Bình luận
0
Ở vùng ven biển Gò Công xưa, vào mùa khô đất rẫy bị ngập mặn bởi nước biển tràn vào, chỉ làm ruộng hay trồng trọt được vào mùa mưa. Con còng ở Gò Công bà con kêu là “còng quều”, thuộc loại cua, rạm, ba khía, cua đồng...
Con còng nhỏ hơn cua biển, cỡ ngón tay cái người lớn, có màu tím sậm. Còng bò xổm có vẻ “lều khều” quều quào, yếu ớt nên dân gian hay gọi còng quều. Mấy cô gái sắp dậy thì, chưa trổ mã, cao nghệu, đi đứng quều quào bị chê là “tướng còng quều”.
Nguyên liệu chính làm nên đặc sản mắm còng chở ra Huế tiến cung thời nhà Nguyễn là con còng bắt ở vùng Gò Công (tỉnh Tiền Giang).
Ngày trước còng biển ở Gò Công nhiều vô kể. Khi trời bắt đầu “mưa già” một chút thì còng không biết ở đâu xuất hiện ở ruộng rẫy nhiều vô số. Mấy ông chủ nuôi vịt tàu mướn người bắt cho vịt ăn. Trẻ con ra ruộng bắt chừng nửa buổi cả thùng thiếc, được trả công bằng vài trứng hột vịt, đem tới quán đổi lấy cốm, bánh ú, kẹo đậu phộng... ăn khoái chí lắm.
Con còng lột đem làm mắm gọi là mắm còng, chỉ có ở Gò Công và một ít địa phương ven biển khác ở nước ta.
Vào mùa Tết Ðoan Ngọ, con còng bắt đầu bỏ lớp vỏ cứng, lột xác thành con còng lột. Đúng ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm là còng lột rộ, người địa phương gọi là ngày hội còng lột. Chiều hôm đó, mọi người lo chuẩn bị đèn soi còng.
Ðèn soi còng cũng là đèn soi cá, soi ếch nhái, dùng để di chuyển ban đêm rất thông dụng ở thôn quê. Ăn cơm sớm, chừng 6 giờ chiều, người lớn rủ nhau ra ruộng chờ còng lột. Bọn nhóc con cũng xách giỏ chạy theo cha mẹ, anh chị đi “bắt còng lột cho biết”.
Ngồi trên bờ ruộng người hút thuốc, người ăn trầu, nói chuyện rôm rả, đèn đêm sáng cả đồng ruộng. Chờ đến 8 - 9 giờ tối còng bắt đầu bò lên miệng hang, lột vỏ và nằm yên như chờ người đến bắt.
Ðây là lúc mọi người nhẹ nhàng đến lượm từng con còng lột mềm mại, nhớp nháp và mát rượi... cho vào giỏ. Càng về khuya còng càng rủ nhau bò lên miệng hang để lột. Mọi người không ai bảo ai, tất cả im lặng, nhẹ bước, tay cầm đèn soi, tay kia thoăn thoắt nhặt từng con còng lột đang nằm im.
Ðến gần sáng, mạnh ai nấy về nhà, trả lại cái tĩnh lặng cho ruộng rẫy; và một ngày mới bắt đầu như mọi ngày.
Còng bắt được, khi về tới nhà đem làm mắm ngay, bởi vì để tới sáng còng sẽ cứng, làm mắm mất ngon. Còng sau khi được rửa đi rửa lại bằng nước sạch (phải chích bỏ yếm, bỏ miệng và mắt, lấy cho hết các chất dơ trong bụng còng thì con mắm mới ngọt, nước mắm mới trong) và cho nó “uống rượu”, nghĩa là ngâm với rượu đế để khử mùi tanh.
Sau đó vớt còng ra, để cho ráo rồi nhẹ tay sắp từng con vào hũ cho đầy và gài chặt bằng lớp lá vông và mấy que ổi. Tiếp đó, hũ mắm được chan bằng nước mắm ngon nấu với đường, để nguội. Trời tháng năm nắng gắt, phơi độ trên mươi ngày hũ mắm bắt đầu nghe mùi thơm là dùng được.
Nhìn lớp bọt li ti nổi trên mặt, màu nước mắm trong veo, màu con mắm còng tím sậm... là đủ biết hũ mắm thơm ngon cỡ nào.
Làm mắm còng không dễ, bởi bạn không thể làm thử, vì không có cơ hội làm lại lần thứ hai. Làm mắm còng là “nghề” của mấy bà, còn mấy cô chỉ là “thợ vịn”.
Ðược hũ mắm còng ngon chưa hẳn cho ta bữa ăn mắm ngon. Hương vị mắm còng tùy thuộc và nghệ thuật pha chế gia vị. Và còn phải biết chọn rau, chọn bún cho hợp với mắm còng.
Mắm còng không được cất giữ lâu như các loại mắm khác, vì để càng lâu thịt con còng bị phân hủy, chỉ còn lại vỏ, nhai con mắm chỉ nhai xơ, nhai xác mà thôi, ăn chẳng ngon lành.
Mắm còng khi ăn thì trút hũ mắm ra thau, trộn thêm phụ gia (tỏi, ớt, đường và khóm bằm nhuyễn sên đường). Khóm là chất xúc tác giúp cho gia vị thấm vào con mắm và làm cho mắm còng mặn mà dịu. Mắm trộn xong gia vị phải để “cách nhật” mắm mới thấm, ăn mới ngon.
Sáng dậy sớm đem ít gạo ra chợ đổi bún (phải lấy bún rời), mua cho đủ rau thơm, khế, chuối chát đem về cả nhà ăn bữa mắm còng đầu mùa. Bún, rau, khế, chuối chát bày ra trên cái xề đã lót sẵn lá chuối, mắm còng cho vào nguyên một cái tô bự, cũng không quên ra sau vườn hái mấy trái ớt hiểm chín cây...
Mỗi người tự làm cho mình một tô bún mắm còng, có người thích nhiều rau, có người ưa bún chan nước mắm còng thôi.
Mắm còng Gò Công là đặc sản của quê hương bà Từ Dũ, là món ngon dâng vua. Xưa, dưới thời nhà Nguyễn, mắm còng Gò Công được đưa ra Huế, vào cung đình, các quan, các bà mệnh phụ đều thích dùng.
Bà Từ Dũ là người phổ biến mắm còng khắp xứ Huế. Năm nào người Gò Công cũng gửi ra Huế nhiều hũ mắm còng, được xem là một trong những món ăn thượng hạng mà xứ Huế mỗi năm mới có dịp thưởng thức một lần.
Đối với người sành ăn thì xé từng con mắm còng ra làm đôi, ngắt từng lá rau thơm cho nhuyễn cho vào tô bún, chan ít nước mắm còng. Mỗi lần làm chỉ vừa một miếng mà thôi, ăn mắm với lá chùm ruột non, lá điều lộn hột, lá gừng non và lá vông lấy ra từ hũ mắm.
Tháng năm mưa chưa nhiều, đồng chưa nổi nước và vẫn còn oi bức, ăn bữa mắm còng mồ hôi mẹ mồ hôi con chảy ròng ròng... thì còn gì bằng. Với đấng mày râu hiếu bạn nhậu thì dành để nhậu riêng, ngày này qua ngày nọ, đến khi chỉ còn lại vài con mắm, thậm chí còn lại ít nước mắm thôi cũng là “mồi bén” quý đãi khách.
Mắm còng vốn hiếm, nay càng hiếm. Về lại Gò Công, nghe câu hò: “Gió đưa, gió đẩy về rẫy ăn còng...” làm ta gợi nhớ hương vị mắm còng cái thời:
Ðói thì bắt cáy bắt còng
Thờ chồng trọn đạo tam tòng là hơn.
Ngay sau khi chia tay trợ lý HLV Luis Viegas, CLB CAHN đã nhanh chóng tìm được người mới để hỗ trợ cho HLV Polking, đó là trợ lý Mavi Lopes - một người cũng đến từ Brazil.
Chia sẻ
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục an ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, AI (trí tuệ nhân tạo) đang đặt ra nhiều thách thức chiến lược, từ bảo vệ chủ quyền dữ liệu, vấn đề phụ thuộc vào các nền tảng và công nghệ nước ngoài cũng như bảo vệ chính các hệ thống AI.
Chia sẻ
Dự án khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá Hồng Triều tại xã Duy Nghĩa (Đà Nẵng) được triển khai từ năm 2016 với kỳ vọng trở thành điểm tựa cho ngư dân miền Trung. Thế nhưng đến nay, dù nhiều hạng mục đã hoàn thành, công trình vẫn chưa thể đi vào hoạt động vì đợi nghiệm thu
Chia sẻ
Michal Nguyễn - cựu trung vệ Việt kiều CH Czech từng khoác áo nhiều đội bóng ở V.League và từng 2 lần khoác áo ĐT Việt Nam, đã sở hữu chứng chỉ HLV UEFA A – một trong những bằng cấp cao cấp nhất ở cấp độ huấn luyện tại châu Âu.
Chia sẻ
Mô hình nuôi lươn không bùn của anh Trương Doãn Hồ, ở thôn Trung Văn, xã Đồng Tiến, tỉnh Hà Tĩnh cho thu nhập tốt, đang được nhiều nông dân quan tâm, tham quan, học hỏi...
Chia sẻ
Dịp lễ 30/4 - 1/5/2026, ngành đường sắt ghi nhận hơn 44.200 vé tàu đã được bán ra, đồng thời tăng mạnh tần suất chạy tàu, đặc biệt tại TP.HCM đi các địa phương.
Chia sẻ
Việc Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước không đơn thuần là một sự kiện nhân sự cao cấp, mà là dấu mốc quan trọng trong quá trình tinh gọn bộ máy, nhất thể hóa chức danh lãnh đạo tối cao. Sau khi thực hiện sắp xếp lại địa giới hành chính, bỏ cấp huyện, đây là bước đi chiến lược để tập trung quyền lực, nâng cao hiệu lực điều hành, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới đầy khát vọng.
Chia sẻ
Thay vì phải tự tìm đến cơ sở y tế, từ ngày 7/4, người dân tại các xã Hiệp Phước, Đất Đỏ và Bắc Tân Uyên được đội ngũ y tế đa ngành chăm sóc sức khoẻ tại nhà và lập hồ sơ quản lý sức khỏe.
Chia sẻ
Nam sinh sở hữu cái tên rất ấn tượng xuất hiện trong danh sách thí sinh vào đội tuyển quốc gia tham dự các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế năm 2026.
Chia sẻ
Sáng 7/4, thông tin từ lãnh đạo xã Cù Lao Giêng (địa phận huyện Chợ Mới trước đây) cho biết, ngày 6/4 Chủ tịch UBND tỉnh An Giang đã chính thức ký ban hành Quyết định công nhận xã Cù Lao Giêng là xã đảo-một xã đảo bao quanh vùng nước ngọt. Đây là cột mốc lịch sử đối với địa phương này, mở ra cơ hội đột phá về chính sách và phát triển kinh tế - xã hội cho vùng đất trù phú giữa dòng sông Tiền.
Chia sẻ
Một con chó ở xã Tân Châu, tỉnh Nghệ An điên cuồng cắn hàng loạt con chó trong vùng. Sau đó, con chó này lăn đùng ra chết, nghi là bị bệnh dại. Hiện, xã Tân Châu đang khẩn trương triển khai phương án phòng chống dịch.
Chia sẻ
Nghị quyết 85/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành mở ra một hướng đi mới cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Nhưng điều người dân chờ đợi không chỉ là một chủ trương đúng, mà là chính sách phải đi thật nhanh vào cuộc sống, tháo đúng điểm nghẽn, nâng được thu nhập và giảm bớt rủi ro cho người sản xuất.
Chia sẻ
Từ ngày 15/4/2026, quy định mới nằm trong Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31/3 sẽ có hiệu lực. Tất cả các thuê bao di động phát triển mới phải thực hiện xác thực thông tin thông qua sinh trắc học khuôn mặt, để hạn chế tối đa tình trạng sử dụng SIM không chính chủ.
Chia sẻ
Cái chết của Phùng Hằng là bi kịch lớn nhất trong cuộc đời Đông Tà Hoàng Dược Sư. Chỉ vì một nước cờ sai lầm, ông đã đánh mất người vợ yêu thương nhất đời mình.
Chia sẻ
Hiện tượng nước biển Bãi Sau Vũng Tàu bất ngờ đổi sang màu xanh, xuất hiện bọt trắng khiến người dân và du khách lo ngại. Chính quyền địa phương đã lấy mẫu nước đi phân tích để xác định nguyên nhân.
Chia sẻ
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM), chịu trách nhiệm về các hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông và đang dẫn đầu các cuộc tấn công vào Iran, cho biết lực lượng của họ đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu của Iran.
Chia sẻ
Thống kê từ Seasia Goal cho thấy làn sóng sử dụng cầu thủ nhập tịch và con lai đang giúp bóng đá Đông Nam Á vươn tầm, trong đó ĐT Việt Nam đang sở hữu những nhân tố chất lượng như Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên.
Chia sẻ
UBND xã Phong Nha (tỉnh Quảng Trị) đang thụ lý, giải quyết đơn tố cáo của công dân liên quan đến dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai và đạo đức công vụ của một cán bộ địa phương, vụ việc gắn với thửa đất đang tranh chấp.
Chia sẻ
Từ một đảo tiền tiêu còn nhiều hoang sơ, đặc khu Cồn Cỏ (Quảng Trị) đang dần trở thành điểm đến hút khách nhờ hệ sinh thái rừng – biển độc đáo và chiều sâu lịch sử. Không chỉ phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn, địa phương còn mở ra hướng đi mới khi kết hợp với sản phẩm OCOP miền biển, từng bước định hình tiềm năng kinh tế “tỷ đô” bền vững.
Chia sẻ
Lần đầu tiên trong lịch sử, Liên hoan Phát thanh toàn quốc sẽ phá vỡ khuôn mẫu truyền thống để mở màn bằng đại nhạc hội ngoài trời quy mô hàng vạn khán giả.
Chia sẻ
Chiều 4/4, trên Quốc lộ 1 đoạn qua xã Phú Lộc (TP Huế), một tình huống nguy hiểm đã được ngăn chặn kịp thời nhờ hành động nhanh trí, dũng cảm của một tài xế xe tải, nhận được nhiều lời khen ngợi từ cộng đồng.
Chia sẻ
Hàng trăm hộ dân tại xã Trảng Bom đang được đo đạc, kiểm đếm đất đai phục vụ Vành đai 4 qua Đồng Nai, khi địa phương bước vào chiến dịch 100 ngày đêm giải phóng mặt bằng, quyết bàn giao kịp tiến độ khởi công tháng 6/2026.
Chia sẻ
Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk đang điều tra vụ va chạm giữa xe khách và xe máy trên Quốc lộ 1A qua phường Bình Kiến, khiến một người tử vong.
Chia sẻ
Bộ phận này không chỉ hấp dẫn về hương vị mà còn là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe
Chia sẻ
Lãnh đạo UBND TP.HCM vừa phê duyệt kế hoạch thi tuyển phương án kiến trúc cho các hạng mục cầu vượt và nút giao trọng yếu thuộc Dự án đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu.
Chia sẻ
Kể từ tháng 4 năm ngoái, khoảng 315 công ty đã phá sản tại các khu vực của Phần Lan giáp biên giới với Nga, RIA Novosti phát hiện sau khi xem xét dữ liệu từ trang web theo dõi phá sản Konkurssilista.
Chia sẻ
Bị dẫn trước ở cả hai set, Lý Hoàng Nam vẫn thể hiện bản lĩnh để lật ngược tình thế, đánh bại Vinh Hiển sau hai set tại chung kết PPA Asia 1000 - MB Hanoi Cup 2026, qua đó lần thứ hai đăng quang trên hệ thống PPA Asia Tour.
Chia sẻ
Nông dân Mỹ, nông dân Canada đang đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cung phân bón, lưu huỳnh (nguyên liệu sản xuất phân bón) trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran làm gián đoạn thương mại toàn cầu, đúng thời điểm chuẩn bị bước vào mùa gieo trồng vụ Xuân 2026.
Chia sẻ
Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI (2026 -2031), theo đó cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có 14 Bộ, 3 cơ quan ngang bộ.
Chia sẻ
Công an TP Hà Nội cảnh báo các nhóm tội phạm công nghệ cao người nước ngoài đang có xu hướng dạt sang Việt Nam hoạt động sau khi bị truy quét tại nhiều nước Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia, với thủ đoạn lừa đảo và tổ chức đánh bạc qua mạng.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Ths Lê Hồng Quân
