Bình luận
0
Người dân địa phương cho biết, làng Mộ Trạch có nhiều dòng họ như: Vũ, Lê, Nhữ, Nguyễn, Tạ, Cao, Đương, Trương... Trong đó, số người mang họ Vũ chiếm tỷ lệ cao nhất 87,3%, đồng thời đây cũng là dòng họ nổi tiếng cả nước về khoa bảng.
Theo các tư liệu nghiên cứu, chỉ tính từ năm 1304 đến năm 1754, trong khoảng 450 năm, Mộ Trạch đã có 36 người đỗ tiến sĩ: 4 người họ Lê, 1 người họ Nhữ, 1 người họ Nguyễn, 30 người họ Vũ. Trong số này, có một người làm tể tướng, 4 người làm bồi tụng, 14 người làm thượng thư, 5 người làm quận công...
Theo Mộ Trạch Vũ tộc thế hệ sử tích, cụ Thủy tổ là Vũ Hồn, người huyện Long Khê, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) làm quan đời Đường Kính Tông sau sang làm Đô hộ sứ nước ta rồi sinh cơ, lập nghiệp ở làng Mộ Trạch, con cháu về sau nhiều người hiển đạt và trở thành dòng họ lớn của vùng đất này. Cuốn Tộc phả họ Vũ (Võ) thế kỷ IX-XIX có ghi chép phả hệ họ Vũ làng Mộ Trạch từ đời thứ nhất đến đời thứ 5, khi bắt đầu hình thành “ngũ chi, bát phái” (5 chi, 8 phái). Gia phả có chép phả hệ chi 5, từ đời thứ 5 - cụ khai tổ Vũ Phong đến đời thứ 10 bắt đầu hình thành hậu ngũ chi. Đặc biệt chi thứ 2 (hậu ngũ chi) có 3 thế hệ cha, con, ông cháu cùng đỗ tiến sĩ dưới thời Lê - Trịnh.
Người đỗ đại khoa đầu tiên của chi thứ 2 (hậu ngũ chi) là Vũ Bạt Tụy – người con trai thứ 2 của của cụ Vũ Quốc Sĩ (đời thứ 9). Ông sinh năm Nhâm Dần (1602), niên hiệu Hoằng Định thứ 3 đời vua Lê Kính Tông. Khi còn nhỏ được cha hỏi về chí hướng, ông cùng em là Cầu Hối đều nguyện theo nho học, cha bèn nguyện cho hai ông đi học, lớn lên thành người có học vấn sâu sắc. Năm Đinh Mão (1627), 26 tuổi, ông đỗ hương cống. Năm 33 tuổi, ông đỗ đình nguyên, đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân (Hoàng Giáp), khoa Giáp Tuất, niên hiệu Đức Long 6 (1634). Chính ông là người khai hoa vào thời lê Trung Hưng cho làng Mộ Trạch. Ông từng trải các chức Hàn lâm, Lại khoa Đô cấp sự chung, rồi vào phủ chúa làm Bồi tụng, sau được thăng Thượng bảo Tự khanh, Huân Trạch Bá, hiệu là Thần Đạt Vũ Đài công.
Con trai trưởng của ông là Vũ Duy Đoán và cháu nội của ông là Vũ Duy Khuông đều đỗ Tiến sĩ, 3 đời kế thế đăng khoa nên về sau được vua ban sắc cho từ đường hai chữ “thế khoa” (nối đời đỗ đạt). Ông chính là Thủy tổ của chi 2 họ Vũ làng Mộ Trạch.
Vũ Duy Đoán là trưởng nam của cụ Vũ Bạt Tụy. Theo Tộc phả họ Vũ (Võ) thế kỷ IX-XIX ông sinh năm Ất Sửu (1625) cũng có sách ghi ông sinh năm 1621. Lúc bé nhác học, thường không thuộc bài, lớn lên biết suy nghĩ, chịu khó học tập, học đâu nhớ đấy. Khoa Tân Mão (1651), lần đầu ông đi thi hương, đỗ ngay giải nguyên, văn chương bắt đầu nổi danh ở đời. Khoa Giáp Thìn (1664) đỗ đồng Tiến sĩ năm 40 tuổi, làm quan tới chức Thượng thư Bộ Công.
Vũ Duy Đoán được chúa Trịnh tin dùng mà không nịnh hót, không lợi dụng lòng tốt của chúa để mưu lợi riêng. Chúa ham xem chọi gà và đánh bạc, thích nghe lời nịnh hót, ông làm kim sách (sách vàng) bằng quốc âm, thẳng thắn phê bình, can ngăn chúa, được chúa khen. Có lần chúa bỏ buổi chầu đi xem chọi gà. Có người nịnh ý chúa đem gà tốt đến dâng, ông cũng có mặt ở đấy. Ông đỡ lấy gà quan sát, rồi dơ tay, nâng gà lên, vật gà xuống đất thật mạnh, gà giãy đành đạch chết ngay, mọi người ai cũng sợ hãi, chúa bỏ đi, buổi chọi gà tan.
Chúa sai ông và tiến sĩ Vũ Công Đạo đi nhận tù binh họ Mạc. Công văn giao lệnh, chiều ý một hoạn quan, viết tên 2 ông, lúc ấy là thượng thư cả, dưới tên hoạn quan. Hai ông dập đầu giãi bày, yêu cầu viết lại văn bản cho đúng kỷ cương. Trịnh Tạc tức giận bảo rằng: “ngày trước vật chết gà hay của ta, ta ngơ đi không nói, nay còn quá quắt như thế sao?”
Vì nói thẳng làm phật lòng chúa Trịnh nên ông ông và Vũ Công Đạo bị bãi chức. Hai ông trả lại tất cả, riêng không trả lại bằng Tiến sĩ. Hai ông nói với sứ đến thu bằng sắc rằng: “Các đạo sắc mà nhà vua ban cho tôi xin trả lại, còn bằng Tiến sĩ là công lao học hành của tôi, tôi xin giữ lại”. Tuy bị cách chức mà trong triều ai cũng phục tùng khí tiết của hai ông.
Sau khi bị bãi chức, ông về quê dạy học và chuyên tâm sáng tác văn học. Ông lập ra quán Kỳ Anh (nơi đầu làng, gần cổng nam) cùng đàm đạo văn chương với các cụ và dạy học. Ông sáng tác bài phú Phạm Lãi chơi Ngũ Hồ và các tác phẩm phong cảnh làng Mộ Trạch, nông gia khảo tích, Dị Văn Kí ... bằng chữ Nôm được nhiều người truyền tụng. Ông tuy từ bỏ quốc sự, nhưng người ở triều đình và nơi thôn dã đều nể trọng tiếng tăm của ông. Về sau chúa Trịnh hối lại, khôi phục chức tước cho ông. Ông mất tại quê nhà, được triều đình truy tặng Tả Thị lang Bộ Hộ, tước Bá.
Cháu nội của cụ Vũ Bạt Tuỵ là Vũ Duy Khuông, con trai trưởng của Vũ Duy Đoán, thuở nhỏ theo học Vũ Công Đạo, đi thi một lần đỗ ngay hương cống, lại đỗ Tiến sĩ khoa Sĩ vọng. Khoa Canh Tuất (1670), 27 tuổi đỗ tiến sĩ, bề trên nhớ công cha nên yêu mến, cho nhận chức Giám sát ngự sử, sau thăng Đốc đồng Kinh Bắc, lại quyền Tri thủy quân, vào phủ chúa làm Bồi tụng, rồi được sai lên cửa ải biên giới đợi mệnh. Tại đây, ông có làm nhiều bài thơ xướng họa cùng với quan đồng triều là Phó đô ngự sử Trần Thọ (người xã Điền Trì, huyện Chí Linh, nay thuộc huyện Nam Sách) và sứ Bắc Canh Hòa cùng các trước. Ngày trở về ông bị bệnh mất, làm quan đến cấp Sự lễ khoa, được tặng Tham chính, tước Yến Khê Nam, hiệu là Du Phương.
Các cụ cao niên trong chi 2, họ Vũ cho biết: Nhà thờ do chính cụ Thủy tổ Vũ Bạt Tụy xây dựng từ thời lê Trung Hưng. Với truyền thống nối tiếp nhau đỗ đạt và có nhiều công lao với dân, với nước, để ghi nhớ công ơn của một gia đình đại khoa, nên về sau vua ban sắc cho từ đường hai chữ “thế khoa” (nối đời đỗ đạt).
Cửa từ đường bên phải có dựng tấm bia “Tiểu tông thế khoa đường ký” (bia ghi lại những người chi dưới trong dòng họ đỗ đạt qua các đời) dựng năm Vĩnh Trị nguyên niên (1676).
Mặt sau bia có khắc hai bài thơ đường luật bằng chữ Nôm có nội dung kể về sự kế thế đăng khoa của 3 đời ông-cha-con họ Vũ:
“Ông đến cha, con kể mới ba
Mừng thay nối được đăng khoa
Người đà trước nọ nhuần hơn nước
Ta lại sau này rạng nghiệp nhà...”
Từ đường hiện nay nằm trên đất của gia đình ông Vũ Duy Tùng (hiện là trưởng chi).
Từ đường đã trải qua nhiều lần tu sửa, đợt trùng tu sửa gần nhất là vào năm 1994. Ba vị Tiến sĩ kế thế đăng khoa xứng đáng là tấm gương sáng tiêu biểu cho truyền thống hiếu học và khoa cử.
Tiếp nối truyền thống hiếu học, khoa bảng của tổ tiên, họ Vũ làng Mộ Trạch luôn quan tâm, chăm lo con em học hành. Vì vậy, dòng họ Vũ làng Mộ Trạch nói chung và hậu chi 2 nói riêng có nhiều người đỗ đạt thành danh và có nhiều đóng góp cho quê hương, đất nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội.
Hà Nội duyệt tuyến quốc lộ 1A dài 36,3km, rộng 90m, kết nối chuỗi vành đai, tăng năng lực giao thông cửa ngõ phía Nam Thủ đô.
Chia sẻ
Bối cảnh giang hồ trong truyện kiếm hiệp Kim Dung luôn có những bộ tuyệt học võ công chính tông có uy lực mạnh mẽ, có thể khuynh đảo thiên hạ nhưng bên cạnh đó cũng có những môn võ công vô cùng âm độc, tàn nhẫn khiến nhiều người khiếp sợ.
Chia sẻ
BTV Tạ Bích Loan từng được mệnh danh là "người phụ nữ quyền lực" của VTV. Chị cũng là người "cầm trịch" hàng loạt chương trình truyền hình đình đám, ghi dấu ấn với nhiều thế hệ khán giả.
Chia sẻ
Sáng 15/4, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Hội đồng Thi đua-Khen thưởng Trung ương chủ trì Phiên họp thứ nhất của Hội đồng nhiệm kỳ 2026-2031.
Chia sẻ
Sau nỗ lực của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhằm leo thang xung đột ở Trung Đông, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định tạo khoảng cách với nhà lãnh đạo Israel, Đại tá Lục quân Mỹ đã nghỉ hưu Lawrence Wilkerson nhận định.
Chia sẻ
Theo danh sách cầu thủ nghỉ thi đấu do VPF vừa công bố, HLV Polking sẽ không có sự phục vụ của hai gương mặt quan trọng nhất trong hệ thống phòng ngự CLB CAHN, đồng thời đều sở hữu chiều cao trên 1m85.
Chia sẻ
Tổ xây dựng quy định cơ chế bồi thường giải phóng mặt bằng, tái định cư do Giám đốc Sở NN&MT Hồ Trọng Phương làm Tổ trưởng và Phó Giám đốc Sở NN&MT Võ Minh Vương đảm nhận làm Tổ phó.
Chia sẻ
Ba căn nhà tình nghĩa tại xã Đức Quang, tỉnh Hà Tĩnh, từ nguồn hỗ trợ của Báo NTNN/Dân Việt và Quỹ Thiện Tâm đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, mang theo niềm hy vọng về một cuộc sống ổn định, an toàn hơn cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.
Chia sẻ
Ngoài giá lúa giảm so với cùng kỳ, nông dân trồng lúa ở TP Cần Thơ còn chịu áp lực về giá phân bón, giá thuốc bảo vệ thực vật, giá xăng dầu, giá thuê máy cắt tăng. Phía doanh nghiệp thì cho rằng cũng gặp khó khăn do quy luật cung cầu của thị trường và thiếu vốn mua lúa gạo khi thu hoạch rộ.
Chia sẻ
Dị vật đường thở là tai nạn nguy hiểm thường gặp ở trẻ nhỏ, nhưng không ít trường hợp bị bỏ qua do triệu chứng ban đầu không rõ ràng, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Chia sẻ
Tại một khu đất rộng nằm cạnh đường Vành đai 3,5, hàng trăm cánh diều được thả vào buổi chiều và tối, tạo nên hình ảnh rất đẹp tại Thủ đô.
Chia sẻ
Với những tiến bộ nhanh chóng trong các công nghệ then chốt, ngày nay, Trung Quốc là một đối thủ đáng gờm của phương Tây phát triển trong cuộc đua giành vị trí dẫn đầu công nghệ toàn cầu.
Chia sẻ
Triển lãm quốc tế lương thực thực phẩm TP.HCM mở ra cơ hội xuất khẩu lớn dành cho doanh nghiệp khắp cả nước, trong việc tìm kiếm và kết nối đối tác toàn cầu. Các nhà bán lẻ quốc tế và sàn thương mại điện tử cũng tham gia tìm kiếm nhà cung cấp Việt.
Chia sẻ
Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vừa trao Huy hiệu Tuổi trẻ dũng cảm cho nam sinh Nghệ An cứu sống 2 người đuối nước trên biển Cửa Lò. Đồng thời truy tặng Huy hiệu Tuổi trẻ dũng cảm cho nữ sinh 17 tuổi lao xuống biển cứu bạn đuối nước, tuy nhiên do kiệt sức, nữ sinh đã tử vong.
Chia sẻ
Không được giao quản lý công trình khởi công mới; dự án chuyển tiếp đã hoàn thành, hoặc vướng GPMB chưa tháo gỡ được…là nguyên nhân dẫn đến nhiều BQL dự án khu vực ở Quảng Ngãi đứng trước nguy cơ thiếu kinh phí hoạt động.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay trưa 15/4, vàng SJC và nhẫn đồng loạt tăng mạnh sau đó bất ngờ đảo chiều giảm sâu. Số lượng người đi bán vàng tăng mạnh, bất chấp cửa hàng hẹn khách bán 5 chỉ trở lên 1 tháng sau mới nhận được tiền.
Chia sẻ
Nguyễn Duy Sơn ở Nghệ An vừa bị công an bắt giữ về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh”. Đặc biệt, để bán sản phẩm, Sơn đi khắp nơi xịt sơn quảng cáo với cam kết “khỏi hen suyễn 100%”. Đối tượng còn quảng cáo sản phẩm là thuốc nam gia truyền ông cố truyền lại.
Chia sẻ
TP.HCM đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, dữ liệu lớn và nền tảng số dùng chung để giải quyết các vấn đề cấp bách như ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường và xây dựng đô thị văn minh, an toàn.
Chia sẻ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi việc phát triển quan hệ với Trung Quốc là chủ trương nhất quán, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong tổng thể đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa; ủng hộ các sáng kiến toàn cầu của Trung Quốc về phát triển, an ninh, văn minh và quản trị; nhất quán thực hiện chính sách “một Trung Quốc”.
Chia sẻ
Người ta thường nói, tuổi thơ là miền ký ức trong veo. Ở đó, mỗi đứa trẻ lớn lên trong vòng tay đủ đầy, nơi yêu thương được gọi tên một cách trọn vẹn. Nhưng tuổi thơ của em lại bắt đầu từ một khoảng lặng – một khoảng lặng mang tên “bố”, khi em còn chưa kịp nhớ mặt, chưa kịp gọi một tiếng thân thương.
Chia sẻ
Chỉ với số tiền 100 euro mua vé số người chơi có cơ hội sở hữu bức "Tête de Femme" trị giá hàng triệu USD. Toàn bộ doanh thu sự kiện đóng góp cho quỹ nghiên cứu bệnh Alzheimer tại khu vực châu Âu.
Chia sẻ
Sau hai năm triển khai Đề án 1 triệu hecta (ha) lúa chất lượng cao, phát thải thấp, bức tranh nông nghiệp An Giang đã có những mảng màu tươi sáng với những kết quả nổi bật về năng suất và lợi nhuận. Tuy nhiên, để Đề án này vận hành trơn tru hơn, vẫn còn những "nút thắt" về thể chế và nguồn lực tài chính cần được tháo gỡ kịp thời.
Chia sẻ
Từng là cầu thủ đắt giá và thu hút truyền thông bậc nhất Việt Nam, hậu vệ Đoàn Văn Hậu đang phải đối mặt với thực tế phũ phàng khi giá trị chuyển nhượng trên chuyên trang Transfermarkt liên tục lao dốc do ảnh hưởng của chấn thương.
Chia sẻ
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex – mã PLX) là một trong những cái tên nổi bật trên thị trường chứng khoán sau khi cho biết, doanh nghiệp hiện không đáp ứng đủ điều kiện để duy trì tư cách công ty đại chúng theo quy định của Luật Chứng khoán.
Chia sẻ
Sáp nhập thôn, tổ dân phố năm 2026 không chỉ nhằm tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối ở cơ sở mà còn phải bảo đảm đúng quy định pháp luật. Theo đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố bắt buộc phải lấy ý kiến nhân dân và chỉ được thông qua khi có trên 50% cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình của từng đơn vị liên quan tán thành.
Chia sẻ
Hơn 10 năm gắn bó với chuyên ngành ghép tạng - một trong những chuyên ngành đòi hỏi sự tỉ mỉ, tìm tòi và học hỏi không ngừng, Trung tá – TS.BS Lê Trung Hiếu – Giám đốc Trung tâm Ghép mô và bộ phận cơ thể người, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã không ngừng nỗ lực, khẳng định vai trò tiên phong trong phẫu thuật gan mật, tụy và ghép gan.
Chia sẻ
Iran bất ngờ yêu cầu 5 quốc gia Trung Đông bồi thường thiệt hại, với cáo buộc các nước này đã “tiếp tay” cho các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran. Động thái cứng rắn này làm dấy lên lo ngại căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Chia sẻ
Sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026 là chủ trương đang các tỉnh, thành phố tiến hành các bước cụ thể. Tại xóm Sưng, xã Cao Sơn, tỉnh Phú Thọ (địa phận huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình), nơi lưu giữ đậm nét văn hóa người Dao Tiền, câu chuyện sáp nhập không chỉ là việc gộp địa giới hành chính mà còn đặt ra bài toán giữ gìn bản sắc, muốn được giữ tên xóm, bản, bảo vệ rừng, đời sống tốt hơn lên
Chia sẻ
SHB Đà Nẵng đã quyết định thay HLV trưởng. Theo đó, cựu tiền đạo ĐT Việt Nam Trần Minh Chiến đã được mời để dẫn dắt đội bóng bên bờ sông Hàn trong phần còn lại của V.League 2025/2026, thay cho HLV Lê Đức Tuấn.
Chia sẻ
Chỉ sau 6 giờ tiếp nhận tin báo, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang đã phối hợp cùng Công an tỉnh Đồng Tháp tóm gọn băng cướp gồm 4 thanh thiếu niên thực hiện vụ cướp táo tợn trên quốc lộ 80B.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Tâm Hà (Theo Báo Hải Dương)
