh hơn kết nối doanh nghiệp, logistics, thanh toán, xúc tiến đầu tư và hợp tác công nghệ.

Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5/2026. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 và đặc biệt sau 10 năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (2016-2026), Việt Nam và Ấn Độ không ngừng củng cố tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực và đạt nhiều kết quả tích cực. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tạo xung lực góp phần định hình khuôn khổ hợp tác song phương trong giai đoạn phát triển mới.

×