Ông Trump cảnh báo sắc lạnh đảng Cộng hòa: Nếu mất Hạ viện, "tôi sẽ bị luận tội"

“Các anh phải thắng bầu cử giữa kỳ, bởi nếu chúng ta không thắng thì họ sẽ làm gì? Họ sẽ tìm ra một lý do nào đó để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội”, ông Trump nói trước vài chục nghị sĩ Cộng hòa tham dự cuộc họp hoạch định chính sách của Hạ viện tại Trung tâm Kennedy ở Washington, D.C.

Tổng thống Trump nhiều lần bày tỏ lo ngại về tương lai mong manh của đa số Cộng hòa tại Hạ viện trước thềm bầu cử giữa kỳ mùa thu năm nay. Theo thông lệ chính trị Mỹ, đảng của tổng thống thường chịu tổn thất ghế trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Điều này càng đáng lo khi năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump gắn với nhiều chính sách và phát ngôn gây chia rẽ.

Mùa hè vừa qua, bang Texas do đảng Cộng hòa kiểm soát – dưới sức ép từ ông Trump – đã vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử Quốc hội nhằm gia tăng số ghế cho đảng Cộng hòa trong tháng 11. Động thái này đã châm ngòi cho làn sóng “vẽ lại địa hạt bầu cử” (gerrymandering) từ cả hai đảng tại các bang mà họ đang nắm đa số.

Đảng Dân chủ cùng các tổ chức bảo vệ quyền dân sự và quyền bầu cử cáo buộc ông Trump tìm cách làm suy yếu tiến trình bầu cử để duy trì quyền kiểm soát Hạ viện, nơi đảng Cộng hòa hiện chỉ nắm đa số sít sao với tỷ lệ 218–213.

Trong bài phát biểu kéo dài 90 phút, ông Trump vừa cố gắng thể hiện sự tự tin trước cuộc bầu cử, vừa tỏ ra khó hiểu trước khả năng cử tri có thể trao lại quyền kiểm soát Hạ viện cho đảng Dân chủ. Ông ca ngợi Hạ viện do Cộng hòa lãnh đạo là một trong những cơ quan lập pháp “thành công nhất lịch sử”, đồng thời công kích đối thủ chính trị.

“Tôi ước gì các anh giải thích cho tôi hiểu đầu óc công chúng đang nghĩ gì, bởi chúng ta có chính sách đúng đắn, còn họ thì không. Chính sách của họ tệ hại. Nhưng họ đoàn kết với nhau”, ông Trump nói, ám chỉ đảng Dân chủ.

Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng hai lần bị Hạ viện luận tội. Lần thứ nhất năm 2019, liên quan đến cáo buộc gây sức ép với Ukraine bằng cách đe dọa giữ lại viện trợ quân sự đã được Quốc hội phê chuẩn nếu Tổng thống Volodymyr Zelensky điều tra con trai đối thủ chính trị Joe Biden. Lần thứ hai diễn ra sau vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6/1/2021. Ông đều được Thượng viện tuyên trắng án trong cả hai vụ.

Từ đầu nhiệm kỳ thứ hai, các nghị sĩ Dân chủ và những người chỉ trích ông Trump đã nhiều lần đề cập khả năng luận tội mới, xoay quanh hàng loạt hành động của tổng thống mà họ cho là vi hiến. Một số động thái còn bị các chuyên gia pháp lý và tổ chức vận động đánh giá là vi phạm luật pháp quốc tế, thậm chí có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

Ông Trump hứng chịu chỉ trích mạnh mẽ nhất vì chính sách nhập cư, bao gồm việc đưa người di cư tới một nhà tù ở El Salvador, cũng như các chiến dịch quân sự chống ma túy khiến hơn 100 người thiệt mạng trên vùng biển quốc tế. Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Türk khẳng định “không có bất kỳ cơ sở nào trong luật pháp quốc tế” để biện minh cho các cuộc tấn công quân sự này.

Hôm thứ Bảy, quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trong một chiến dịch mà chính quyền Trump gọi là hành động thực thi pháp luật. Tuy nhiên, chiến dịch này đã làm dấy lên nhiều câu hỏi trong nước và quốc tế về tính hợp pháp. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres hôm thứ Hai nói trước Hội đồng Bảo an rằng ông “vô cùng quan ngại vì các quy tắc của luật pháp quốc tế dường như đã không được tôn trọng” trong hành động quân sự ngày 3/1.

Sau đó, ông Trump còn đe dọa sẽ áp dụng biện pháp tương tự đối với lãnh đạo Colombia và Cuba. Tổng thống Chile Gabriel Boric Font tuyên bố: “Những nhà lãnh đạo tỏ ra phục tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump để mong được ông ta ưu ái chỉ đang tự làm nhục chính mình. Ông Trump và chính quyền của ông ta không chỉ liên tục vi phạm luật pháp quốc tế mà còn chà đạp lên phẩm giá con người".

Việc bắt giữ ông Maduro đã làm gia tăng lo ngại trong đảng Dân chủ và thúc đẩy những lời kêu gọi luận tội mới. Hạ nghị sĩ Maxine Waters, bang California, thành viên cấp cao của Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện, cho biết bà đang xem xét lại quan điểm phản đối luận tội trước đây.

“Ngay cả khi đảng Cộng hòa từ chối hành động, đảng Dân chủ không thể im lặng hay thụ động trước những hành động cực đoan như vậy của chính quyền này”, bà Waters nhấn mạnh.

“Những gì chúng ta đang chứng kiến là sự leo thang chưa từng có của một cuộc xâm nhập phi pháp, việc bắt giữ các lãnh đạo nước ngoài và một tổng thống đương nhiệm vượt xa những gì Hiến pháp cho phép. Chúng ta không thể bình thường hóa hay bao che cho điều đó", bà nói thêm.

×