Tàu Trung Quốc đi xuyên eo biển Hormuz

Thách thức đầu tiên đối với lệnh phong tỏa của Mỹ

Theo dữ liệu hàng hải, tàu Rich Starry - một tàu chở dầu cỡ trung - hiện đã có mặt tại Vịnh Oman sau khi băng qua eo Hormuz thành công.

Con tàu treo cờ Malawi (một quốc gia không giáp biển) trước đó đã quay đầu ngay khi lệnh phong tỏa có hiệu lực hôm thứ Hai. Tuy nhiên, sau khi phát tín hiệu cho biết, thủy thủ đoàn là người Trung Quốc, tàu đã tiếp tục hành trình và đi qua Hormuz.

Đây được xem là phép thử đầu tiên đối với khả năng thực thi lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ.

Diễn biến này xảy ra sau khi ông Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ chặn các tàu ra vào các cảng của Iran, sau khi đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran đổ vỡ.

Tuy nhiên, Mỹ cũng nhấn mạnh rằng các tàu sử dụng cảng không thuộc Iran sẽ không bị phong tỏa.

Vì vậy, hiện chưa rõ liệu tàu Rich Starry có từng cập cảng Iran trước khi đi qua Hormuz hay không.

Theo dữ liệu, con tàu thuộc sở hữu của Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd - công ty đã bị Mỹ đưa vào danh sách đen khoảng hai năm trước vì hỗ trợ Iran né tránh các lệnh trừng phạt năng lượng.

Tàu đang vận chuyển khoảng 250.000 thùng methanol, được xếp hàng tại cảng Hamriyah (UAE).

Iran thách thức Mỹ

Tehran nhanh chóng tận dụng sự kiện này để công kích Washington đồng thời ám chỉ lệnh phong tỏa của Mỹ không có hiệu lực như tuyên bố.

Ngoài Rich Starry, còn có hai tàu khác cũng đi qua Hormuz trong ngày: Peace Gulf (treo cờ Panama), hướng tới cảng Hamriyah Murlikishan (cũng bị trừng phạt), di chuyển về phía Iraq.

Đáng chú ý, tàu Murlikishan từng vận chuyển dầu từ Nga và Iran.

Rủi ro đối đầu với Trung Quốc

Các chuyên gia cảnh báo động thái phong tỏa Hormuz của ông Trump có thể làm gia tăng nguy cơ đối đầu với các quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn, đặc biệt là Trung Quốc.

Eo Hormuz có ý nghĩa sống còn với Bắc Kinh: Khoảng 38% dầu thô đi qua Hormuz là tới Trung Quốc; Khoảng 25% khí LNG cũng có điểm đến là quốc gia này; Tổng cộng chiếm gần một nửa nguồn dầu nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc.

Là nước nhập khẩu dầu Iran lớn nhất, Trung Quốc có thể chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ động thái của Mỹ.

Nước này đã đưa ra phản ứng mạnh mẽ nhất từ trước tới nay, gọi lệnh phong tỏa của Mỹ là “nguy hiểm và vô trách nhiệm”, đồng thời cảnh báo thế giới không thể quay lại “luật rừng”.

Căng thẳng này xuất hiện đúng thời điểm ông Trump chuẩn bị thăm Bắc Kinh và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng tới.

Nguy cơ leo thang địa chính trị

Sự việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Trung gia tăng, sau khi tình báo Mỹ cho rằng Bắc Kinh đang chuẩn bị cung cấp hệ thống phòng không cho Iran trong vài tuần tới.

Ông Trump cảnh báo mọi sự hỗ trợ của Trung Quốc cho Tehran đều đang bị theo dõi chặt chẽ, đồng thời đe dọa áp thuế 50% đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran.

Việc một tàu liên quan đến Trung Quốc vẫn đi qua eo Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ không chỉ là một sự kiện hàng hải đơn lẻ, mà còn là tín hiệu cho thấy những lỗ hổng trong chiến lược của Washington.

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông và cạnh tranh Mỹ - Trung leo thang, eo Hormuz đang trở thành điểm nóng địa chính trị mới, nơi mọi động thái đều có thể kéo theo hệ lụy toàn cầu.

×