Sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố, giữ tên xóm-niềm tâm tư mới nhất của dân nơi này Hòa Bình, nay là tỉnh Phú Thọ

Sau sáp nhập thôn, sắp xếp lại tổ dân phố 2026, niềm mong muốn là tên xóm, tên bản có từ lâu đời vẫn được giữ lại

Nằm nép mình dưới những cánh rừng già của xã Cao Sơn, tỉnh Phú Thọ (địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình trước đây), xóm Sưng từ lâu được biết đến như một bản làng tiêu biểu của người Dao Tiền, nơi hội tụ cả giá trị văn hóa truyền thống lẫn tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng.

Hiện xóm có 78 hộ với trên 400 nhân khẩu, đời sống chủ yếu gắn với rừng, nương và các hoạt động du lịch trải nghiệm.

Trong dòng chảy của chủ trương sáp nhập thôn, xóm, bản, sắp xếp tổ dân phố 2026, người dân nơi đây không giấu được những băn khoăn. Với họ, cái tên “xóm Sưng” không chỉ là một đơn vị hành chính mà còn là ký ức, là cội nguồn của bao thế hệ.

Ông Lý Văn Nghĩa, Trưởng xóm Sưng, cho hay, tên gọi của bản làng bắt nguồn từ loài cây “sâng” mọc nhiều trong rừng xưa. Qua thời gian, cách gọi chệch đi thành “Sưng”, nhưng cái tên ấy vẫn được giữ gìn như một phần hồn cốt của vùng đất.

Không chỉ mang ý nghĩa địa danh, xóm Sưng còn được xem là “cái nôi” của nhiều cộng đồng người Dao trong khu vực. Từ đây, con cháu tỏa đi các bản làng, nhưng vẫn hướng về Sưng như một điểm tựa tinh thần.

“Bà con mong muốn dù có sáp nhập thế nào thì cũng phải giữ được tên xóm. Có người còn nói vui rằng ai muốn nhập thì nhập vào Sưng, chứ Sưng không đi đâu cả”, ông Nghĩa kể.

Câu nói tưởng chừng giản dị nhưng phản ánh rõ sự gắn bó máu thịt giữa người dân với quê hương.

Dưới góc độ quản lý, Trưởng xóm Sưng cũng thừa nhận đây là chủ trương đúng đắn của Nhà nước.

Tuy nhiên, đặc thù địa hình vùng cao với đồi núi chia cắt khiến việc sáp nhập không thể áp dụng một cách cơ học.

Những bản làng cách nhau vài quả đồi, đường đi khó khăn, nếu gộp lại sẽ nảy sinh không ít trở ngại trong điều hành và tổ chức sinh hoạt cộng đồng.

Một vấn đề khác được đặt ra là sự khác biệt về văn hóa. Người Dao Tiền ở xóm Sưng có phong tục, tiếng nói, tín ngưỡng riêng. Nếu sáp nhập với các xóm có dân tộc khác như Mường, sự không đồng nhất về văn hóa có thể dẫn đến những lúng túng trong đời sống chung.

Theo ông Nghĩa, đây là điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh làm “nhạt” bản sắc vốn đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Vẫn giữ rừng tốt, thu nhập, đời sống tốt hơn sau sáp nhập thôn, xóm, tổ dân phố 2026

Không chỉ là nơi lưu giữ văn hóa, xóm Sưng còn được biết đến như một điểm sáng về bảo vệ rừng và phát triển du lịch cộng đồng.

Những ngôi nhà truyền thống, những cánh rừng cổ thụ hàng trăm năm tuổi đã tạo nên sức hút riêng, giúp người dân có thêm nguồn thu nhập từ du lịch cộng đồng.

Trong quan niệm của người Dao nơi đây, giữ rừng cũng chính là giữ văn hóa. Rừng không chỉ cung cấp sinh kế mà còn là không gian tâm linh, nơi gắn với các nghi lễ, phong tục truyền thống.

Ông Nghĩa tự hào cho biết, xóm Sưng hiện vẫn còn bảo tồn được nhiều cây cổ thụ quý giá - điều không phải nơi nào cũng làm được. Đây chính là nền tảng để phát triển du lịch bền vững, thu hút du khách tìm về trải nghiệm đời sống bản địa

Tuy nhiên, khi đặt trong bối cảnh sáp nhập thôn, bản, sắp xếp lại tổ dân phố 2026, nỗi lo về việc mất rừng, mất bản sắc lại trở nên rõ ràng hơn.

Nếu sáp nhập với những xóm chưa chú trọng bảo vệ rừng hoặc đã có sự thay đổi về kiến trúc nhà ở, cảnh quan, thì không gian văn hóa đặc trưng của Sưng có nguy cơ bị phá vỡ.

“Du lịch của chúng tôi là du lịch cộng đồng, dựa vào rừng và nhà truyền thống. Nếu sáp nhập vào nơi không giữ được những yếu tố này thì rất khó phát triển”, ông Nghĩa thẳng thắn nói.

Theo ông Nghĩa, nếu việc sáp nhập, sắp xếp thôn, xóm, bản, tổ dân phố là cần thiết, thì các xóm liên quan cũng cần có sự đồng thuận trong việc bảo tồn tài nguyên rừng, khôi phục cây cổ thụ và giữ gìn nếp nhà truyền thống. Chỉ khi đó, một không gian văn hóa chung mới có thể được hình thành mà không làm mất đi giá trị cốt lõi.

Bên cạnh những lo lắng, người dân xóm Sưng cũng kỳ vọng việc sáp nhập sẽ giúp bộ máy quản lý tinh gọn hơn, thủ tục hành chính được đơn giản hóa.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, còn hạn chế trong việc sử dụng điện thoại thông minh và internet.

Điều này đặt ra yêu cầu chính quyền cần có cách tiếp cận phù hợp, không để người dân bị “bỏ lại phía sau” trong quá trình chuyển đổi.

“Bà con chỉ mong cán bộ xuống tận nơi hướng dẫn, làm thủ tục giúp dân, chứ đi lại xa xôi rất vất vả”, ông Nghĩa bày tỏ.

Với vai trò là người đứng đầu thôn, ông Nghĩa xác định công tác tuyên truyền phải được thực hiện từng bước, kiên trì, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa của chủ trương sáp nhập thôn, xóm, sắp xếp tổ dân phố 2026. Khi người dân hiểu và thấy được lợi ích thiết thực, sự đồng thuận sẽ dần được hình thành.

Câu chuyện ở xóm Sưng cho thấy, sáp nhập thôn bản không đơn thuần là phép cộng về địa giới hay dân số. Ở những vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi bản làng là một thực thể văn hóa sống động, gắn với lịch sử, phong tục và môi trường sinh thái đặc thù.

Vì vậy, để chủ trương sáp nhập thôn, xóm, bản, sắp xếp tổ dân phố 2026 thực sự đi vào cuộc sống, cần có những giải pháp linh hoạt, tôn trọng đặc thù địa phương. Giữ được tên làng, giữ được rừng, giữ được bản sắc - đó không chỉ là mong muốn của người dân xóm Sưng mà còn là yêu cầu đặt ra cho quá trình phát triển bền vững ở vùng cao.

×