“Tín hiệu gửi tới Nga”: NATO huy động hàng chục máy bay chiến đấu răn đe hạt nhân

Di sản từ quá khứ

NATO tiến hành các cuộc diễn tập hạt nhân tương tự vào tháng 10 hằng năm kể từ 2010, với khu vực huấn luyện cố định là không phận trên Biển Bắc và các căn cứ xung quanh.

Căn cứ Volkel ở Hà Lan – từng được Đức Quốc xã xây dựng trong Thế chiến II – là điểm trung tâm của đợt diễn tập năm nay. Hiện tại, tại đây được cho là lưu trữ khoảng 20 bom hạt nhân chiến thuật B61 của Mỹ. Các căn cứ hỗ trợ khác gồm Kleine-Brogel (Bỉ), Lakenheath (Anh) và Skrydstrup (Đan Mạch).

Tham gia tập trận có khoảng 2.000 binh sĩ và 70 máy bay – nhiều hơn 10 chiếc so với năm 2024. Thụy Điển điều động tiêm kích JAS 39 Gripen, Phần Lan cử F/A-18 Hornet, Ba Lan mang đến ba chiếc F-16, còn Đức triển khai bốn Eurofighter và ba Tornado có khả năng mang bom B61. Mỹ cũng tham dự với bốn tiêm kích F-35 hai chức năng – có thể mang cả vũ khí thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân.

Ngoài máy bay chiến đấu và ném bom, NATO còn huy động máy bay tiếp dầu, trinh sát và trung tâm chỉ huy trên không.

Mục tiêu “răn đe hạt nhân”

Theo tuyên bố chính thức, Steadfast Noon là cuộc “huấn luyện định kỳ” nhằm bảo đảm năng lực răn đe hạt nhân. Tuy nhiên, giới chuyên gia lưu ý hoạt động này nằm trong khuôn khổ chính sách “chia sẻ hạt nhân”, trong đó Mỹ cho phép các đồng minh phi hạt nhân tham gia nhiệm vụ mang vũ khí hạt nhân – hành động bị cho là vi phạm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định trong các cuộc diễn tập sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân thật mà chỉ dùng mô hình mô phỏng.

Tuy nhiên, theo chuyên gia quân sự Yuri Knutov, NATO vẫn đang thực hành “một kịch bản chiến tranh hạt nhân” bằng cách gắn các bản sao nặng tương đương bom thật lên máy bay. Ông nói: “Khi họ nói chỉ ba chiếc tham gia, trên thực tế họ mô phỏng quy mô của 30 máy bay chiến đấu”.

“Thông điệp” cho Nga

Dù NATO khẳng định các cuộc diễn tập “không liên quan đến bất kỳ sự kiện quốc tế cụ thể nào”, nhưng ông Rutte thừa nhận mục tiêu của Steadfast Noon là “gửi tín hiệu rõ ràng tới các đối thủ tiềm tàng” - điều mà giới quan sát cho rằng ám chỉ Nga.

Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Âu và quốc tế thuộc Đại học Kinh tế Cao cấp Moscow, ông Dmitry Suslov, nhận định: “Thời điểm và bối cảnh của cuộc tập trận này mang tính leo thang rõ rệt. NATO liên tục cáo buộc Nga xâm phạm không phận bằng UAV và viện dẫn điều 4 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương để tổ chức tham vấn khẩn cấp. Tất cả những điều đó chỉ khiến tình hình căng thẳng hơn. Nếu thực sự không muốn leo thang, họ nên hoãn tập trận”.

Theo Suslov, hành động này cho thấy phương Tây muốn “nâng mức đặt cược” trong đối đầu với Nga, đồng thời làm giảm khả năng đạt được một giải pháp hòa bình cho khủng hoảng Ukraine.

Chuyên gia Knutov bổ sung: “NATO đang chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh hạt nhân, trong đó Nga được coi là đối thủ chính. Dù phương Tây hiểu rõ rằng Nga có ưu thế đáng kể về năng lực hạt nhân, họ vẫn theo đuổi chiến lược tăng áp lực và sẵn sàng cho mọi tình huống”.

×