Nuôi cả vạn con đặc sản ham nghịch nước trên tầng thượng, một người Bắc Ninh từng bị coi là “điên” nay là nhà giàu

Từ không gian chật hẹp, một nông dân trẻ đất Kinh Bắc đã biến mái nhà thành trang trại nuôi lươn không bùn kiểu độc lạ, cho hiệu quả kinh tế cao giữa lòng đô thị.

Không chỉ là câu chuyện lạ, mô hình nuôi lươn mật độ dày đặc trên tầng thượng của anh Trần Anh Duy, nông dân sinh năm 1988 ở tổ dân phố Thống Thượng, phường Nhân Hoà, tỉnh Bắc Ninh đang mở ra một hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị.

Mô hình nuôi lươn không bùn ở tổ dân phố Thống Thượng đã tận dụng không gian nhỏ hẹp nhưng vẫn tạo ra giá trị kinh tế cao.

Có người bảo tôi ‘điên’ khi "nuôi lươn trên trời"

Từng bị cho là “điên” khi nuôi lươn trên tầng thượng, anh Trần Anh Duy nay thu về hàng chục triệu đồng mỗi bể mỗi năm từ mô hình tưởng chừng khó tin.

Ít ai biết, trước khi bén duyên với con lươn, anh là một thợ cơ khí, không có đất sản xuất. “Ban đầu tôi làm cơ khí, không có đất. Gia đình chỉ có chút đất vườn nên phải tận dụng không gian sẵn có để thử nghiệm” - anh kể.

Anh Duy từng thuê trang trại để nuôi lươn thử nghiệm, nhưng chi phí lớn, rủi ro cao. “Có thời điểm tôi đầu tư hàng chục triệu tiền mua lươn giống nhưng không hiệu quả. Cuối cùng, vì đam mê, tôi quyết định quay về nuôi lươn không bùn ngay trên tầng thượng của ngôi nhà mình" - anh chia sẻ.

Quyết định này vấp phải không ít hoài nghi, thậm chí phản đối từ gia đình: “Không ai dám chuyển vật liệu lên tầng, tôi phải tự chế hệ thống kéo vật liệu xây dựng, tự làm từng chút một”.

Trên diện tích khoảng 74m², anh Duy xây dựng 8 bể nuôi lươn không bùn, mỗi bể khoảng 4m². Nếu theo khuyến cáo chỉ thả 150–200 con/m², anh Duy "đánh liều" lại nâng lên tới 800 con/m²-gấp 4 lần chỉ tiêu kỹ thuật.

Với mật độ lươn nuôi gấp 4–5 lần khuyến cáo, mô hình "nuôi lươn trên trời" của anh Duy cho thấy một điều:trong nông nghiệp đô thị, kỹ thuật có thể đánh bại hạn chế về diện tích.

“Nuôi dày hay thưa không phải là mấu chốt, quan trọng là kỹ thuật” - anh nói và cho biết cùng một mô hình nhưng có hộ chỉ đạt 2 tạ/bể, trong khi có người làm tốt đạt 6–7 tạ.

Theo anh Duy, yếu tố quyết định của nuôi lươn không bùn trong bể xi măng nằm ở việc kiểm soát môi trường nước. “Lươn không sợ nóng như nhiều người nghĩ. Quan trọng nhất là nước và oxy” - anh khẳng định.

“Có ngày tôi thay nước trong bể nuôi lươn 4–5 lần, thậm chí nửa đêm cũng phải dậy kiểm tra” - anh kể và cho biết để thuận tiện trong việc thay nước, anh đầu tư hệ thống cấp – xả nước tự động để giảm công lao động, nhưng vẫn phải theo dõi sát sao mỗi ngày.

Với phương thức nuôi lươn hiện nay, mỗi bể của anh Duy cho sản lượng trung bình khoảng 5 tạ lươn thương phẩm mỗi năm.

Theo tính toán của anh, để sản xuất 1kg lươn thịt thương phẩm cần khoảng 4 con giống, với tổng chi phí khoảng 65.000 đồng, bao gồm tiền giống, thức ăn, thuốc và điện nước.

Ở mức chi phí này, người nuôi gần lươn như đã có lãi khi giá lươn thương phẩm bán ra duy trì quanh ngưỡng 100.000 đồng/kg – mức phổ biến trên thị trường.

Trong khi đó, giá lươn thịt bán thực tế trên thị trường hiện này dao động từ khoảng 100.000 đồng/kg (bán buôn) đến 150.000 đồng/kg (bán lẻ).

“Tính thận trọng, mỗi kg lươn lãi khoảng 25.000 đồng, tương đương mỗi bể mang lại thu nhập trên 10 triệu đồng mỗi năm” - anh Duy cho biết.

Nhìn lại hành trình "nuôi lươn trên trời", anh Duy chỉ nói ngắn gọn: “Có người bảo tôi ‘điên’. Nhưng làm được hay không thì kết quả sẽ trả lời”.

Xây dựng thương hiệu lươn Việt Nam-khát vọng to lớn của anh trai làng Bắc Ninh

Không dừng lại ở mô hình nuôi lươn trên tầng thượng, anh Trần Anh Duy tiếp tục mở rộng quy mô với khoảng 15 vạn lươn giống, đồng thời kết hợp nuôi ếch để đa dạng nguồn thu.

Theo anh, nuôi lươn không bùn có nhiều ưu điểm, đặc biệt phù hợp trong khu dân cư. “Mô hình nuôi con đặc sản bình dân gần như không có mùi, không ảnh hưởng xung quanh. Một mình tôi vẫn có thể vận hành, chi phí nhân công thấp hơn nhiều so với nuôi lợn hay gia cầm” - anh cho biết.

Về thị trường, anh Duy nhận định nhu cầu tiêu thụ lươn đang có xu hướng tăng. Một số địa phương như ở Nghệ An đã phát triển nhiều sản phẩm chế biến như lươn sấy, lươn cuộn, lươn cấp đông…, góp phần mở rộng đầu ra.

“Ở các thành phố lớn như Hà Nội, sức tiêu thụ con đặc sản bình dân này khá tốt. Nếu nguồn cung lươn thịt ổn định và sản phẩm phù hợp thị hiếu, thị trường trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng” - anh nói.

Không chỉ dừng ở việc nuôi thành công với sản lượng ngày càng cao, anh Duy còn ấp ủ xây dựng thương hiệu lươn sạch mang dấu ấn riêng.

“Tôi từng sống ở Hàn Quốc, họ không chỉ bán sản phẩm lươn mà còn nâng tầm giá trị. Tôi muốn làm được điều đó với con lươn Việt Nam” - anh chia sẻ.

Từ đó, anh không chỉ nghĩ đến chuyện nuôi, mà hướng tới xây dựng chuỗi giá trị cho con lươn.

Một trong những hướng đi quan trọng là chủ động nguồn lươn giống. Anh đang gây nuôi đàn lươn bố mẹ và khu sinh sản riêng, tạo môi trường gần tự nhiên để lươn sinh trưởng.

“Tôi để trứng lươn nở thành con rồi mới tách nuôi, không lấy trứng sớm như một số nơi” - anh cho biết. Theo anh, cách làm này giúp con lươn giống thích nghi tốt hơn với điều kiện miền Bắc, giảm tỷ lệ hao hụt và tiết kiệm chi phí.

Trong bối cảnh nguồn lươn giống vẫn phụ thuộc nhiều vào các tỉnh phía Nam, việc tự chủ được xem là giải pháp lâu dài. “Mình không thể kiểm soát hoàn toàn chất lượng lươn giống từ bên ngoài, nên chủ động là điều cần thiết” - anh Duy nói.

Bên cạnh đó, anh đã tham gia cuộc thi khởi nghiệp cấp tỉnh với mô hình nuôi lươn không bùn, đồng thời lên kế hoạch thành lập hợp tác xã để liên kết sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Từ một tầng thượng nhỏ giữa khu dân cư, anh Duy không chỉ phát triển kinh tế cho gia đình mà còn hướng tới một mô hình nông nghiệp đô thị bền vững.

“Tôi quê ở Nghệ An nhưng hiện sinh sống tại đây, nên muốn phát triển một mô hình nuôi lươn hiệu quả, đảm bảo an toàn thực phẩm, đồng thời tạo việc làm cho người dân địa phương” - anh bày tỏ.

Anh cũng kỳ vọng mô hình sẽ được nhiều người biết đến hơn. “Nếu được hỗ trợ quảng bá, bà con có thể tiếp cận, học hỏi và cùng phát triển” - anh chia sẻ.

Mô hình thu nhập tốt đang lan rộng, tận dụng lao động nhàn rỗi

Theo ông Nguyễn Văn Vũ - Chủ tịch Hội Nông dân phường Nhân Hoà, tỉnh Bắc Ninh, ngoài mô hình của anh Duy, địa phương hiện có thêm 4 hộ nuôi lươn không bùn, bước đầu cho hiệu quả tích cực.

Một trong số đó là ông Vũ Xuân Long, người đã cải tạo chuồng lợn cũ thành 7 bể nuôi lươn không bùn. “Công việc này nhẹ hơn nhiều nghề khác, người 70–80 tuổi vẫn có thể làm được” - ông Long cho biết.

Theo ông, ưu điểm lớn của mô hình nuôi lươn không bùn trong bể xi măng ốp gạch men là không cần nhiều diện tích, có thể tận dụng ngay trong khu dân cư. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu khoảng 200 triệu đồng.

Với quy mô hiện tại, ông ước tính mỗi lứa có thể đạt khoảng 4 tấn lươn. “Giá khoảng 100.000 đồng/kg thì doanh thu 400 triệu đồng, cao hơn nữa thì hiệu quả rất tốt” - ông nói và cho biết để có thu nhập ổn định, ông đang tính nuôi gối lứa và mở rộng thêm bể.

Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Bắc Ninh, toàn tỉnh hiện có khoảng 40 bể nuôi lươn không bùn, mỗi bể cho sản lượng trung bình 1,5 tấn lươn thương phẩm sau 10 tháng chăm sóc.

Với giá lươn thương phẩm bán trên thị trường hiện dao động từ 75.000–90.000 đồng/kg, người nuôi có thể lãi khoảng 15.000–20.000 đồng/kg/vụ.

Dù bước đầu hiệu quả, mô hình "nuôi lươn trên trời" độc lạ này của anh Duy vẫn còn mang tính tự phát, phụ thuộc nguồn lươn giống từ miền Nam và đối mặt với bài toán đầu ra của lươn thịt khi mở rộng quy mô, sản lượng lớn.

×