Sau Đồng Nai, những tỉnh nào đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030?

Hôm 24/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương với 478/487 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 30/4/2026. Như vậy, cả nước có 7 thành phố trực thuộc Trung ương gồm: Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ và Đồng Nai.

Theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, có hiệu lực từ đầu năm 2026, điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đã được nâng lên đáng kể so với trước đây. Trong đó, quy mô dân số tối thiểu phải đạt 2,5 triệu người, thay vì 1 triệu người như quy định cũ; diện tích tự nhiên tối thiểu là 2.500 km2, thay vì 1.500 km2.

Một điểm mới đáng chú ý là tiêu chí tỷ lệ đô thị hóa từ 45% trở lên. Bên cạnh đó, địa phương phải có ít nhất 30% đơn vị hành chính cấp xã là phường, đã được công nhận là đô thị loại I và giữ vai trò trung tâm tổng hợp cấp quốc gia hoặc cấp vùng.

Ngoài các tiêu chí về dân số, diện tích và đô thị hóa, nghị quyết cũng bổ sung nhóm tiêu chí bắt buộc về cơ cấu, trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Theo đó, thành phố trực thuộc Trung ương phải không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách Trung ương; tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ đạt từ 80%; thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng cao hơn mức bình quân cả nước; tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mức bình quân cả nước.

Trong bối cảnh đó, một số tỉnh đang được định hướng, quy hoạch hoặc đã có chủ trương phát triển thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Quảng Ninh: Đô thị xanh, hiện đại, gắn với biển đảo và di sản

Quảng Ninh là một trong những địa phương có bước đi rõ nét nhất trong lộ trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 20-KL/TW sau khi xem xét Tờ trình số 14-TTr/TU ngày 30/1/2026 của Tỉnh ủy Quảng Ninh về việc xin chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh.

Theo kết luận này, Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Định hướng phát triển của Quảng Ninh là xây dựng đô thị xanh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc; đồng thời tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng tích hợp đô thị, biển đảo và di sản thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh.

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển của Quảng Ninh là chuyển từ mô hình tổ chức không gian phân tán sang mô hình tích hợp; từ cách tiếp cận theo địa giới hành chính sang hệ sinh thái đô thị đa trung tâm, mở và có tính liên kết cao. Địa phương này cũng đặt mục tiêu mở rộng không gian tăng trưởng, tạo đột phá dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Quảng Ninh được định hướng phát triển đồng bộ các trụ cột kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế biên giới, kinh tế biển và công nghiệp văn hóa. Song song với đó là nhiệm vụ phát triển hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt cao tốc, sân bay, cảng biển, hạ tầng đô thị thông minh, kết nối hiệu quả với các trung tâm đô thị lớn.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu Quảng Ninh bảo đảm phát triển hài hòa giữa các phường, xã, đặc khu; bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa; tăng cường cải cách thể chế, đổi mới quản trị, xây dựng chính quyền kiến tạo, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Theo Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện nay, tỉnh Quảng Ninh cơ bản đáp ứng các điều kiện, đạt 7/7 tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Nền tảng kinh tế của Quảng Ninh cũng là yếu tố quan trọng. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh ước đạt 11,89%, cao nhất cả nước; quy mô nền kinh tế đạt hơn 368.445 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách nhà nước lần đầu đạt 84.500 tỷ đồng, đứng thứ 6 cả nước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, thu nội địa đạt 68.150 tỷ đồng.

Với kết quả này, Quảng Ninh đứng thứ 6 cả nước về mức đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, chiếm 3,86%.

Du lịch tiếp tục là ngành kinh tế thế mạnh của địa phương. Năm 2025, Quảng Ninh đón 21,28 triệu lượt khách, tăng 12% so với cùng kỳ; trong đó khách nội địa đạt 16,78 triệu lượt, khách quốc tế đạt 4,5 triệu lượt. Tổng doanh thu du lịch đạt 57.000 tỷ đồng.

Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 12,5%; GRDP bình quân đầu người đạt từ 11.800 USD trở lên; tổng thu ngân sách nhà nước đạt 100.000 tỷ đồng.

Bắc Ninh: Trung tâm công nghiệp, xuất nhập khẩu lớn của miền Bắc

Bắc Ninh cũng là địa phương được xác định rõ mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Theo quyết định điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2045, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển địa phương này trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030. Đây không chỉ là sự thay đổi về mô hình hành chính, mà còn là quá trình nâng tầm toàn diện về mô hình tăng trưởng, năng lực quản trị đô thị và chất lượng sống của người dân.

Trong định hướng phát triển dài hạn, Bắc Ninh sẽ hình thành mô hình chùm đô thị đa trung tâm, kết nối chặt chẽ với vùng Thủ đô Hà Nội. Mô hình này phù hợp với đặc điểm phát triển của Bắc Ninh - một địa phương có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh, đồng thời nằm trong không gian kinh tế năng động bậc nhất miền Bắc.

Bắc Ninh hiện có diện tích tự nhiên 4.718,6 km2, dân số trên 3,6 triệu người, thuộc nhóm địa phương có quy mô lớn ở miền Bắc.

Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn theo giá hiện hành ước đạt hơn 522.000 tỷ đồng, tăng 10,27%, đưa Bắc Ninh vào nhóm địa phương đạt tăng trưởng hai con số. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó công nghiệp giữ vai trò động lực chủ đạo.

Một trong những điểm nổi bật của Bắc Ninh là năng lực xuất nhập khẩu. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh đạt 182 tỷ USD, chiếm gần 20% kim ngạch cả nước, đưa Bắc Ninh trở thành một trong hai trung tâm xuất nhập khẩu lớn nhất Việt Nam.

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và thu ngân sách nhà nước của tỉnh tiếp tục duy trì trong nhóm dẫn đầu cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để Bắc Ninh có thêm nguồn lực đầu tư cho hạ tầng, đô thị, dịch vụ công và các lĩnh vực phát triển bền vững.

Không chỉ phát triển công nghiệp, Bắc Ninh đang hướng tới bức tranh kinh tế - xã hội toàn diện hơn. Thương mại, dịch vụ phát triển sôi động gắn với quá trình đô thị hóa và mở rộng không gian kinh tế. Hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị và hạ tầng số tiếp tục được đầu tư đồng bộ, tạo dư địa mới cho tăng trưởng.

Nông nghiệp của Bắc Ninh cũng chuyển dịch theo hướng sinh thái, công nghệ cao, đa giá trị. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội được quan tâm, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh xác định trọng tâm là chuyển mạnh từ tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng theo chất lượng, hiệu quả và chiều sâu. Đây được xem là điều kiện then chốt để địa phương đáp ứng yêu cầu của một thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.

Ninh Bình: Cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng

Ninh Bình là địa phương có nhiều dư địa phát triển sau quá trình mở rộng không gian và nâng tầm quy hoạch.

Hiện tỉnh Ninh Bình có diện tích 3.942 km2, dân số hơn 4,4 triệu người. Sau hợp nhất, Ninh Bình trở thành đơn vị hành chính có quy mô dân số lớn, xếp thứ 6 toàn quốc; quy mô kinh tế đứng thứ 10 cả nước. Việc mở rộng không gian hành chính cũng tạo thêm nhiều động lực tăng trưởng chiến lược cho địa phương.

Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của Ninh Bình đạt 10,65%, thuộc nhóm 3 địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước, cùng TP.Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh. Thu ngân sách nhà nước đạt 78.369 tỷ đồng, đứng thứ 7 toàn quốc. Ninh Bình cũng nằm trong nhóm 10 địa phương thu hút vốn FDI lớn nhất cả nước.

Theo báo cáo nội dung Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Ninh Bình được định hướng là cực tăng trưởng kinh tế mới của vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời là trung tâm du lịch quốc gia, quốc tế và trung tâm công nghiệp cao quan trọng của liên vùng và cả nước.

Mục tiêu của Ninh Bình là nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng và thu nhập bình quân đầu người. Tỉnh cũng hướng tới phát triển toàn diện trên các mặt kinh tế, xã hội, môi trường; có công nghiệp hiện đại, dịch vụ du lịch chất lượng cao, đô thị xanh gắn với di sản.

Một lợi thế nổi bật của Ninh Bình là sự kết hợp giữa không gian di sản, du lịch, công nghiệp và đô thị sinh thái. Đây là nền tảng để địa phương xây dựng mô hình phát triển khác biệt, không chỉ dựa vào tăng trưởng công nghiệp mà còn dựa vào giá trị văn hóa, cảnh quan và dịch vụ chất lượng cao.

Tỉnh đặt mục tiêu xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, kết nối thuận lợi với các tỉnh, thành phố trong vùng, cả nước, khu vực và quốc tế. Đồng thời, Ninh Bình chú trọng phát triển bền vững về môi trường sinh thái, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng - an ninh và không ngừng cải thiện đời sống người dân.

Tầm nhìn đến năm 2050, thành phố Ninh Bình được định hướng trở thành đô thị văn minh, sinh thái, hiện đại và thông minh; là một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước, với vai trò trung tâm du lịch, dịch vụ quốc gia, quốc tế và công nghiệp công nghệ cao.

Khánh Hòa: Cực tăng trưởng biển, năng lượng và công nghiệp mới

Khánh Hòa là địa phương có vị trí chiến lược đặc biệt ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, đồng thời đang đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sớm hơn so với lộ trình ban đầu.

Hiện Khánh Hòa có diện tích hơn 8.555 km2, dân số hơn 2,234 triệu người. Sau khi hợp nhất với tỉnh Ninh Thuận cũ, Khánh Hòa trở thành địa phương có đường bờ biển dài nhất Việt Nam, với gần 500 km. Đây là lợi thế lớn để phát triển kinh tế biển, đô thị biển, du lịch, logistics, năng lượng và công nghiệp ven biển.

Năm 2025, Khánh Hòa đạt GRDP 209.342 tỷ đồng, tăng 7,11%. Thu ngân sách nhà nước tăng mạnh, vượt hơn 39% so với dự toán Trung ương giao và tăng trên 53% so với năm 2024. Công tác thu hút đầu tư tiếp tục là điểm sáng khi trong năm 2025, tỉnh đã cấp phép cho 86 dự án đầu tư ngoài ngân sách, với tổng vốn đăng ký hơn 503.000 tỷ đồng.

Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW, xác định mục tiêu đến năm 2030 Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là cực tăng trưởng cao của khu vực và cả nước, đồng thời là trung tâm kinh tế biển hiện đại.

Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết 55 về cơ chế, chính sách phát triển tỉnh Khánh Hòa và Nghị quyết 189 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân. Đây là những cơ chế quan trọng, mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương trong giai đoạn tới.

Gần đây, Chính phủ đã phê duyệt định hướng đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng của khu vực phía Nam. Theo quy hoạch phát triển điện VII, điện VIII, đến năm 2035, Khánh Hòa được định hướng phát triển công suất 26.000 MW.

Một trong những dự án có tầm vóc quốc gia tại địa phương là dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Mới đây, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức lễ khởi động dự án di dân, tái định cư phục vụ dự án này, với tổng mức đầu tư hơn 6.699 tỷ đồng.

Trong thời gian tới, Khánh Hòa xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cùng các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị và nghị quyết của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030.

Địa phương xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính; đồng thời đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2027 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, sớm hơn khoảng 3 năm so với lộ trình được xác định tại Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị. Đây là mục tiêu lớn, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong bối cảnh Khánh Hòa đang nổi lên như một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và cả nước.

×